AKP’nin son dakikada Meclis’teki “torba teklife” eklediği madde ile kamu, “ihale bedeli içerisinde alt işverenlere ödenmediği” gerekçesiyle kamuya iş yapan taşeron firmalardan olan “kıdem tazminatı” alacaklarından vazgeçiyor. Düzenleme Eylül 2014 ile Ekim 2019 arasındaki hizmet alımı ihalelerini kapsıyor. Taşeron firmalar tarafından çalıştırılan işçilere kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemelerinden alt işverenlere rücuya konu tutarların söz konusu ihale sözleşmeleri kapsamında geçen kısmının tahsilinden vazgeçiliyor.
BİLGİ VERİLMEDİ
Kamu kurum veya kuruluşları tarafından alt işverene rücu edilmek üzere açılmış davalarda, mahkemelerin tahsilinden vazgeçilen kısım için ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermesi ve yargılama gideri ve vekâlet ücretinin taraflar üzerinde bırakılması öngörülüyor. Düzenlemenin hangi işverenleri, hangi kamu kurum ve kuruluşlarını kapsadığı, vazgeçilen alacak nedeniyle kamuya mali yükününün ne kadar olduğu, hangi tutarda alacağın tahsilinden vazgeçildiği konusunda Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda herhangi bir bilgi verilmedi.
AKP ISRARCI
CHP’nin en düşük emekli aylığının en azından asgari ücret seviyesine çıkarılmasına yönelik talebine, “mali kaynak yetersizliğini” gerekçe göstererek karşı çıkan iktidar temsilcilerinin söz konusu düzenleme ile hangi tutarda kamu alacağının tahsilinden vazgeçildiğini açıklamamaları dikkat çekti. Düzenlemenin kamuya maliyetinin ne kadar olacağı, bu firmaların hangi firmalar oldukları, kaç işçiyi kapsadığı belirtilmezken, maddenin yıllardır AKP’nin ısrarına konu olduğu da ortaya çıktı.
YARGIDAN DÖNMÜŞTÜ
CHP’nin teklife ilişkin bilgi notuna göre, 2014 yılına kadar kamuda hizmet alımlarında kıdem tazminatı da eklenip ihale öyle açılıyordu. Açılan davalardan sonra Yargıtay kararı çerçevesinde kamu kurumları da ödenmeyen kıdem tazminatlarından sorumlu tutuldukları için 2014 sonrası dönemde ihalelerin “kıdem tazminatı ödemesi hariç tutularak” açılması ve kıdem tazminatının asıl işveren kamu kurumları aracılığıyla ödenmesine yönelik karar alındı. Ancak, gerek OHAL döneminde çıkarılan KHK, gerekse de bazı sözleşmeler bu duruma uymadı. Konu yargıya taşındı.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi’nin 2016 yılında verdiği kararda, asıl işveren sıfatı taşıyan kamu idaresi tarafından ödenen kıdem tazminatı tutarının alt işveren (taşeron) sıfatı taşıyan yüklenici firmaya rücu edilmesi gerektiği hüküm altına alındı. Ancak AKP, 2019 yılında çıkarılan yasa ile ödenen tazminatların alt işverenlere yani taşeron firmalara “rücu edilmeyeceği” hükmü getirdi. Bu düzenleme de Anayasa Mahkemesi’nin 2019 tarihinde verdiği karar ile iptal edildi. x
‘YANDAŞ ŞİRKETLERİNİ’ KORUYORLAR”
AKP şimdi yeniden benzer bir düzenleme getirdi. CHP bilgi notunda, şu değerlendirmeyi yaptı:
“İktidarın bu türden ihaleleri kendisine yakın işverenlere verdiği dikkate alınırsa, düzenlemenin ‘partizanca’ kurgulandığı anlaşılmaktadır. Anayasa Mahkemesi ve yargı kararları hiçe sayılarak, ‘yandaş şirketlerini’ koruyorlar.”
