İmamoğlu’nun diplomasının iptal edilmesi, hukuki ve akademik bir tartışmadan ziyade siyasi bir gündemdir. Siyasi iktidar ve iktidara yakın medya ile üniversiteye müdahaleye, dekan ve rektör üzerinde baskı oluşturulmasına bir kez daha tanık olduk.
İstanbul Üniversitesi (İÜ) Rektörlüğü’nün 35 yıl önceki işlemleri, o dönemin akademik ve yönetim koşullarını dikkate alarak araştırmadığı endişesi taşınmaktadır. O dönemin koşulları; yatay geçişin ilan şekli, iletişim araçları, o dönemin yasa ve yönetmeliklerine uygunluğu, fakültenin yatay geçiş özgürlüğü, yazışmaların o dönemki koşulları, fakültenin yetkileri ve denklik, uluslararasılaşma gibi kavramların o dönem aranmadığı, akademik özerkliğin az da olsa olduğudur.
Aslında diploma konusu gündeme ilk geldiğinde İÜ Rektörlüğü’nün ve YÖK’ün bu ilkeler üzerinden öğrenci lehine olumlu raporlar verdiğini biliyoruz. Bu gelişmeler siyasileri mutlu etmemiş ki o süreçten sonra giderek siyasi baskılar arttırılmış, dekan istifa etmek zorunda bırakılmıştır. Daha sonra medya üzerinden siyasi baskılar rektör ve çevresine yönelmiştir. Bu baskılar sonrası rektör, içinde hukukçu olmayan üç kişilik bir komisyon oluşturmuştur. İÜ Rektörlüğü internet sayfasında sonuç raporunu kamuoyu ile paylaşmıştır. Açıklanan raporda diploma iptaline neden olan ek bulgular ve de belgelerin savcılığa iletileceği açıklanmıştır. Ancak kamuoyundan gizlenen bulgu/ belgelerin yandaş medyaya sızdırılması da ayrı bir tartışma konusudur.
İstanbul Üniversitesi gibi köklü bir üniversitenin rektörü Prof. Dr. B. Zülfikar’ın ve atadığı komisyon üyelerinin aşağıdaki soruları yanıtlamaları, akademi ve hukuk açısından önemlidir.
- Rektör ve komisyon üyeleri, o dönemin dekanı, yatay geçiş komisyon üyeleri, yönetim kurulu üyeleri ile hatta sorumluluğu olan öğrenci işleri bürosunun o dönem çalışanları ile de akademik etik gereği görüşmeler yaptı mı? Görüşlerini aldı mı?
- O yıllarda (1989, 1990) yatay geçişleri etkileyecek yurtdışı üniversite tanınırlığı, diploma denkliği, uluslararasılaşma vb. konularda yasa ve yönetmeliklere dayalı bir belge var mı? Hangi yasa ve yönetmeliklere uygun olmadığı saptanarak yokluk ve açık hata kararı verildi?
- Ekrem İmamoğlu, Girne Amerikan Üniversitesi’nden İÜ İşletme Fakültesi, İngilizce Bölümü’ne yatay geçiş kriterlerine uygun olan belgelerini tüm kamuoyu ile paylaştı. Öğrenci İmamoğlu’nun başvurusunda, raporda açık/net olarak belirtilmeyen ama belgeleri ile ispatlanabilecek ne gibi yokluk ve açık hata vardır? İmamoğlu ile ilgili fakülte yatay geçiş komisyon kabulü, fakülte yönetim kurulu kararı ve öğrenci kabulü gibi belgeleri açıklanmalıdır. Yönetim kurulu kararlarındaki imza eksikliği (ki 7 üyenin 4’ü imzalamış diğerleri şerh koymamış) öğrenciyi bağlar mı? İdari hatanın öğrenciye rücu edilmesi hem bürokratik hem akademik hem de adalet açısından mümkün mü?
- Basından edindiğimiz bilgiye göre yok hükmü ve açık hata olarak sunulan, bazı öğrenci isimlerinin üstünün çizilmesi, kontenjan artışı, not ortalaması polemiği ve öğrenci kütüklerine Girne Amerikan Üniversitesi yerine Doğu Akdeniz Üniversitesi yazılması vb. hatalar öğrenciden kaynaklanan hatalar mıdır? İdari bir hata mıdır? Öğrenci işleri şef ve memurlarının yaptığı bu hatalar öğrencileri bağlar mı? Kontenjan artışı, başvurup kaydını yaptırmadığı için kontenjanların eksik kalması sonucu yeniden ilan edilmesi, o dönem yasal olarak fakülte yönetim kurullarının yetkisi dahilinde değil miydi? Bunun aksini ispatlayacak belge var mıdır?
- Bugün olduğu gibi o dönemde de yurtdışı ve yurtiçinde üniversiteye göre değişken olan not değerlendirmeleri dikkate alındı mı? Nasıl bir değerlendirme yapıldı? İmamoğlu’nun not ortalamasının ilana uygunluğu (transkriptinden) bilinmektedir. Aksi bir belge var mı?
- 7 Ekim 2024 tarihli, rektör tarafından imzalanan 9 sayfalık bilgi notu sonrası ne değişti? Bir komisyon kurulup 18.03.2025 tarihli olumsuzluk içeren rapor üniversite yönetim kurulundan oy çokluğu ile nasıl geçirildi?
- Rektörlük raporunda diplomalar “yokluk” ve “açık hata” gerekçelerine dayanarak iptal edildi. “Yokluk” ve “açık hata” ne demektir. Yokluk, belgenin hukuken hiç var olmamış sayılmasıdır. Açık hata, belgede fark edilebilecek kadar bariz, ciddi ve düzeltilemez bir hata olması durumudur. Bu tanımlamalara göre açık net olarak öğrenci İmamoğlu’nun başvuru belgelerinde, yatay geçiş komisyonu ve fakülte yönetim kurulu kabullerinde ve aldığı diplomasında yokluk ve açık hataları tek tek belgeleri ile açıklayabilir misiniz?
Daha önceki yazılarımda da belirtmiştim. İmamoğlu ile ilgili herhangi bir yasadışılık, usulsüzlük, yokluk ve açık hatanın öğrenci açısından oluşmadığı açık net olarak gözlenmektedir. (Bkz. 5). Ayrıca idari hukuk açısından da durumu değerlendiren idari hukuk hocaları iptal edilmesinin hukuken mümkün olamayacağını belirtmişlerdir (bkz. 6).
İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü’nün kamuoyuna duyurusunda diploma ile ilgili olarak belirttiği açık hata ve yokluk hükümleri ne yazık ki idareyi bağlamaktadır. Belirttiğiniz hatalar; kontenjan artışları, yabancı dil seviye tespitinin yapılmaması, bazı öğrencilerin üstünün çizilmesi, öğrenci kütük defterine Doğu Akdeniz Üniversitesi yazılması, “üniversite yatay geçiş kayıtları yapılırken gerçeğe aykırı şekilde öğrenci kütük defterine Doğu Akdeniz Üniversitesi öğrencisi olarak kayıt edilmiştir” vb. hatalar idari hatalardır. İmamoğlu’nun başvuru belgeleri, açıklanan kriterlere uygunluğu ve komisyon raporları doğrultusunda kabulünde ve 4 yıl aldığı eğitim-öğretim sonucu 1992 yılında aldığı çıkış belgesi ve 1995’teki diploması da dahil öğrenci açısından yokluk ve açık hata gözlenmemektedir.
Siyasi iktidarların her ne şekilde olursa olsun üniversite üzerinde uyguladığı baskılar, yasa ve yönetmeliklere aykırı talepleri kabul edilemez. İstanbul Üniversitesi rektör ve komisyon üyelerine sorduğum soruların açıklanmasını üniversitenin özgürlüğü, akademik özerklik açısından önemsemekteyim. İleride hukuki süreçte tamiri mümkün olmayan hasarları önlemek, üniversite ve öğrencilerin itibarını korumak adına objektif bağımsız değerlendirmenin yapılması gerektiği ortaya çıkmıştır.
PROF. DR. TAHSİN YEŞİLDERE
ESKİ ÜNİVERSİTE ÖĞRETİM ÜYELERİ DERNEĞİ BAŞKANI
