ABD ile İran arasında anlaşma arayışına yönelik diplomatik temaslar sürerken, taraflar arasında yeni askeri gerilim yaşandı. Amerikan ordusu, Çarşamba gecesi İran’a ait dört insansız hava aracını düşürdüğünü ve İran’ın güneyindeki bir askeri noktaya saldırı düzenlediğini açıkladı. Tahran ise buna karşılık bir Amerikan üssünü hedef aldığını duyurdu.
Karşılıklı saldırılar, 8 Nisan’da yürürlüğe giren ateşkesten bu yana yaşanan en tehlikeli tırmanış olarak değerlendiriliyor.
TAHRAN: AMERİKAN ÜSSÜNÜ HEDEF ALDIK
Al-Arabiya'ya konuşan ABD'li bir yetkili, düşürülen dört saldırı tipi İHA’nın 'Hürmüz Boğazı çevresinde tehdit oluşturduğunu' öne sürdü. Yetkili ayrıca Amerikan güçlerinin Bandar Abbas’taki bir İran kara kontrol istasyonunu vurduğunu belirtti. ABD tarafı operasyonların hesaplanmış ve tamamen savunma amaçlı olduğunu iddia etti.
ABD saldırılarının ardından İran Devrim Muhafızları Perşembe günü yaptığı açıklamada bir Amerikan üssünü hedef aldığını duyurdu. Hangi üssün vurulduğuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı, ancak Kuveyt, bir insansız hava aracı saldırısına hedef olduğunu açıkladı.
İran devlet televizyonu ayrıca, İran güçlerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan dört gemiye 'uyarı ateşi' açtığını duyurdu. Gemilerin türü ve kimlikleri hakkında bilgi verilmedi.
PETROL FİYATLARI YENİDEN YÜKSELDİ
Yaşanan gerilim, Nisan ayında yürürlüğe giren kırılgan ateşkesin geleceğine ilişkin endişeleri artırdı. Gerilimin ardından petrol fiyatları yeniden yükselişe geçti. Brent petrol fiyatı an itibariyle, 86 dolar civarında seyrediyor.
İran ile ABD arasında Pakistan arabuluculuğunda yürütülen müzakereler ise halen tıkanmış durumda. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapalı tutmayı sürdürmesi ve Amerikan yaptırımları, küresel ekonomide belirsizlik yaratmayı sürdürüyor.
TRUMP'TAN SERT MESAJLAR
ABD Başkanı Donald Trump da Çarşamba günü yaptığı açıklamada İran’a yönelik sert mesajlar verdi. Kabine toplantısının ardından konuşan Trump, “İranlılar anlaşma yapmak istiyor ama şu ana kadar bunu başaramadılar” dedi.
Sunulan tekliflerden memnun olmadıklarını belirten Trump, Washington’u tatmin edecek yeni öneriler beklediklerini söyledi. Trump, “Ya bu olur ya da meseleyi bizim çözmemiz gerekir” ifadelerini kullanarak savaş ihtimaline yeniden işaret etti.
“TASLAK ANLAŞMA” TARTIŞMASI
İran devlet televizyonu Çarşamba günü, Pakistan arabuluculuğunda Washington ile yürütülen müzakerelerde üzerinde çalışıldığı öne sürülen bir 'ön mutabakat çerçevesi' yayımladı.
Söz konusu belgede:
- ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırması,
- Hürmüz Boğazı’nda ticari geçişlerin yeniden başlaması,
- Amerikan güçlerinin İran çevresinden çekilmesi
gibi maddelerin yer aldığı iddia edildi.
Ancak Beyaz Saray belgeyi 'tamamen uydurma' olarak nitelendirdi.
24 MİLYAR DOLARLIK DONDURULMUŞ VARLIK
İran ayrıca yurtdışında dondurulan yaklaşık 24 milyar dolarlık varlığın serbest bırakılmasını talep ediyor. İran haber ajansı ISNA’ya göre bu miktarın yarısının ilk mutabakatın imzalanmasıyla birlikte açılması isteniyor.
Dondurulmuş İran varlıkları, nükleer dosyayla birlikte Washington-Tahran hattındaki en önemli anlaşmazlık başlıklarından biri olmaya devam ediyor.
ABD, İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun imha edilmesini isterken, Tahran ise nükleer silah geliştirme hedefi bulunduğu iddialarını reddediyor.
