Muharrem ayının simgesi olan aşure, paylaşma ve bereket kültürünün en önemli geleneklerinden biri olarak tüketilmeye devam ediyor. Ancak günümüzde aşure, yalnızca kültürel bir gelenek değil; aynı zamanda tarım, gıda sanayisi, lojistik, perakende ve e-ticaret sektörlerini etkileyen önemli bir ekonomik hareketlilik alanı oluşturuyor.
Tek bir kazan aşure için buğday, nohut, kuru fasulye, pirinç, kuru üzüm, kuru incir, kuru kayısı, ceviz, fındık, badem ve şeker gibi çok sayıda ürünün satın alınması, özellikle bakliyat ve kuruyemiş satışlarında belirgin artışa neden oluyor. Zincir marketler bu döneme özel kampanyalar düzenlerken, yerel esnaf ve e-ticaret platformlarında da talep yükseliyor.
AŞURE TÜRKİYE’NİN TARIMSAL ÜRÜN ÇEŞİTLİLİĞİNİ YANSITIYOR
Aşure, Türk mutfağında en fazla tarımsal ürünü bir araya getiren geleneksel tariflerden biri olarak öne çıkıyor. Kullanılan malzemelerin büyük bölümü Türkiye’nin farklı üretim merkezlerinden tedarik ediliyor.
Buğday, nohut ve kuru fasulye İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’dan; kuru kayısı Malatya’dan, incir Aydın’dan, üzüm Manisa ve Denizli’den, fındık Karadeniz Bölgesi’nden, ceviz ise farklı üretim alanlarından sofralara ulaşıyor.
Bu yapısıyla aşure, hem tüketim kültürünü hem de Türkiye’nin tarımsal üretim çeşitliliğini ve bölgesel üretim gücünü yansıtıyor. Artan talep ise üretici gelirlerine ve yerel ürünlerin katma değerine katkı sağlıyor.
BİR KAZAN AŞURE MALİYETİ 1.250 TL
Aşure yapımında kullanılan temel malzemelerin güncel fiyatlarıyla bir kazan aşurenin maliyeti yaklaşık 1.250 TL seviyesine ulaşıyor.
| Ürün | Yaklaşık Miktar | Ortalama Fiyat (TL) |
| Aşurelik buğday | 1 kg | 70 |
| Nohut | 500 gr | 60 |
| Kuru fasulye | 500 gr | 65 |
| Pirinç | 250 gr | 25 |
| Toz şeker | 1,5 kg | 75 |
| Kuru kayısı | 250 gr | 130 |
| Kuru incir | 250 gr | 170 |
| Çekirdeksiz kuru üzüm | 250 gr | 90 |
| Fındık içi | 150 gr | 160 |
| Ceviz içi | 200 gr | 220 |
| Badem | 100 gr | 110 |
| Kuş üzümü | 50 gr | 40 |
| Tarçın, karanfil, portakal kabuğu vb. | - | 40 |
| Toplam yaklaşık maliyet | 1.250 |
AŞURE SEZONU SEKTÖRE CANLILIK GETİRİYOR
Aşure dönemi, hububat ve kuruyemiş sektöründe iç talebi artıran dönemler arasında yer alıyor. Türkiye, buğday, bakliyat, fındık, kuru kayısı, kuru incir ve çekirdeksiz kuru üzüm üretiminde dünyada öne çıkan ülkeler arasında bulunuyor.
Özellikle kuru kayısı, kuru incir ve kuru üzüm ihracatında Türkiye güçlü bir konumda yer alırken, fındık üretimi ve ihracatında da küresel ölçekte önemli paya sahip. Bu ürünler hem ihracat gelirlerine hem de iç piyasa hareketliliğine katkı sağlıyor.
GIDA FİYATLARI AŞURE MALİYETİNİ ARTIRDI
Son yıllarda artan gıda fiyatları, aşure maliyetini de yukarı çekti. Bakliyat, kuruyemiş ve kuru meyve fiyatlarındaki yükseliş, bir kazan aşurenin toplam maliyetini önceki yıllara göre artırdı.
Özellikle ceviz, fındık, badem, kuru incir ve kuru kayısı gibi ürünler maliyetin en yüksek kalemlerini oluşturuyor. Bu durum, tüketicilerin daha küçük porsiyonlarda aşure hazırlamasına veya tarifte daha sınırlı malzeme kullanmasına neden oluyor.
Perakende sektöründe ise farklı gramajlarda hazırlanan ekonomik aşure paketleri öne çıkarken, marketler ve e-ticaret platformları dönemsel kampanyalarla satışları artırmayı hedefliyor.
