Sigorta başlangıç tarihi 1 Mart 2000 olan ve 1998-1999 yılları arasında 240 gün askerlik yapan bir sigortalının sorusunu yanıtlayan gazetemizin yazarı ve sosyal güvenlik uzmanı Nergis Şimşek, askerlik borçlanmasının emeklilik şartlarına etkisini anlattı.
Şimşek, sigortalıların çalışmaya başlamadan önce yaptıkları askerlik hizmetini borçlanmaları halinde, sigortalılık başlangıç tarihlerinin borçlanılan süre kadar geriye çekildiğini belirtti. Ayrıca 2008 yılı Ekim ayından sonra yapılan askerlik borçlanmalarının hem prim gün sayısına eklendiğini hem de emekli aylığı hesabında dikkate alındığını ifade etti.
EYT KAPSAMINA GİRMEK İÇİN 6 AY BORÇLANMA YETERLİ
Şimşek’in değerlendirmesine göre, 1 Mart 2000 olan sigorta başlangıcının EYT kapsamına girebilmesi için 8 Eylül 1999 tarihinin öncesine çekilmesi gerekiyor.
Bu nedenle 240 gün yerine 180 günlük askerlik borçlanması yapılmasının yeterli olduğu belirtilirken, 6 aylık borçlanma sonrasında sigorta başlangıç tarihinin 1 Eylül 1999 olacağı ve böylece EYT kapsamına girileceği ifade edildi.
Bu durumda sigortalının 4/a kapsamında emeklilik şartlarının 25 yıllık sigortalılık süresi ve en az 5 bin 975 prim günü olduğu kaydedildi.
Mevcut durumda 4 bin 656 prim günü bulunan sigortalının, 180 günlük askerlik borçlanması sonrasında prim gün sayısının 4 bin 836’ya çıkacağı belirtildi.
EKSİK PRİM İSTEĞE BAĞLI SİGORTAYLA TAMAMLANABİLİR
Şimşek, emeklilik için gerekli olan 5 bin 975 güne ulaşılabilmesi adına bin 139 gün daha prim ödenmesi gerektiğini ifade etti.
Çalışma imkânı bulunmayan sigortalıların eksik günlerini isteğe bağlı sigorta yoluyla tamamlayabileceğini belirten Şimşek, isteğe bağlı sigorta hizmetlerinin 4/b kapsamında değerlendirildiğini hatırlattı.
Bu nedenle 4/a statüsünden emekli olabilmek için isteğe bağlı sigorta süresinin bin 260 günden az olması gerektiğine dikkat çekildi.
BORÇLANMA TUTARI NASIL BELİRLENİYOR?
Şimşek, sigortalıların askerlik borçlanmasını asgari ve azami kazanç arasında istedikleri bir tutar üzerinden yapabildiğini belirtti.
Borçlanma miktarı belirlenirken, hizmetin ait olduğu yıllardaki asgari ve azami kazanç oranlarının dikkate alınmasının önem taşıdığını vurgulayan Şimşek, kazancın oluşturulacağı yıldaki oranların daha düşük olması halinde bu yöntemle daha az ödeme yapılarak daha yüksek aylık avantajı elde edilebildiğini ifade etti.
1999 VE 2000 YILLARI İÇİN FARKLI ORANLAR GEÇERLİ
Askerlik hizmetinin 180 günlük bölümünün borçlanılması halinde, bu sürenin 120 gününün 1999 yılının eylül-aralık dönemine, 60 gününün ise 2000 yılının ocak-şubat dönemine denk geldiği belirtildi.
Şimşek, 1 Ocak 2026 itibarıyla askerlik borçlanma oranının yüzde 32’den yüzde 45’e yükseldiğini, günlük azami kazancın ise asgari günlük kazancın 7,5 katından 9 katına çıkarıldığını hatırlattı.
Ancak borçlanma sürelerinin ait olduğu 1999 ve 2000 yıllarında azami kazanç oranlarının farklı olduğunu belirten Şimşek, 1999 yılının ikinci yarısında bu oranın 1,61 kat, 2000 yılının ilk yarısında ise 3 kat olarak uygulanmasının daha avantajlı olacağını kaydetti.
AYNI AYLIK İÇİN 802 BİN TL ÖDEMEYE GEREK YOK
Şimşek’in hesaplamasına göre, 180 günlük askerlik borçlanmasının bugünkü azami kazanç üzerinden yapılması halinde toplam ödeme tutarı 802 bin 629 TL’ye ulaşıyor.
Buna karşılık, borçlanmanın hizmetin ait olduğu yıllardaki azami kazanç oranları dikkate alınarak yapılması halinde;
- 1999 yılına ait 120 günlük süre için 95 bin 720,40 TL,
- 2000 yılına ait 60 günlük süre için 89 bin 181 TL,
olmak üzere toplam borçlanma tutarı 184 bin 901,40 TL olarak hesaplanıyor.
Şimşek, her iki yöntemin de emekli aylığına etkisinin aynı olacağını belirterek, aynı emekli aylığını almak için daha yüksek borçlanma bedeli ödenmesine gerek bulunmadığını vurguladı.
