Soru: Sigorta başlangıcım 01/03/2000. Askerlik hizmetimi 1998 ila 1999 yılları arasında 240 gün olarak yaptım. Borçlanma yaparsam EYT kapsamına giriyorum. Prim ödeme gün sayım 4656. Askerlik hizmetimi asgariden mi yoksa azamiden mi borçlanayım? Borçlanmamı yapsam bile 5000 günü dolduramıyorum. Nasıl bir yol izlemeliyim? Kerem Y.
Sigortalıların çalışmaya başlamadan önce yaptıkları askerlik hizmetini borçlanmaları halinde, sigortalılık başlangıç tarihleri borçlanılan süre kadar geriye götürülmek suretiyle yeniden belirlenmektedir.
Yine, sigortalılarca 2008/Ekim ayından sonra yapılan askerlik borçlanmaları, emekli aylığının hesaplanmasında hem prim ödeme gün sayısına eklenmekte hem de prime esas kazançları aylık/yıllık kazançların hesaplanmasında dikkate alınmaktadır.
Yasal mevzuat çerçevesinde durumunuz değerlendirildiğinde, sigortalılık başlangıç tarihiniz 1/3/2000 ve askerlik hizmetinizi bu tarihten önce 240 gün olarak yaptığınız dikkate alındığında, EYT kapsamında girmek için sigortalılık başlangıç tarihinizin 8/9/1999 öncesine çekilmesi gerekmektedir. Bu durumda, 8 ay yerine 6 ay borçlanma yapmanız halinde bile sigortalılık başlangıç tarihiniz 1/9/1999 yani 8/9/1999 öncesi olacak ve EYT kapsamına girmeniz nedeniyle emeklilikte yaş koşulu aranmayacaktır. 1/9/1999 sigortalılık başlangıç tarihinize göre 4/a kapsamında emeklilik koşullarınız; 25 yıllık sigortalılık süresi ve en az 5975 gün olacaktır.
Mevcut durumda 4656 gününüz bulunduğundan, 6 ay (180 gün) askerlik hizmetinizi borçlanmanız halinde, prim gün sayınız 4656+180=4836 gün olacaktır. Emeklilik için aranan gün sayısı 5975 gün olduğundan, 5975- 4386=1139 gün daha prim ödemeniz gerekmektedir. Eksik gün sayınızı çalışma imkânınız yok ise isteğe bağlı sigorta yoluyla tamamlayabilirsiniz. İsteğe bağlı sigorta hizmetleri 4/b kapsamında sayıldığından, 4/a kapsamında emeklilik hakkını kaybetmemek için ödeyeceğiniz isteğe bağlı sigorta süreniz 1260 günden az olmalıdır.
Öte yandan, sigortalılar borçlanma başvuru tarihinde asgari ile azami kazanç arasında olmak kaydıyla istedikleri miktar üzerinden borçlanma yapabilmektedir. Borçlanma miktarı belirlenirken borçlanmanın hizmet olarak mal edileceği yıllardaki asgari/ azami kazanç oranına dikkat edilmesi gerekmektedir. Kazanç oluşturulacak yıldaki oran, borçlanma talep tarihindeki orandan düşük ise kazanç oluşturulacak yılda geçerli orana göre borçlanma yapılması daha avantajlı olmakta ve daha az prim ödeyerek daha yüksek aylık alma imkanı olmaktadır.
Askerlik hizmetinizi borçlanmanız halinde, borçlanmanızın hizmet olarak mal edileceği süre, 1/3/2000- 6 ay=1/9/1999 yani 1999 yılının eylül, ekim, kasım ve aralık ayları için 120 gün ile 2000 yılının ocak ve şubat ayları için 60 gün olacaktır.
1/1/2026 tarihi itibarıyla askerlik borçlanma oranı yüzde 32’den yüzde 45’e, aynı tarih itibarıyla günlük azami kazanç tutarı, asgari günlük kazanç tutarının 7.5 katından 9 katına yükseltilmiştir.
Askerlik borçlanması yapmanız durumunda, borçlanma sürelerinizin mal edileceği 1999 ve 2000 yıllarında asgari-azami kazanç oranı 9 kat değildir. Onun için borçlanmanızı azami kazanç üzerinden yapmak istediğinizde bunu, asgari kazancın 9 katı yerine, bu oranların 1999 yılı ikinci altı aylık dönemde “1.61”, 2000 yılının ilk altı aylık döneminde ise “3” olması nedeniyle, bu oranlarda yapmanız sizin açınızdan daha avantajlı olacaktır. Yani 1999 yılındaki 120 günlük süre için asgari ücretin 1.61 katından, 2000 yılındaki 60 günlük süre için ise asgari ücretin 3 katından borçlanma yapmanız gerekmektedir.
Borçlanma bedelini hesaplarsak; 180 günlük askerlik hizmetinizi bugün azami kazanç (asgari günlük kazancın 9 katı) üzerinden borçlanmanız halinde;
1 günlük azami askerlik borçlanma bedeli: 9.909 x yüzde 45= 4.459,05
4.459,05 x 180=802.629 TL olacaktır.
Bunun yerine askerlik hizmeti borçlanmanızı, borçlanma sürelerinizin mal edileceği yıllardaki azami kazanç üzerinden yapmanız halinde;
1999 yılı için asgari ücretin 1.61 katı=)1.101x1.61=1.772,61 x yüzde 45=797,67
797,67 x 120 = 95.720,40 TL,
2000 yılı için asgari ücretin 3 katı=) 1.101x3= 3303xyüzde 45=1.486,35
1.486,35x60=89.181 TL,
Toplam borçlanma tutarı: 95.720,40+89.181=184.901,40 TL olacaktır.
Yani 180 günlük askerlik hizmeti borçlanması için 802.629 TL yerine, ilgili yılların azami tutarları üzerinden borçlanma yaparsanız toplamda 184.901,40 TL ödersiniz. 802.629 TL ödemekle, 184.901,40 TL ödemenin tarafınıza bağlanacak emekli aylığına yansıması aynı şekilde olacaktır. Dolayısıyla, aynı emekli aylığı için daha yüksek borçlanma bedeli ödemenize gerek bulunmamaktadır.
---
Sorularınız için, nergis.simsek@cumhuriyet.com.tr adresine e-posta yollayabilirsiniz.
