Türkiye genelinde 2026 yılının ilk çeyreğine ilişkin gayrimenkul satış verileri açıklandı. Yılın ilk üç ayında toplam 628 bin 255 adet taşınmaz satışı gerçekleşti. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,5’lik bir azalışa işaret etti.
Satış adetlerindeki düşüşe rağmen tapu harcı gelirlerinde artış yaşandı. İlk çeyrekte tapu harcı gelirleri yüzde 73,6 artarak 51 milyar 800 milyon TL seviyesine ulaştı. Uzmanlar bu artışı, satış bedellerinin tapuda gerçek değerine daha uygun beyan edilmesine bağlıyor.
DİJİTAL DENETİM SÜRECİ
Gelir İdaresi Başkanlığı, beyan edilen tutarların doğruluğunu kontrol etmek amacıyla farklı kurumlarla dijital veri paylaşımı gerçekleştiriyor. Denetim süreçlerinde şu mekanizmalar kullanılıyor:
- Para Transferi Kontrolü: Alıcı ve satıcı arasındaki banka kayıtları inceleniyor.
- Ekspertiz Analizi: Taşınmazların piyasa değerini gösteren raporlar takip ediliyor.
- İlan Platformu Denetimi: İlan fiyatları ile tapu beyanları karşılaştırılıyor.
EKSİK BEYANA YAPTIRIM UYGULANIYOR
Tapu beyanı ile gerçek satış bedeli arasında fark tespit edilmesi durumunda, eksik harç tutarı taraflardan tahsil ediliyor. Tahsilat sürecine ek olarak, eksik ödenen vergi miktarı kadar (yüzde 100 oranında) vergi ziyaı cezası kesiliyor ve yasal gecikme faizi uygulanıyor. Mevzuata göre hem alıcı hem da satıcı bu yükümlülüklerden müteselsilen sorumlu tutuluyor.
PİŞMANLIK HÜKÜMLERİ DEVREYE GİREBİLİR
Denetimler yalnızca güncel işlemlerle sınırlı kalmayıp geçmiş yıllara ait satışları da kapsıyor. Eksik beyanda bulunduğunu fark eden mükellefler, belirli şartlar kapsamında pişmanlık hükümlerinden yararlanarak kayıtlarını düzeltebiliyor. Bu durumda vergi cezası uygulanmadan sadece eksik tutar ve faiz ödenmesi yeterli oluyor.
