'Patron', çalışanın bilgisayarını izleyebilir mi?

İşveren, kural olarak sağladığı bilgisayarların ve internet hizmetinin nasıl kullanılacağını belirleme yetkisine sahip. Bilgisayar ve internetin özel amaçlı kullanımı yasaklandıysa işveren takip sistemi kurabilir.

29 Eylül 2021 Çarşamba, 10:36
'Patron', çalışanın bilgisayarını izleyebilir mi?
Abone Ol google-news

Yeni tip koronavirüs salgını ve pandeminin ardından, uzun bir süre evden çalışma zorunluluğu, işveren ile işçinin farklı sıkıntılar yaşamasına da sebep oldu.

İşverenler, işin yürüyebilmesi için çalışanlara bilgisayar ve internet sağlayıp, bunlarla çalışanın işini etkin ve hızlı bir şekilde yapmasını amaçlıyor. İşverenler ayrıca bu araç ve hizmetin amacı doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını denetlemek için cihazlara takip sistemleri de kuruyor.

ÖZEL HAYAT GİZLİLİĞİ

NTV'den Cem Kılıç'ın yazısına göre; işverenin iş için sağladığı araç ve hizmetlerin sadece bu amaç için kullanılmasını istemesi en doğal hakkıyken, çalışanın özel hayatının gizliliğinin korunmasını istemesi de aynı şekilde en doğal hakkı. Bilgisayarların ve internet kullanımının takibi bahsedilen iki hak arasında ince bir çizgide bulunmaktadır. Ne var ki salgınla birlikte uzaktan çalışma etkinlik kazanınca, özel hayatın korunması ve gizliliği işverenin denetleme hakkının biraz daha önüne geçti.

'İZİN VERDİ Mİ, VERMEDİ Mİ?

Takip hakkının sınırlarının belirlenmesi, işverenin bilgisayar ve internet üzerinde hangi faaliyetlere, hangi oranda izin verdiğine göre değişir.

Öncelikle yapılması gereken işverenlerin iş amacıyla sağladıkları bilgisayar ve internetin özel amaçlı kullanımına izin verip vermediğini tespit etmek, devamında verilen bir izin varsa buna ilişkin bir sınırlamanın olup olmadığını değerlendirmek.

'ÖRTÜLÜ İZİN DE OLUR'

İşverenler kural olarak sağladıkları bilgisayarların ve internet hizmetinin ne şekilde kullanılacağını belirleme yetkisine sahiptir. Sağlanan bilgisayarın özel amaçlı olarak kullanımını tamamen yasaklayabileceği gibi, sınırlı olarak işçinin özel amaçları doğrultusunda kullanımına izin verebilir.

Hatta özel amaçlı kullanımı tamamen serbest de bırakabilir. Bilgisayar ve internetin özel amaçlı kullanımına izin, açık bir şekilde sözlü veya yazılı olarak verilebileceği gibi işverenin bildiği özel amaçlı kullanıma uzunca bir süre ses çıkarmaması durumunda olduğu gibi örtülü bir şekilde de verilebilir.

'İÇERİK İNCELENMEDEN TAKİP YAPILABİLİR'

Kılıç'a göre bilgisayar ve internetin özel amaçlı olarak kullanımın yasaklandığı durumlarda işverenin, işçinin bu yasağa uygun davranıp davranmadığını kontrol etmek amacıyla takip sistemi kurma hakkı bulunmaktadır.

İşveren çalışanın bilgisayarda hangi işlemleri yaptığını inceleyebilecek, hangi internet sitelerine girdiğini, bilgisayar veya işyerinin ağına hangi verilerin indirildiğini ve internete bu bilgisayar üzerinden hangi verilerin yüklendiğini takip edebilecektir. Çalışan bu durumda özel hayatının gizliliğini ileri sürerek takibi engelleyemeyecektir. İşveren takip sonucunda ilgili araçların amacı dışında kullanıldığını tespit ederse çalışanın iş sözleşmesini duruma göre geçerli veya haklı nedene dayanarak feshedebilecektir.

Fakat bu takip de hangi sitelere girildiğini takiple sınırlı olup, işçinin özel hayatının gizliliğini ihlal edecek şekilde girilen sitelerde yapılan yazışmaları okuma hakkı vermemektedir.

GİZLİLİĞİ İHLAL Mİ?

Çalışana, bilgisayarın ve internetin özel amaçlı kullanımına sınırsız izin verilmişse işverenin yapacağı bir takip özel hayatın gizliliğini ihlal anlamı taşıyabilecektir. İşverenin verdiği açık veya örtülü izne rağmen çalışanın bilgisayar ve internet kullanımını takip etmesi kişilik haklarının ihlali anlamına gelecektir.

Çalışan bu nedenle iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilecek, bir zararı doğması halinde bu zararının tazminini talep edebilecektir.

Sınırlı kullanım izinlerinde ise koyulan sınıra göre değerlendirme yapmak gerekmektedir. Örneğin işveren çalışanın özel amaçlı internet kullanımına sadece ara dinlenmesine denk gelen 12.00 ile 13.00 arasında izin vermişse, özel amaçlı internet kullanımının bu saatler arasında yapılıp yapılmadığını takip edebilecek, bu saatlerin dışında özel amaçlı bilgisayar veya internet kullanımının olup olmadığını inceleyebilecektir. İzin verilen saatlerdeki kullanımların içeriği incelenemeyecektir.

Takibin bu şekilde yapılması özel hayatın gizliliğini ihlal etmeyecektir.

Bununla birlikte işveren süre dışında girilen sitelere yönelik de sınırlama getirmiş olabilir. Tek tek saydığı veya türlerini belirttiği sitelere erişimi yasaklamış olabilir.