Cuma günkü yazımda “Güç Zehirlenmesi” için şöyle demiştim:
“İktidar, seçmeni cezalandırmaya yönelik bu yanlışları nasıl ve neden yapıyor?
Bence tipik bir ‘Güç zehirlenmesi’ olayıyla karşı karşıyayız.
Prof. Coşkun Can Aktan ‘GÜÇ ZEHİRLENMESİ-Kamu Tercihi, Politik Psikoloji ve Politik Psikiyatri Perspektiflerinden Mutlak Siyasi Gücün Psikopatolojisi’ adlı makalesinde özetle şöyle yazmış:
‘Güç zehirlenmesi olgusunun ortaya çıkmasında sınırsız ve genellikle kontrol edil(e)meyen siyasi güce sahip olmak önem taşır.
Makama, mevkiye, otoriteye karşı istek ve arzusu olan bir siyasi lider eğer uzun süreli ve kalıcı mutlak siyasi güce sahip olursa sahip olduğu kişilik özellikleri (narsisizm, Makyavelizm ve psikopati) etkisini göstererek su yüzüne çıkar ve ‘güç zehirlenmesi’ adı verilen bir olgu görülür.
Hele ki, siyasi liderin partizanlar ve millet tarafından ilahlaştırılması söz konusu olduğunda hubris lider gerçeklikle temasını tamamen kaybederek bir zehirli lidere dönüşebilir.
‘Zehirli siyasi liderlik’ iktidarda bulunan haris ve hubris bir siyasetçinin zafer sarhoşluğuna ve güç zehirlenmesine yenik düşmesi neticesinde mutlak iktidarını kalıcı hale getirme maksadıyla herestetik sanatını icra ederek her türlü Makyavelist araçları ve siyasi manipülasyon yollarını fütursuzca ve zalimane şekilde kullanması anlamına gelir.’ (Bu tanım üzerinde ayrıca duracağım.)
Siyasetteki ‘Güç Zehirlenmesi’ hastalığının panzehri, ‘Cumhuriyet’ rejiminin, ‘Demokratik, Laik ve Sosyal Hukuk Devleti’ uygulamasının, Siyasal Partiler, Merkezi Yönetim, Yerel Yönetimler, Demokratik Toplum Örgütleri ve Seçmen tarafından hayata geçirilmesidir.”
***
Cuma günkü yazımda belirttiğim gibi, bu tanım üzerinde durarak, siyahla vurguladığım özel terimleri açıklayalım ki “Güç Zehirlenmesi” kavramı iyice anlaşılabilsin:
Narsisizm: Özseverlik; kişinin kendi bedensel ve/veya zihinsel benliğine karşı duyduğu hayranlık ve bağlılık; kişinin kendisine âşık olması.
Makyavelizm: Devlet yönetiminde ve siyasette, çıkarcılığın, ahlak kurallarına aykırı biçimde benimsenmesi ve kullanılması; devletin çıkarları ve siyasal menfaatler için her türlü ahlaksız yöntemlerin kullanılmasını geçerli kılan uygulama.
Psikopati: Çekici, manipülatif, duygusal yönden acımasız, ahlaksız ve suç işleme potansiyeline sahip kişilik yapısı.
Hubris: Kibir; Hubris sendromu, güç sahibi bir kişinin kendisi ve yetenekleri hakkında abartılı bir görüş geliştirmesi; aşırı özgüven, kişisel imaj takıntısı ve eleştiriye karşı küçümseme gibi belirtiler göstermesi.
Herestetik: “Heresy”, sapkınlık teriminden üretilen bu kavram; yine Prof. Coşkun Can Aktan’ın tanımına göre, bir siyasi liderin ya da bir siyasal partinin muhtelif politik manipülasyonlardan yararlanarak iktidarı kazanma ve iktidarda kalma stratejileri yürürlüğe koyması demektir; yalan-kandırma, millete övgü, retorik, oy ticareti, oy satın alma, hizmet kayırmacılığı, hileli seçim bölgesi taksimatı, gündem kontrolü vesaire, başlıca politik manipülasyon yöntemleridir.
***
Prof. Coşkun Can Aktan’ın “Güç Zehirlenmesi” kavramının bir benzerini, ben de “Deli Dumrul Sendromu” olarak tanımlamıştım.
18.06.2020 tarihindeki “Deli Dumrul Sendromu!” ve 19.06.2020 tarihindeki “Deli Dumrul Sendromunun Yol Açtığı Sıkıntılar” başlıklı “Aydınlanma” yazılarımı önümüzdeki günlerde bir kez daha anımsatacağım!
