Slovenya Ulusal Meclisi’nde yapılan oylamada Janez Jansa, 87 milletvekilinin 51’inin desteğini alarak başbakanlık yolunda kritik eşiği geçti.
Jansa’nın 15 gün içinde yeni kabinesini parlamentonun onayına sunması gerekiyor. Kabinenin onaylanmasının ardından Jansa’nın haziran ayında göreve başlaması bekleniyor.
Jansa, bu hafta parlamentodaki diğer sağ partilerle koalisyon kurarak oylama öncesinde çoğunluk desteğini sağlamıştı.
Adaylığını sunarken konuşan Jansa, “Slovenya’nın kalkınması ve refahı bu koalisyonun en önemli öncelikleridir” dedi.
AB’DE YENİ GERİLİM BEKLENTİSİ
Jansa’nın dönüşü, Avrupa Birliği açısından da dikkatle izleniyor. Trump’a uzun süredir hayranlığıyla bilinen Jansa’nın yeniden iktidara gelmesi, Macaristan’da Viktor Orban’ın seçimleri kaybetmesinin ardından Avrupa’daki sağ popülist hareketler için yeni bir dayanak noktası olarak değerlendiriliyor.
Avrupa şüphecisi çizgisiyle bilinen Jansa’nın, Slovenya’yı Brüksel çizgisinden uzaklaştırabileceği yorumları yapılıyor.
Jansa, yeni dönemde ekonomiye öncelik vereceğini, yolsuzluk ve bürokrasiyle mücadele edeceğini açıkladı.
Yeni hükümetin düzensiz göçü önlemek için sınır kontrollerini sıkılaştırması ve yüksek gelir gruplarına yönelik vergi indirimlerini gündeme alması bekleniyor.
MEDYA ÖZGÜRLÜĞÜ VE HUKUK DEVLETİ TARTIŞMALARI
Jansa’nın 2020-2022 yılları arasındaki son başbakanlığı döneminde Avrupa Birliği ile medya özgürlüğü ve hukukun üstünlüğü başlıklarında gerilim yaşanmıştı.
O dönem protestocular, Jansa’yı medya üzerindeki baskıyı artırmak ve hukuk devletini zayıflatmakla suçlamıştı.
Jansa, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya saldırmasının ardından Kiev’e destek veren Avrupalı liderlerden biri olmuştu.
Savaşın ilk haftalarında Kiev’i ziyaret etmiş, NATO’nun Ukrayna üzerinde uçuşa yasak bölge ilan etmesini savunmuştu.
Ancak Trump’a yakın siyasi çizgisi, Jansa’nın yeni dönemde Ukrayna ve Avrupa güvenliği konusunda nasıl bir politika izleyeceğine ilişkin soru işaretleri yarattı.
AŞIRI SAĞ DESTEK TARTIŞMASI
Jansa’nın çoğunluğu, aşırı sağcı, Rusya yanlısı ve sistem karşıtı Resnica partisinden beş siyasetçinin desteğiyle sağlaması da tartışma yarattı.
Bu destek, Slovenya’nın dış politika yönelimi ve Avrupa Birliği ile ilişkileri açısından yeni tartışmaları beraberinde getirdi.
Jansa’nın göreve gelmesiyle Slovenya’nın İsrail’e daha yakın bir çizgiye yönelmesi bekleniyor.
Önceki Başbakan Robert Golob liderliğindeki merkez sol hükümet, 2024’te Filistin’i devlet olarak tanımış ve İsrail’e yönelik sert eleştirileriyle dikkat çekmişti. Jansa’nın ise bu politikalardan farklı bir yön izleyeceği değerlendiriliyor.
Janez Jansa, Slovenya siyasetinin en tartışmalı isimlerinden biri olarak biliniyor. 2013 yılında yolsuzluk suçlamasıyla iki yıl hapis cezasına çarptırılan Jansa, yaklaşık altı ay cezaevinde kaldıktan sonra serbest bırakılmıştı.
Jansa’nın yeniden başbakanlık koltuğuna dönmesi, Slovenya’da yalnızca hükümet değişimi değil; ülkenin AB, göç, Ukrayna ve İsrail politikalarında da yeni bir dönemin işareti olarak değerlendiriliyor.
