Avrupalının balığı Türkiye'den

Dünyada kültür balığı üretimini en hızlı artıran 3. ülke olan Türkiye, çipura-levrek pazarında Avrupa'da yüzde 25'lik paya ulaştı. Avrupalı'nın yediği her 4 çipura-levrekten biri Türkiye'den gidiyor. Türkiye alabalık üretiminde ise Avrupa'nın zirvesinde yer alıyor.

12 Haziran 2011 Pazar, 08:25
Abone Ol google-news

Aşırı kaynak kullanımı, iklim değişikliği ve kirlilik gibi nedenlerle karasal kaynaklar gün geçtikçe dünyanın gıda ihtiyacını karşılayamaz hale geliyor. Dünya nüfusunun hızla artmasıyla birlikte karasal kökenli gıda üretiminde yaşanan daralma protein açığını hızla artıyor. Bu noktada hayvansal protein ihtiyacını karşılayabilecek sektörlerin başında su ürünleri geliyor.

Su ürünleri talebinin artması ve kirlilik, aşırı avcılık, kaynakların tükenmesi gibi nedenlerin de etkisiyle avcılık yoluyla bu talebin karşılanmasının mümkün gözükmemesi, dünyada kültür balıkçılığına ilgiyi artırdı. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, su ürünleri yetiştiriciliği 1970 yılından bu yana yüzde 8,8 büyüme oranıyla dünyanın en hızlı büyüyen gıda sektörü konumunda. Dünyada son 10 yıl içinde gerçekleşen su ürünleri artışının yüzde 90'ı yetiştiricilik yoluyla sağlandı.

Türkiye'de de su ürünleri yetiştiriciliğinde son yıllarda önemli mesafeler alındı. 2002-2009 yılları arasında Türkiye'de kültür balığı üretimi, yüzde 159 artarak, 61 bin 165 tondan 158 bin 729 tona çıktı. Türkiye'deki balık çiftliklerinde, yoğun olarak çipura, levrek, alabalık ve orkinos üretiliyor. Çipura, levrek ve alabalık ihracatının büyük bölümü Avrupa'ya yapılırken, üretilen orkinosun tamamı ise Japonya'ya ihraç ediliyor.

Yatırıma bağlı olarak Türkiye'nin dünya kültür balıkçılığındaki yeri de hızla gelişti. FAO verilerine göre, dünyada kültür balığı üretimini Çin ve Hindistan'ın ardından en hızlı artıran 3. ülke olan Türkiye, çipura-levrek pazarında Avrupa'da yüzde 25'lik paya ulaştı. Avrupalı'nın masasındaki her 4 çipura-levrekten biri Türkiye'den gidiyor. Türkiye'ye gelen yabancı turistlerin büyük bölümünün Avrupa'dan geldiği ve otellerde-lokantalarda genelde kültür balığı ikram edildiği dikkate alınırsa, Avrupalının çipura ve levrek tüketiminin hemen hemen yarısının Türkiye'de üretildiği söylenebilir. Türkiye alabalık üretiminde ise Avrupa'nın zirvesinde yer alıyor. Türkiye'nin kültür balığı üretiminin bu yıl 200 bin tonun üzerine çıkması bekleniyor.
 

İhracat arttı

Türkiye'de halen, Temmuz ayı itibariyle, toplam 253 bin 638 ton üretim kapasitesi olan 1805 balık çiftliği bulunuyor. Toplam kapasitesi 60 bin 289 ton olan 271 tesisin yatırımı ise devam ediyor. Faal tesislerin 358'i denizlerde, 1447'si ise iç sularda kurulmuş. Denizlerdeki tesislerin üretim kapasitesi 144 bin 612, iç sulardaki tesislerin üretim kapasitesi ise 109 bin 26 ton.

Türkiye'de çiftlik sayılarının ve üretimin hızla artması, Türkiye'nin bu konudaki ihracatında da kendisini gösterdi. Türkiye, su ürünleri ihracatını yüzde 178 artırarak 342 milyon dolara yükseltti. Türkiye ihracatının yüzde 80'ini Avrupa ülkelerine yapıyor. Çiftlik sayıları ve üretimin artması balık tüketimini de yansıdı. 2004 yılında 5 kilogram seviyesinde olan kişi başı balık tüketimi, 2010 yılı itibarıyla 8,5 kilograma yükseldi. Bu rakam yine de AB ülkelerinin üçte biri düzeyde kalıyor.
 


2000-2009 yılları arasındaki su ürünleri üretim çizelgesi şöyle: (Ton)

Yıllar Avcılık Yetiştiricilik TOPLAM

2000 503.345 79.031 582.376
2001 527.733 67.244 594.977
2002 566.682 61.165 627.847
2003 507.772 79.943 587.715
2004 550.482 94.010 644.492
2005 426.496 118.277 544.773
2006 533.048 128.943 661.991
2007 632.450 139.873 772.323
2008 494.124 152.186 646.310
2009 464.462 158.729 623.191

NOT: 2010 yılına ait rakamlar henüz yayınlanmadığı için tablo 2009 yılına kadar olan rakamlardan oluşturuldu.