DEM Parti İmralı Heyeti, bugün İmralı Adası’na 3’üncü ziyaretini gerçekleştirerek, terör örgütü elebaşısı Abdullah Öcalan’la görüşecek. Heyette ise TBMM Başkanvekili Sırrı Süreyya Önder, DEM Parti Eş Genel Başkanları Tuncer Bakırhan ile Tülay Hatimoğulları, Van Milletvekili Pervin Buldan, İstanbul Milletvekili ve parti avukatı Cengiz Çiçek, yerine kayyum atanan eski Mardin Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Türk ile terör örgütü elebaşısının avukatı Faik Özgür Erol bulunuyor. Heyetin akşam 17.00’de ise terör elebaşısının beklenen çağrısını açıklaması bekleniyor.
“Terörsüz Türkiye” açılımıyla başlayan süreçte, DEM Parti tarafı “barış” söylemleriyle süreci yürütürken, MHP ise DEM Parti'ye karşı tutumunu yumaşattı. Ancak iktidar ise DEM Partlili belediyelere yönelik kayyum atamalarını sürdürüyor. Bu kapsamda süreç yaşananların ve tarafların açıklamalarının ise anımsatılması önemli. İşte süreç kapsamında yaşanan ve önemli açıklamalar şunlar oldu:
BAHÇELİ’NİN ‘BEKLENMEYEN’ AÇIKLAMASIYLA SÜREÇ BAŞLADI
Tarih 1 Temmuz 2007. Erzurum Mitingi’nde dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’a seslenen MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, terör örgütü PKK elebaşısı Abdullah Öcalan için “Sen niye asmıyorsun? Asacak ipin mi yok?” diyerek urgan attı. Bahçeli, 1 Ekim 2024’te yeni yasama yılı için düzenlenen Meclis açılış oturumunun kapanmasının ardından ise DEM Partililere “el verip” tokalaştı.
Bu gelişmenin ardından Bahçeli, 22 Ekim 2024’te, partisinin grup toplantısında “el yükseltti”, terör elebaşısı için çağrıda bulunarak; “Şayet terörist başının tecridi kaldırılırsa gelsin, TBMM’de DEM Grup Toplantısı’nda konuşsun. Terörün tamamen bittiğini ve örgütün lağvedildiğini haykırsın. Bu dirayeti gösterirse umut hakkının kullanımıyla ilgili yasal düzenlemenin yapılmasının önü de ardına kadar açılsın” dedi. Bahçeli’nin bu açıklaması kamuoyunca “2’inci çözüm süreci” adıyla anılan adı konmamış süreç başladı.
HEYET İLK GÖRÜŞMEYİ 28 ARALIK’TA YAPMIŞTI
Bahçeli’nin bu açıklamasının ardından; DEM Parti tarafından TBMM Başkanvekili Sırrı Süreyya Önder, Van Milltevekili Pelvin Buldan ve yerine kayyum atanan eski Mardin Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Türk’ten oluşan bir “İmralı Heyeti” kuruldu. Bahçeli’nin 26 Kasım 2024’teki “İmralı ile DEM derhal görüşsün” çağrısının ardından, heyetten Önder ve Buldan 28 Aralık’ta İmralı Adası’na giderek, terör elebaşısı Öcalan ile süreç kapsamındaki ilk görüşmeyi gerçekleştirdi. Görüşmenin ardından aynı gün içinde heyet gazetecilere terör elebaşısının 7 maddelik iletisini paylaştı. İletide dikkat çeken ifadeler şunlar oldu:
“. Barış için Türkiye’deki tüm siyasi çevrelerin dar ve dönemsel hesaplara takılmadan inisiyatif alması ve pozitif davranması elzemdir. Zemin TBMM olacaktır.
. Muhalefetin de katkı ve önerileri önemlidir.
. Bahçeli ve Erdoğan’ın güç verdiği yeni paradigmaya, ben de pozitif anlamda katkı sunacak ehil ve kararlılığa sahibim.
. Bütün çabalarımız demokratik bir dönüşüm için de çok kıymetli bir kılavuz olacaktır.”
TBMM ZİYARETLERİ KURTULMUŞ’LA BAŞLADI
İmralı görüşmesinin ardından heyet, TBMM’de temsiliyeti bulunan partilerle görüşme trafiğine geçti. Bu görüşmeler; 2 Ocak’ta TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ve Bahçeli’yle yapılan görüşmelerle başladı. Bahçeli heyeti TBMM’deki makam odasının önünde karşıladı. Görüşme basına kapalı bir şekilde, yaklaşık 40 dakika sürdü.
‘PKK ÖCALAN’IN ÇAĞRISINA UYMAZ’
Cumhur İttifakı ile DEM Parti-İmralı hattında sürdürülen bu süreç kapsamında, Kürt siyasetinin diğer aktörleri de süreçte yer almak için girişimlere başladı. Bu kapsamda 5 Ocak’ta Kürdistan Demokrat Partisi/Türkiye (KDP/T), Hak ve Özgürlükler Partisi (HAK-PAR) ve Kürdistan Yurtsever Partisi (PWK) yetkilileri sürece ilişkin ayrı ayrı açıklamalar yapsalar da ortak bir çağrıda bulundu.
Parti yetkilileri İmralı Heyeti’nin kendileriyle de görüşülmesini talep etti. Bu partilerin yanı sıra, Türkiye tarafından terör örgütü sayılan Kürdistan Demokrat Partisi/Kuzey (KDP/Bakur) ise söz konusu sürece karşı bir tavır sergiledi. Terör örgütü KDP/Bakur Sözcüsü Hişyar Özalp, katıldığı televizyon kanalında; “Öcalan, Bahçeli ve Erdoğan’ın Kürtleri yok etme paradigmasına hizmet edeceğini söylüyor. PKK kendi varlık nedenini inkâr ederek Öcalan’ın çağrısına uymaz” açıklamalarında bulundu.
‘HER YER GAZZE OLACAK’ ÇIKIŞI!
DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları ise aynı gün Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) tarafından Diyarbakır’da gerçekleştirilen halk buluşmasında sürece ilişkin; “Bu tarihsel kırılmada ya pozitif bir şekilde kırılma gerçekleşecek barışı inşa edeceğiz ya negatif yönde kırılmalar gerçekleşecek ve her yer Gazze olacak” ifadelerini kullandı. Hatimoğulları’nın bu açıklaması tepkilere neden olurken, ilerleyen süreçte sözlerinin çarpıtıldığını ileri sürdü.
AKP VE CHP ÇEKİMSER DAVRANDI
Kürt siyasetinde bu gelişmeler yaşanırken, DEM Parti Heyeti ise TBMM’deki görüşmelerini sürdürdü. Heyet, 6 Ocak’ta Gelecek Partisi ve Saadet Partisi genel başkanları ve AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, Genel Başkanvekili Efkan Ala, Parti Sözcüsü Ömer Çelik, Grup Başkanvekili Özlem Zengin ile bir araya geldi. Heyet ertesi gün ise CHP, DEVA Partisi ve Yeniden Refah Partisi’yle görüştü.
Görüşmelerde yasal düzenlemeler, takvim gibi somut konulara girilmeden; destek isteme, niyet beyanı ve İmralı görüşmesine dair bilgilendirme yapıldığı belirtildi. AKP ‘terörle mücadele’ vurgusu yaparken, CHP ‘yeni anayasa çalışmasına dahil edilmeme” konusunda uyarılarda bulundu. Gelecek Partisi, DEVA Partisi ve Saadet Partisi ise desteklerini açıkladı.
SÜREÇ MADDE 42 VE 66’YA ÇIKTI
Görüşmelerin ardından televizyon kanallarına sürece ilişkin değerlendirmelerde bulunan DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit ile DEM Parti Antalya Milletvekili Saruhan Oluç, Kürt sorunun çözümü için “anadilde eğitim” ve “Kürt kimliğinin kabul edilmesinden” geçtiğine işaret etti. Bu da yeni anayasa tartışmasını “eğitimde Türkçe dışında başka bir dil anadil olarak okutulamaz” hükmünü içeren Anayasa madde 42 ile yurttaşlık tanımının yapıldığı madde 66’nın üzerine yoğunlaştıracağını gösterdi.
‘İNİSİYATİF TERÖR ELEBAŞISINDA, SORUMLULUK İKTİDAR VE MECLİS’TE’
Heyet, TBMM trafiğini tamamlamasının ardından Bahçeli’nin “Ne Edirne ne Kandil, adres İmralı’dan DEM’e uzansın” sözüne karşın 11 Ocak’ta Kobani davasından tutuklu bulunan eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın tutuklu kaldığı Edirne Kapalı Cezaevi’nde ziyaret etti. Demirtaş, görüşmenin ardından avukatları aracılığıyla sosyal medya hesabından açıklama yayımladı. Demirtaş açıklamasında; “Terör örgütünün lağvedilmesi için yapılacak çağrının tüm inisiyatifinin terör elebaşısında olduğu, hukuki ve siyasi zeminini oluşturma sorumluluğunun ise iktidar ve Meclis’te bulunduğunu” belirtti. Heyet 12 Ocak’ta da eski HDP Eş Genel Başkanı Figen Yüksekdağ’ı Kocaeli Kandıra Cezaevi’nde ziyaret etti.
2’NCİ GÖRÜŞME 22 OCAK’TA YAPILDI
Heyetten Buldan ve Önder, cezaevi ziyaretlerinin ardından 22 Ocak’ta terör elebaşısıyla İmralı’da 2’nci kez görüştü. 2’inci görüşmenin ardından heyet, görüşmeye ilişkin yazılı açıklama yayımlayarak, “Öcalan’ın sürece ilişkin çalışmaları devam etmektedir. Bu konudaki hazırlıkları tamamlandıktan sonra kamuoyuna gerekli açıklamalar yapılacaktır” denildi.
‘ÇÖZÜLMEZSE TÜRKİYE CEHENNEMİNİ YAŞAR’
Bu gelişmelere yaşanırken, terör elebaşının yeğeni ve DEM Parti Şanlıurfa Milletvekili Ömer Öcalan, dikkat çeken açıklamalarda bulundu. 23 Ekim 2024’te terör elebaşısıyla yaptığı görüşmenin detaylarını 1 Ocak’ta açıklayan yeğen Öcalan amcasının kendisine; “Bu mesele çözülürse yaşam kapısı herkese açılır, bu mesele çözülmezse Türkiye Anadolu’ya çekilir ve cehennemini yaşar. Ortadoğu’da yeni bir sistem kurabilecek olanlar Kürtlerdir ve kendileriyle birlikte diğer halkları kaldırabilirler” ifadelerini kullandığını açıkladı.
‘BİR TEK ÇAĞRIYLA BU İŞ BİTER Mİ?’
6 Ocak’ta ise terör örgütü PKK, şartlarını açıkladı. Terör örgütü PKK’nin Yürütme Komitesi Üyesi Murat Karayılan, o gün terör örgütüne yakın bir televizyon kanalında açıklamalarda bulundu. Terör örgütünün silah bırakmasının Türkiye’nin bir sorunu olduğunu savunan Karayılan, dikkat çeken şu ifadelerde bulundu:
“Diyelim ki, Öcalan çağrıda bulundu. Peki, bir tek çağrıyla bu iş biter mi? Biz on binlerce silahlı gücü bulunan bir hareketiz. Sadece bir videolu çağrıyla bir şey olmaz. PKK Kongresi’nin toplanması ve böylesi bir karar alması gerekir. Bunun için öncelikle Öcalan özgür olmalı ve bir yerde özgür bir biçimde konuşmalı.”
BARZANİ VE TALABANİ AİLELERİYLE GÖRÜŞÜLDÜ
Terör örgütünden bu açıklamalar gelirken İmralı Heyeti, 1618 Şubat’ta Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’ne (IKBY) giderek; Kürdistan Demokratik Partisi (KDP) Başkanı Mesud Barzani, IKBY Başkanı Neçirvan Barzani, IKBY Başbakanı Mesrur Barzani ve Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) lideri Bafel Talabani ve IKBY Başbakan Yardımcısı Kubad Talabani ile görüştü. İddiaya göre; terör elebaşısının önünde çağrıyı yaptıktan sonra silah bırakıp da Türkiye’ye dönemeyecek durumdaki PKK’lı teröristlerin durumu sorun olarak duruyor. İmralı Heyeti’nin de Erbil’de bu durumu Barzani’yle görüştüğü, Barzani’nin de “Hem Türkiye’yi, hem bizi rahatsız etmeyecek her duruma varız” dediği ileri sürüldü.
VİDEOLU ÇAĞRI TARTIŞMASI
Terör elebaşısının çağrısının yapılış şekli de ayrı bir tartışma konusu oldu. DEM Parti tarafı “çağrının videolu olmasını” talep ederken, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, önceki günlerde katıldığı canlı yayında terör elebaşısının görüntülü açıklama yapmasına ilişkin; “Mevzuatımızda bir hükümlünün videoyla kamuoyuna seslenmesi gibi bir durum söz konusu değil. Yanlış anlaşılmaları ortadan kaldırmak lazım. Hedefimiz ülkemizi terörden temizlemek” dedi. Terör örgütü KCK Yürütme Konseyi Eş Başkanı Bese Hozat ise elebaşının çağrısının görüntülü olması gerektiğini belirterek; “Başkasının okuyacağı yazılı bir açıklamanın hiçbir inandırıcılığı ve etkisi olmaz” dedi.
BAKANLIK YILDIRIM HIZIYLA ONAYLAMIŞTI
İmralı heyetinin bu görüşmelerin ardından ise dün Adalet Bakanlığı’na terör elebaşıyla görüşmek için başvuru yaptı. Başvuruya ilişkin DEM Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan; “Yeni bir hayatın eşiğindeyiz. Bu tarihsel fırsatı öyle bir kavrayalım ki, ellerimizden kayıp gitmesin. Bu barış gayretine ortak olmalıyız” dedi.
Bakanlık ise başvurudan saatler sonra onay verdi. Heyetin 3’üncü İmralı ziyaretinde ise yeniliklere imza atıldı. Heyette bulunan Ahmet Türk, 3’üncü ziyarette ilk kez yer alırken, bu kez DEM Parti Eş Genel Başkanları Tülay Hatimoğulları ile Tuncer Bakırhan, DEM Parti İstanbul Milletvekili ve parti avukatı Cengiz Çiçek ve terör elebaşısının avukatı Faik Özgür Erol da heyette bulundu. Heyet bugün ise İmralı’ya geçti. Heyetin saat 17.00’de yapılacak açıklamada, terör elebaşısının da çağrısının yer alacağı bekleniyor.
