Aytunç Erkin, 19 Nisan’da Sözcü’de bahsedince öğrendim; Türkiye’nin Washington Büyükelçisi Murat Mercan, İsrail’in Moşe Dayan Ortadoğu ve Afrika Araştırmaları Merkezi’ne Türkiye-İsrail ilişkilerine dair bir makale yazmıştı.
Mercan’ın İsrail yönetimine mesajları şöyle:
YENİDEN BOP!
1. Türkiye ve İsrail, “bölgedeki kötü niyetli aktörlere karşı” işbirliği yapmalı.
2. Türkiye ve İsrail ortaklığı, “Daha geniş Ortadoğu ve Kuzey Afrika”daki istikrarsızlaştırıcı hamleleri frenlemeli.
3. Türkiye-İsrail ortaklığının “Daha geniş Ortadoğu ve Kuzey Afrika”daki işbirliği, Kafkaslar, Orta Asya ve Sahra Altı Afrika bölgelerine kadar uzanabilir.
4. Türkiye ve İsrail, Trans-Atlantik çıkarları güçlendirecek işbirliği alanları potansiyeline sahip. ABD bu nedenle canlanan Türkiye-İsrail işbirliğini teşvik etmeli. Bu ilişki, yeni bir uluslararası sistemin şekillendirilmesine öncülük edebilir.
5. Türkiye-İsrail uzlaşısı, başta doğalgaz olmak üzere hidrokarbonların araştırılması, üretilmesi, taşınması ve pazarlanmasına yeni bir ivme kazandırır.
6. Filistin meselesi gibi görüş ayrılıkları olan konuları bir kenara bırakalım.
WASHINGTON VE TEL AVIV ORTAK BÜYÜKELÇİSİ
İsrail’e bu mesajları veren Türkiye’nin Washington Büyükelçisi Murat Mercan, anlaşılan New York’ta görüştüğü Haham Rabbi Mark Schneier’in tavsiyesini uyguluyordu.
Schneier, 11 Mart 2022’de Times of Israel’e anlatmıştı: Murat Mercan, Washington Büyükelçiliği’ne atandıktan kısa bir süre sonra (Nisan 2021) Haham Schneier ile görüşmüş ve ona “Erdoğan beni Türkiye ile Amerikan Yahudi cemaati ilişkilerini düzeltmekle yetkilendirdi” demişti. Schneier de bu sözler üzerine Mercan’a şu tavsiyede bulunmuştu: “Eğer Türkiye’nin Amerikan Yahudileri, Kongre, yönetim vb. ile ilişkilerini düzeltmek istiyorsanız, bunun yolu İsrail’den geçiyor.”
Böylece AKP kurucusu Murat Mercan’ın, sadece Washington Büyükelçisi değil, aynı zamanda fiili Tel Aviv Büyükelçisi yapıldığını da öğrenmiş bulunuyoruz!
MERCAN’IN FAALİYETLERİ
Mercan, 15 Mart 2021’de Washington Büyükelçisi olarak atandı. (Ancak ilk kez bir yılı aşkın süre sonra, NATO Günü olan 4 Nisan 2022’de Biden tarafından Beyaz Saray’da kabul edildi.)
Mercan, Nisan 2021’de Haham Rabbi Mark Schneier’den başlayarak Yahudi cemaatinin önemli isimleriyle görüştü.
Tele1’in Washington temsilcisi Yılmaz Polat, Mercan’ın Kasım ve Aralık 2021’deki bazı temaslarını, fotoğraflarıyla birlikte haber yapmıştı. Birçok Yahudi etkinliğine katılan Murat Mercan, buralarda IMF Başkanı Kristalina Georgieva, Dünya Bankası Grup Başkanı David Malpass ve çeşitli Yahudi finans kurumları yöneticileriyle görüşmeler yapmıştı.
Mercan, öncesinde “Türkiye ile ABD Arasında Uzlaşma Zamanı Geldi” başlıklı bir makaleyle Washington’a öneride bulunmuştu: “Ortadoğu, Kuzey Afrika, Karadeniz Havzası ve Asya’da çıkarlarımız ortak. Avrasya bilmecesinin sularında istikrarlı ve güvenli bir şekilde gezinmek için transatlantik topluluğun rol modellere ihtiyacı var. Türk askeri varlığı Büyük Avrasya’daki güç dengesinin Trans-Atlantik topluluğu lehine çevrilmesine yardımcı oldu. Türkiye ve ABD birlikte çalışmalıdır” (Defense One, 17.10.2021).
KOÇBAŞI OLMA TEKLİFİ
Özetle, AKP’nin ABD ve İsrail’le ilişkileri düzeltmekten sorumlu diplomatı Murat Mercan, Washington’a Trans-Atlantik dünya adına Avrasya’da “koçbaşı” olmayı teklif ediyor.
Mercan bu görevin gereği olarak da “Geniş Ortadoğu ve Kuzey Afrika”dan başlayarak Kafkaslar ve Orta Asya’ya kadar etkisi olacak bir Türkiye-İsrail işbirliği öneriyor.
