Soru: 2013 yılından itibaren kısmi süreli olarak çalışıyorum. Ayda 18 gün hizmet bildirimi yapılıyor. Eksik sürelerimi 30 güne tamamlama hakkım var mı, varsa nasıl? Şükran T.
5510 sayılı kanunun hizmet borçlanmalarına ilişkin 41. maddesine eklenen (i) bendi ile 25/2/2011 tarihinden sonraki sürelere ilişkin olmak üzere 4857 sayılı kanuna göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalıların kısmi süreli çalıştıkları aylara ait eksik kalan sürelerini borçlanmalarına imkân sağlanmıştır. Bu bent uyarınca yapılacak borçlanmalar; kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında yani SSK kapsamında sigortalılık süresi olarak değerlendirilmektedir. Bu kapsamda borçlanma yapılması için borçlanılacak sürelerin 25/2/2011 tarihinden sonra olması, aylık prim ve hizmet belgesinde eksik gün nedeninin 06-kısmi istihdam olarak bildirilmiş olması gerekmektedir.
Sigortalılar borçlanma talebinde bulundukları tarihte prime esas kazancın alt ve üst sınırları arasında olmak üzere kendilerince belirlenen günlük kazancın yüzde 32’si oranında prim öderler. Ancak ay içerisinde eksik kalan sürelerin genel sağlık sigortası primini 5510/60. mad. birinci fıkra (g) bendi kapsamında ödemiş olanlar için borçlanma tutarı yüzde 20 oran üzerinden yapılmaktadır. Sigortalıların 30 günden az çalıştıkları süreleri 30 güne tamamlama yöntemlerinden biri de 5510 sayılı kanunun isteğe bağlı sigortalılığın düzenlendiği 51. maddesinde belirtilmiştir. Buna göre ay içerisinde 30 günden az çalışan sigortalıların aynı ay içerisinde isteğe bağlı sigortaya prim ödemeleri halinde, primi ödenen sürelerin, zorunlu sigortalılığa ilişkin prim ödeme gün sayısına otuz günü geçmemek üzere ekleneceği ve eklenen bu sürelerin 4/1-(a) yani SSK kapsamında sigortalılık süresi olarak kabul edileceği öngörülmüştür. Kısmi süreli çalışmanız nedeniyle 30 günden eksik sürelerinizi borçlanabilir veya isteğe bağlı sigortalı olmak için SGK’ye müracaat ederek başvuru tarihinizi takip eden günden itibaren isteğe bağlı sigorta primi ödeyerek 30 güne tamamlayabilirsiniz.
SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİMİNE TABİ SÜRELER EMEKLİ AYLIĞI HESABINDA DİKKATE ALINMAZ
Soru: 1994 senesinde emekli oldum. 2006 yılından itibaren tekrar çalışmaya başladım. Almakta olduğum emekli aylığımın miktarı 13.900 TL. Çalıştığım işyerinde ise 60.000 TL net maaş alıyorum. Her ay yaklaşık 32.000 TL SGK destek primi ödüyorum. Emekli maaşımın yeniden hesaplanması ve artma olasılığı var mı? İzzet S.
Yaşlılık aylığı alanların emeklilik sonrası özel sektörde tercihi doğrultusunda 4/a yani SSK kapsamında çalışması halinde, haklarında sosyal güvenlik destek primi (SGDP) uygulanır. SGDP, emeklilerin emekli aylıkları kesilmeksizin çalışmalarına imkân veren bir uygulama olup emekli aylığına bir etkisi bulunmamaktadır. SGDP, emeklilerin çalışırken meslek hastalığına tutulması veya iş kazası geçirmesi halinde bu sigorta kollarından gerekli yardımların yapılması için alınan bir primdir. Emekliler, SGDP’ye tabi çalışırken emekli aylıklarını almaya devam ettiklerinden, SGDP’ye tabi çalışma süreleri emekli aylıklarının yeniden hesaplanmasında dikkate alınmaz. SGDP oranı, yüzde 30 destek primi ve yüzde 2 kısa vadeli sigorta primi olmak üzere toplam yüzde 32’dir. Bunun yüzde 7.5 sigortalı, yüzde 24.5’i işveren hissesidir. SGDP tabi çalışmaların emekli aylığı üzerinde bir etkisi bulunmamaktadır. Emeklilik sonrası çalışmaların emekli aylığının yeniden hesaplanmasında dikkate alınması için bu çalışmaların SGDP yerine tüm sigorta kollarına tabi olması ve çalışırken emekli aylığının kesilmesi gerekir. Emeklilik sonrası çalışmaların sona erdirilip, yeniden aylık talebinde bulunulması halinde, tüm sigorta kollarına tabi geçen hizmet süreleri 5510 sayılı kanunun 30. maddesi kapsamında emekli aylığının yeniden hesaplanmasında dikkate alınır ve aylık miktarı mutlaka artar. Çünkü emeklilik sonrası hizmetler için hesaplanan kısmi aylık, eski tam aylığın üzerine eklenir. Emekli aylığındaki artışın fazla olması için, emeklilik sonrası tüm sigorta kollarına tabi çalışmalarda prime esas kazançların yüksek olması ve primlerin bu kazançlar üzerinden bildirilmesi gerekir.
