Soru: 5434 sayılı kanun kapsamında ödediğim isteğe bağlı primlerim aynı dönemde Bağ-Kur’lu olduğum için iptal edildi. Bu primleri Bağ-Kur hizmetlerime transfer etmek için sosyal güvenlik merkezine müracaat ettim. Talebim alınmadı. Kamu görevlileri tescil dairesine müracaat etmem söylendi. Bu konudaki mevzuat nedir? Mesut Ö.
5434 sayılı kanunun mülga 12. maddesine göre; 657 sayılı devlet memurları kanununa tabi olarak en az on yıl çalıştıktan sonra, memurluktan çıkarılmış olanlar ile aynı kanunun 96. maddesi kapsamına girenler ve anılan kanunun 48. maddesinin (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde aranan nitelikleri kaybedenler hariç olmak üzere herhangi bir nedenle memurluktan ayrılmış olanlar, memurluktan ayrıldıkları tarihten itibaren altı ay içinde yazılı olarak Sandığa başvurmaları ve emeklilik keseneği ve kurum karşılıklarını ait olduğu ay içinde Sandık hesabına yatırmaları şartıyla başvuru tarihini takip eden aybaşından itibaren Sandıkla ilgilendirilmektedir. Diğer sosyal güvenlik kurumları ile zorunlu olarak ilgilendirilmelerini gerektirir görevlerde çalışmakta olan ya da çalışmaya başlayanlar ile diğer sosyal güvenlik kurumlarından veya Sandıktan kendi çalışmasından dolayı aylık bağlanmış olanlar isteğe bağlı iştirakçi olamamaktadır. Bunlardan diğer sosyal güvenlik kurumlarına tabi olarak çalışmaya başlayıp bu görevleri sona erenler de altı ay içinde yazılı olarak isteğe bağlı iştirakçi olmak üzere başvuruda bulunabilmektedir.
Diğer taraftan, 5434, 506, 1479, 2925 ve 2926 sayılı kanunlardan birine tabi sigortalı iken aynı sürede bir diğer sosyal güvenlik kurumunda adına prim ödenen sigortalıların yersiz olarak tahsil edilen prim asıllarının geçerli sayılan sigortalılığa aktarılması işlemleri; 5458 sayılı kanunun 16. maddesi gereğince yapılmakta olup uygulamaya ilişkin usul ve esaslar SGK’nıin “geçersiz sigortalılık statüsünde yatan primlerin geçerli sigortalılık statüsüne aktarma işlemleri” başlıklı 20/10/2014 tarihli ve 2014/28 sayılı genelgesi ile talimatlandırılmıştır.
Buna göre; 5434 sayılı kanunun mülga 12. maddesine göre isteğe bağlı iştirakçi olan ve emeklilik keseneği ve kurum karşılıklarının tamamını kendileri ödeyen sigortalıların prim transferi istemiyle müracaat etmeleri halinde, ilgili ünitece aktarılması istenilen sigorta prim tutarı, primin ait olduğu dönem, sigortalı ve işveren hissesine isabet eden prim aslı tutarı ile genel sağlık sigortası primi ayrı ayrı belirtilmek suretiyle SGK Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Tescil, Prim ve Hizmet Daire Başkanlığı’na bildirilmekte ve ilgili başkanlıkça sigortalının statüsü tespit edildikten sonra prim aktarımı yapılacak olan hizmetler iptal edilmekte ve geçerli statüye aktarım için gerekli bilgi ve belgeler ilgili üniteye bildirilmektedir. Prim aktarım işleminin yapılması sırasında sigortalılar adına (4/c) kapsamında ödenen emeklilik keseneği ve kurum karşılığı ile genel sağlık sigortası primi toplamının, aktarımın yapılacağı ünitece istenilen tutardan fazla olması halinde sigortalının talebi halinde fazlaya ilişkin tutar iade edilmektedir.
Anılan mevzuat çerçevesinde, 5434 sayılı kanun kapsamında isteğe bağlı prim öderken Bağ-Kur kapsamında sigortalı olmanız nedeniyle, aynı dönemlere denk gelen isteğe bağlı prim ödediğiniz hizmet sürelerinizin iptal edilmesi ve bu dönemde ödediğiniz primlerin Bağ-Kur sigortalılığınızdan dolayı oluşan prim borcuna mahsup edilmek üzere prim transferi yapılması gerekmektedir. Bu işlemin Bağ-Kur kaydınızın bulunduğu SGK’nin ilgili birimi tarafından yapılması gerekmektedir.
ÖLÜM AYLIĞINI HANGİ KURUM BAĞLAR?
Soru: Babamın SSK başlangıcı 1/1/1997 ve bu kapsamda 15 gün hizmeti, daha sonrasında 1999 ila 2010 arasında 3900 gün Sandık hizmeti ve son olarak 15/8/2014- 31/3/2016 tarihleri arasında Bağ-Kur hizmeti var. Ancak Bağ-Kur hizmeti 5510/Ek 76. madde gereğince silinmiş. Babam 2025/ Aralık ayında vefat etti. Bu durumda, tarafıma yetim aylığını hangi kurum bağlar? Muhammet K.
Gerek 5510 gerekse 2829 sayılı yasalarda ölüm sigortasından aylık bağlanmasında sigortalının tabi olduğu en son sigortalılık hali esas alınmaktadır. Bu durumda, babanızın en son Bağ-Kur kapsamında sigortalı olduğu görülmekle birlikte, primlerini ödememesi nedeniyle Bağ-Kur sigortalılığının 5510 sayılı kanunun ek 76. maddesi gereğince durdurulduğu anlaşılmıştır. Ancak anılan madde kapsamında durdurulan bu süreler gerek sigortalılar gerekse hak sahiplerince ihya edilmek suretiyle geçerli sayılmaktadır. Buna göre, babanızın durdurulan Bağ-Kur hizmet sürelerini;
- İhya etmeniz halinde, ölüm aylığının SGK tarafından Bağ-Kur,
- İhya etmemeniz halinde ise Bağ-Kur hizmetleri geçerli sayılmayacağından, babanızın Bağ-Kur’dan önce son hizmet sürelerinin bulunduğu 506 sayılı kanunun geçici 20. maddesi kapsamındaki Sandık, mevzuatına göre, ölüm aylığının bağlanması gerekmektedir.
SORULARINIZ İÇİN
nergis.simsek@cumhuriyet.com.tr
adresine e-posta yollayabilirsiniz.
