Kierkegaard ironisi...

İroni Kavramı, Soren Kierkegaard’ın, ironiyi zihinsel faaliyet için önemli bir ilke olarak gören ilk felsefi kişilik olan Sokrates’e yönelerek doktora tezi olarak gerçekleştirdiği bir çalışma. Sokrates’i; Xenophon, Aristofanes ve Platonun gözünden incelediği ve Fichte, Schelling ve Hegel gibi 18. ve 19. yüzyıl filozoflarıyla karşılaştırdığı bir arayış.

19 Aralık 2020 Cumartesi, 13:37
Abone Ol google-news

Soren Kierkegaard zihinsel ve sanatsal gelişimi sürecinde önceleri Alman romantizminin etkisi altındaydı. Kendini, geleneklerin zihinsel gelişimini sınırlamasına izin vermeyen yaratıcı bir birey olarak tanımlıyordu.

Bu başkaldırının ana motifini ise ironi kavramı oluşturuyor ve böylece ironi genel bir zihinsel ilke düzeyine yükseltiliyordu. Bunun üzerine Kierkegaard, ironiyi zihinsel faaliyet için önemli bir ilke olarak gören ilk felsefi kişilik olan Sokrates’e yöneldi.

Sokrates ironiyi tartışmaları yönlendirmek için kullanıyor, bunu da o zamana kadar bilindiği düşünülen konulardaki belirsizlikleri ve çelişkileri açığa çıkarmak amacıyla bilmiyormuş gibi yaparak sorular yöneltmek ya da bilgisizmiş gibi davranmak yoluyla yapıyordu.

Böylece Sokrates üzerine yoğun bir çalışma yapan Kierkegaard, İroni Kavramı adlı çalışmasında büyük filozofu Xenophon, Aristofanes ve Platonun gözünden inceler ve onu Fichte, Schelling ve Hegel gibi 18. ve 19. yüzyıl filozoflarıyla karşılaştırır. İroni perspektifinden bakarak Platon diyaloglarındaki sokratik unsurları ortaya çıkarmayı dener.

İroni Kavramı, Kierkegaard’ın doktora tezi olarak gerçekleştirdiği bir çalışma. Bu nedenle birinci bölümünde mümkün olduğunca akademik bir dil kullanmaya çalışan Kierkegaard, metin ilerledikçe, özellikle ikinci bölümde şiirsel ve yaratıcı üslubunu bulur.

İroni Kavramı, çağın en önemli filozoflarından biri olan Kierkegaard’ın yazarlığındaki bu büyük dönüşümü izleme açısından da ayrı bir değere sahip. Öyle ki yazarlık yeteneği adeta bu sayfalardan doğmuştur denebilir.

İroni Kavramı - Sokrates’e Yoğun Göndermelerle / Soren Kierkegaard / Çeviren: Sıla Okur / İmge Kitabevi / 366 s.