Obama memnun

ABD Başkanı Barack Obama, finansal kriz döneminde devlet yardımı alan şirketlerin üst yöneticilerine (CEO) yapılan ödemelerin azaltılması planından memnun olduğunu söyledi.

23 Ekim 2009 Cuma, 10:36
Abone Ol google-news

ABD Başkanı Barack Obama, Beyaz Saray'da yaptığı açıklamada, devletten yardım alan yedi şirketin üst yöneticilerinin ortalama ücretlerinin yarıya indirilmesi kararından memnun olduğunu, bu şirketlerin devlet yardımı alırken yöneticilerine çok büyük ödemeler yapmasının ''insanların değerlerini incittiğini'' belirtti. Bu konuda çok daha fazla çaba gösterilmesi gerektiğini belirten ve Kongre'ye, yöneticilere yapılan ödemelerde hissedarlara söz hakkı veren bir yasa kabul etmesi çağrısında bulunun Obama, ''Amerikalılar başarılara inanırlar. Ancak büyük finans şirketlerinin yöneticilerinin, mali açıdan ayakta kalmak için olağanüstü yardımlara bel bağlarken bile kendilerine çok büyük prim ödeme mücadelesi içinde olmaları, değerlerimizi incitiyor'' dedi.

Hazine Bakanı Timothy Geithner de, 700 milyar dolarlık Sorunlu Varlıkları Kurtarma Planı (TARP) kapsamında ücretlerle ilgili işlerden sorumlu Hazine yetkilisi Kenneth Feinberg'in planını desteklediğini kaydetti.

Geithner, ''Feinberg'e, kamu çıkarına olacak biçimde, aşırı ödemeleri azaltma, ödemeler ve risk alma arasında bir denge kurma ve ekonomideki düzelmeye yardımcı olmak için güçlü idari ekipler oluşturmak gibi güç bir görev verdik'' diye konuştu.

 

"Ücret Çarı"nın planı

Bu arada, Hazine Bakanlığı, finansal kriz sırasında devletten aldıkları yardımı geri ödemeyen 7 büyük şirkete, üst yöneticilere ücretler ve primler dahil yapılan toplam ödemelerin Kasım ayından başlamak üzere yarıya indirilmesi talimatı verdi.

''Ücret Çarı'' olarak adlandırılan Feinberg'in hazırladığı plana göre, bu şirketlerin 25 üst yöneticisine yapılan ödemeler yüzde 90'a kadar azaltılırken, her bir firmanın, en fazla kazanan 125 yöneticisine yapılan toplam ödemeleri yarıya indirmesi gerekiyor. Planda, 25 üst yöneticiye yapılan nakit ödemelerin birçok durumda 500 bin dolarla ve yan ödemelerin ise 25 bin dolarla sınırlandırılması öngörülüyor.

Bank of America, American International Group (AIG), Citigroup, General Motors (GM), GMAC, Chrysler ve Chrysler Financial şirketlerinin etkileneceği plan, 175 kişiyi kapsarken, ödemelere getirilecek sınırlar, şirketler devletten aldıkları yardımı geri verinceye kadar sürecek.

Feinberg, üst yöneticilere yönelik ödeme paketlerini asli maaş ve ''hisse geliri'' olarak adlandırılan bir bölüm olarak yeniden yapılandırdı. Yöneticiler, hisseleri iki yıl tutacaklar ve üç yılda bir kez olmak üzere bu hisselerin sadece üçte birini satabilecekler.

Şirketin uzun vadeli performansıyla ödemeleri çok yakından ilişkilendirmeyi amaçladığını belirten Feinberg'in planındaki bir ödeme planına göre, Citigroup'un en fazla kazanan üç yöneticisi, asli maaş olarak 475 bin dolar alacak. Her bir yöneticiye, itfası 2011 yılında başlamak üzere 5,6 milyon dolar ila 5,8 milyon dolar hisse senedi ödemesi yapılacak. Uzun vadeli sınırlı hissenin üçüncü kategorisi her bir yönetici için 3 milyon dolara eşit olacak.

Feinberg'in planına göre, AIG'in yeni üst yöneticisi ve Chrysler Financial'ın iki üst yöneticisi için asli maaşlar 1 milyon doların üzerinde olacak.

CNBC televizyonuna konuşan CNBC, Feinberg, ''Ödemeler üzerindeki kısıtlamaların yönetiminiz dışındaki diğer Wall Street şirketlerindeki ödemeleri etkileyeceğini düşünüyor musunuz?'' sorusuna, ''Umarım, ancak bu gönüllü olmalı. Bu hükümetin işi değil'' yanıtını verdi.

 

FED'in planı

Öte yandan, ABD Merkez Bankası (FED), finans şirketlerinin yöneticilerinin, prim almak için pervasızca hareket etmelerini önlemek amacıyla, devlet yardımından hiçbir şekilde yararlanmamış olsa bile binlerce bankadaki ödeme paketlerini izlemek için bir plan hazırladı.

Ülkede 6 bin kadar bankayı kapsayan planıyla FED, bu bankalardaki ödeme planlarını incelemeyi ve yöneticiler ile diğer önemli pozisyonlardaki görevlilerin şirketin istikrarını tehdit edebilecek riskler aldığını düşünmesi halinde bu çalışanlara ödeme yapılmasını veto etmeyi hedefliyor.

Yöneticilerden simsarlara ve kredi görevlilerine kadar geniş bir çalışan kesimi kapsayan planla FED, özel bankalarda ödeme seviyelerini belirlemekten çok, ödeme politikalarını inceleme ve veto edebilmeyi amaçlıyor.

FED'in planına göre, 28 büyük banka, ödemeler ve primlerin aşırı risk almayı teşvik etmediğini garanti eden kendi planlarını geliştirecek ve FED onaylarsa, plan uygulanacak ve banka denetçileri planın uygunluğunu izleyecek. Genellikle ödemelerin az olduğu küçük bankalar da, ödeme planı sunma zorunluluğu olmasa bile FED'in incelemesine tabi tutulacak.

ABD Merkez Bankası Başkanı Ben Bernanke, ''Banka, ödeme paketlerinin uzun vadeli performansa uygun olmasını sağlamak ve şirket ya da finansal sistem için aşırı risk yaratmamak amacıyla çalışıyor'' dedi.

 

Ödeme planlarına yaklaşımlar

Bank of America sözcüsü Scott Silvestri, bu kısıtlamaların şirketin rekabet edebilirliğine zarar vereceğini ve rakiplerin ödemeler üzerinde kısıtlamalara konu olmaması gerektiğini savundu. GM ise Feinberg'in ödemelerle ilgili değişiklik planını uygulayacağını bildirdi.

New York Üniversitesi Stern İşletme Fakültesi'nden Prof. David Yermack, Hazine'nin planının ''sembolik'' bir hareket olduğu değerlendirmesini yaptı. Yermack, ''Sanırım hükümet, bazı bankaları örnek yapmaya çalışıyor ve diğerlerinin de onları izleyeceğini umuyor. Bunun toy bir davranış olduğunu düşünüyorum. Wall Street bankacıları ve simsarları, parayla motive oluyorlar ve kim fazla ödeme yaparsa onlara çalışıyorlar'' diye konuştu.

Yermack, ödemeleri, imtiyazsız hisse senedi gibi uzun vadeli teşviklerle bağlamanın aşırı risk almayı azaltmayacağını, aksine cesaretlendirebileceğini kaydetti.

GM Üst Yöneticisi Fritz Henderson'un asli maaşı, GM'nin hükümet yardımı aldığı bu yıl başında yüzde 30 azaltılarak yaklaşık 1,3 milyon dolara indirilmişti.

Chrysler'ın Üst Yöneticisi Sergio Marchionne ve Fiat'ın, hem Fiat hem de Chrysler için çalışan diğer yöneticileri, Fiat'ın Chrysler'ın yönetimini alırken ABD hükümetiyle yaptığı anlaşma gereği ödeme planı kapsamı dışında kalacak. Ancak, sadece Chrysler için çalışan yöneticiler plandan etkilenecek.

Geçen yıl rakamlarına göre, ABD Başkanı 400 bin dolar kazanırken, Bank of America'nın üst yöneticisi 9 milyon 857 bin 723 dolar, ortalama bir üst yönetici ise 364 bin 41 dolar gelir elde etti. Aynı yıl aile doktorları 161 bin 490, avukatlar 124 bin 750 dolar kazandı.

Ulusal ortalama ücretin 41 bin 334 dolar olduğu ülkede, inşaat işçilerinin geliri 32 bin 250 dolar, çiftlik işçilerinin geliri ise 22 bin 920 dolar oldu.