Gayrimenkul alım satımlarında yıllardır tartışılan ödeme güvenliği sorunlarını ortadan kaldırmayı amaçlayan Güvenli Ödeme Sistemi'nin uygulanmasına ilişkin takvim netleşti. İlk etapta 1 Temmuz'da devreye alınması planlanan sistem, teknik hazırlıkların tamamlanabilmesi için 1 Ekim 2026'ya ertelendi.
Yeni sistemle birlikte tapu devri ile para transferi eş zamanlı gerçekleştirilecek. Böylece yüksek tutarlı konut ve arsa satışlarında yaşanan dolandırıcılık, sahte para ve ödeme kaynaklı mağduriyetlerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
TAPU DEVRİ VE PARA TRANSFERİ AYNI ANDA YAPILACAK
Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, Güvenli Ödeme Sistemi'nin temel amacının tapu devri ile ödeme sürecini aynı anda tamamlamak olduğunu belirtti.
Mevcut uygulamada taraflar arasında güven sorunu yaşanabildiğine dikkat çeken Özelmacıklı, "Satıcı önce parayı almak istiyor, alıcı ise tapu devri gerçekleşmeden ödeme yapmaktan çekinebiliyor. Taraflar arasında oluşan bu belirsizlik yeni sistemle birlikte ortadan kaldırılmaya çalışılıyor" dedi.
Yeni modelde alıcının ödemesi güvenli ödeme altyapısında bloke edilecek, tapu devri tamamlandıktan sonra ise tutar otomatik olarak satıcının hesabına aktarılacak.
2017'DEN BERİ UYGULANAN SİSTEME BENZER YAPI
Özelmacıklı, yeni uygulamanın 2017 yılından bu yana kullanılan Tapu Takas Sistemi ile benzer mantıkta çalışacağını ifade etti.
Tapu Takas Sistemi'nde de tapu tescili tamamlandıktan sonra ödeme satıcının hesabına aktarılıyor. Ancak bugüne kadar kullanım oranının düşük kaldığını belirten Özelmacıklı, yeni sistemle birlikte güvenli ödeme modelinin daha yaygın hale gelmesinin amaçlandığını söyledi.
MİLYONLUK SATIŞLARDA DÖRT ÖNEMLİ RİSK AZALACAK
Yeni sistemle birlikte özellikle yüksek tutarlı gayrimenkul satışlarında yaşanan birçok riskin azaltılması hedefleniyor.
Bunlar arasında:
- Nakit paranın taşınması
- Sahte para riski
- Paranın eksik teslim edilmesi
- Alıcı ile satıcı arasında yaşanan güven sorunu
yer alıyor.
Özelmacıklı, sistemin bankacılık altyapısı üzerinden ödeme güvenliği sağlayacağını ancak gayrimenkul satış sürecinin tamamının kayıt altına alınmasının da büyük önem taşıdığını vurguladı.
TAPUDA DÜŞÜK BEDEL GÖSTERME SORUNU SÜRÜYOR
Uzmanlara göre sistemin en önemli eksiklerinden biri ise tapuda düşük satış bedeli gösterilmesi uygulaması.
Özelmacıklı, gerçek satış bedeli 10 milyon lira olan bir taşınmazın tapuda daha düşük bir bedelle beyan edilmesi halinde güvenli ödeme sisteminin yalnızca resmi olarak bildirilen tutarı kapsayacağını söyledi.
Bu nedenle gerçek satış bedeli ile tapu beyanı arasındaki farkın devam etmesi durumunda kayıt dışılığın tamamen ortadan kalkmayacağına dikkat çekti.
GERÇEK DEĞER HARİTASI ÇAĞRISI
Özelmacıklı, Türkiye'de taşınmazların gerçek piyasa değerlerinin sisteme doğru şekilde yansıtılması gerektiğini belirterek, bunun yalnızca ekspertiz raporlarıyla değil, gerçek satış fiyatlarının kayıt altına alınmasıyla mümkün olacağını ifade etti.
2026 yılında rayiç bedellerde yapılacak düzenlemelerle bazı bölgelerde belediye değerleri ile piyasa fiyatları arasındaki farkın azalmasının beklendiğini kaydeden Özelmacıklı, buna rağmen birçok bölgede önemli fiyat farklılıklarının sürdüğünü söyledi.
Sektör temsilcileri de tapu harçlarının yeniden düzenlenmesi ve gerçek satış bedellerinin sisteme yansıtılmasına yönelik yeni adımlar atılması gerektiğini dile getiriyor.
EMLAK İŞLETMELERİ DE SİSTEME DAHİL EDİLECEK
Yeni dönemde yetki belgeli emlak işletmelerinin de Güvenli Ödeme Sistemi'nin önemli paydaşlarından biri olması bekleniyor.
Özelmacıklı, emlak hizmet bedellerinin de sisteme entegre edilmesinin hem sektörün kayıt altına alınmasına hem de işlemlerin daha güvenli yürütülmesine katkı sağlayacağını belirtti.
Taksitli satışlar ve proje bazlı gayrimenkul işlemleri için de yeni düzenlemelere ihtiyaç bulunduğunu ifade eden Özelmacıklı, kayıt dışılığın azaltılması için bütüncül bir yaklaşımın gerekli olduğunu vurguladı.
GÜVENLİ ÖDEME SİSTEMİ 1 EKİM'DE DEVREYE GİRECEK
Teknik hazırlıkların tamamlanmasının ardından Güvenli Ödeme Sistemi'nin 1 Ekim 2026 itibarıyla uygulamaya alınması planlanıyor.
Yeni uygulamayla birlikte tapu işlemlerinde dijital dönüşümün hız kazanması, yüksek tutarlı para transferlerinin güvenli şekilde gerçekleştirilmesi ve alıcı ile satıcı arasındaki güven problemlerinin önemli ölçüde azaltılması hedefleniyor.
