40. Yılında Komer'in Arabası

11 Ocak 2009 Pazar, 07:10
Abone Ol google-news

ABD elçisi R. Komerin makam otomobilinin 6 Ocak 1969 günü ODTÜ bahçesinde yakılması gençlerce ve vatanseverlerce II. Kurtuluş Savaşının Başlangıcı olarak selamlanmıştı.

O dönemde Washingtonda büyük sarsıntı yaratan olaydan birkaç ay sonra R. Komer geri çekilmişti. Komerin mektubu, bir dönemin analizi açısından büyük önem taşımaktadır.

CIA’cı Robert Komer

Robert Komer ABDnin sen önde gelen soğuk savaşçılarındandır. Meslektaşlarının Blowtorch Bob (Ateş Topu) lakabını taktığı, Robert Komer, 1922de Chicagoda doğdu, Harvarddan mezun oldu. 1947de yani Soğuk Savaşın kotarıldığı yıllarda genç yaşında CIAya girdi.

Komer ülkemizde, Vietnamdaki pasifikasyon çalışmaları ile tanınır. Ancak Vietnamdaki kanlı göreviKomeri tanımlamaya yetmez, o çok yönlü bir istihbaratçıdır. 1960’lı yıllarda Ulusal Güvenlik Konseyine giren Komer, Vietnama gidene kadar ABD Ulusal Güvenlik Konseyinin üyesi olarak Ortadoğuda yoğunlaşır. Yeni açıklanan ABD resmi belgeleri (FRUS) Komerin Ulusal Güvenlik Danışmanı sıfatıyla o yıllarda Ortadoğuda cirit attığını, bu arada 1962dan itibaren Kürt Sorununa da bulaştığını ortaya koyuyor.

1966’da Vietnama atanan Komer burada pasifikasyon (etkisizleştirme, y.n.) uzmanı olarak çalışır. Pasifikasyonçalışmasının amacı, Güney Vietnam halkının kalbine ve aklınanüfuz ederek direnişi kırmak olarak tanımlanır. Komerin sorumlu olduğu Phoenix programının uygulaması sonucunda bir iddiaya göre 20 bin, Chomskynin iddiasına göre 60 bin Vietnamlı sivil ölür. (N. Chomsky, Third World Faschisme). Vietnamda devrimciler Komere Honço(kasap) adını takarlar,

Komer Ankara’da

Ankaraya ayak bastığı andan itibaren protestolarla karşılaşan Komerin kaderi 6 Ocak günü döner, ODTÜ Kampusunda ateşe verilen makam arabası, gençlere göre Kurtuluş meşalesidirMeşalenin dumanı Washingtona kadar uzanmış olacak ki, ABD daha birkaç ay önce atadığı ve kendisinden çok şey beklediği elçisini geri çekmeye karar verir. Olay hiçbir devletin görmezden gelemeyeceği kadar büyüktür, New York Times 19 Ocakta yani olaydan nerdeyse 10 gün sonra verdiği haberde yeni Nikson Yönetiminin iki ABD elçisini görevden almayı düşündüğünü açıklar. İki elçiden biri, Komerdir. Bu haber bile Komerin arabasının yakılmasının ABDde ne büyük bir travma yarattığının kanıtıdır. Komer Ankaradaki görevinden ayrıldığı 7 Mayıs 1969 günü Başkana ve Dışişleri Bakanına hitaben yazdığı mektupta ülkedeki durumun somut bir tahlilini yapar.

Arabasının ardından Dışişleri’ndeki işini kaybeden R. Komer RAND Corporationda çalışır; Carter Yönetimine danışmanlık yapar.

R. Komer 2 Nisan 2000de ölür.

Dr. Cüneyt AKALIN Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi