Davos’un bu yılki ağır topu, ABD’nin en kıdemli diplomatı Henry Kissinger’dı. 99 yaşındaki Kissinger, gerek dışişleri bakanı olarak gerekse ulusal güvenlik danışmanı olarak görev yaptıktan sonra bile ABD için strateji belirleyen konumunu sonraki yıllarda da korumuş, pek çok başkana danışmanlık yapmıştı.
TAYVAN UYARILARI
Kissinger’ın ilk uyarısı, son haftalarda ABD’nin kışkırtıcı faaliyetlerine konu olan Tayvan’dı. ABD yönetimi bir yandan resmi olarak “tek Çin” politikasına bağlı olduklarını belirtiyor ancak diğer yandan da “iki Çin” hedefi anlamına gelecek faaliyetler yapıyor.
İşte Kissinger, Joe Biden yönetiminin bu ikili politikasına Davos’ta açık tepki gösterdi ve şu mesajları verdi:
- Deneyimli baş diplomat Kissinger, “ABD, hileyle veya kademeli bir süreçle ‘iki Çin’ çözümü geliştirmemeli” diyerek açıkça Washington yönetiminin izlediği “hile yoluna” itiraz etti.
- Kıdemli Çin uzmanı Kissinger, “Çin’in şimdiye kadar sergilediği sabrı sergilemeye devam edeceğini” belirtti.
- Ünlü stratejist Kissinger, “ABD’li politikacıların, ABD-Çin çatışmasından kaçınması gerektiğini” öğütledi.
- Ve deneyimli müzakereci Kissinger, “Tayvan konusunun, ABD ile Çin arasındaki müzakerelerin merkezinde olmaması gerektiğini” savundu.
UKRAYNA UYARILARI
Kissinger’ın sadece ABD’ye değil, bir bütün olarak Batı’ya uyarılarda bulunduğu konu ise Ukrayna konusuydu.
Öncelikle Kissinger, Davos’taki konuşmasında, savaşın sorumlusu olarak Batı’yı ve Ukrayna’yı gördüğüne işaret eden ifadeler kullandı. “Kiev NATO üyeliği peşinde koşarak bugünkü çatışmaların taşlarını döşedi” diyen Kissinger, “Batı’nın Ukrayna üzerinden Rusya’yla yürüttüğü çatışmanın iki ay içinde sonlandırılamaması durumunda, kontrolden çıkacağı” uyarısında bulundu.
Peki, çatışma nasıl sonlandırılacak? Kissinger açıkça Ukrayna’nın taviz vermesi gerektiğini savunuyor.
Çünkü Henry Kissinger da bir diğer ABD’li kıdemli stratejist Zbigniew Brzezinski’nin savunduğu “daha geniş Batı” fikrine yakın. ABD’nin Çin’e karşı “daha geniş Batı” inşası da elbette Rusya’yla mümkün.
Kissinger bu nedenle “Batı’nın Rusya’yı ezici bir yenilgiye uğratma çalışması peşinde koşmaması gerektiğini” belirterek Davos’ta Avrupalılara şu uyarıda bulundu: “Avrupa ülkeleri büyük resmi akıllarından çıkarmamalı ve Rusya’nın 400 yıldır Avrupa’nın ana parçalarından biri olduğunu hatırlamalı.”
ÇİN-RUSYA İTTİFAKINI ÖNLEME UYARISI
Neden mi?
Batı’nın en kıdemli strateji uzmanı Kissinger, “Rusya’nın Çin ile kalıcı bir ittifaka sürüklenmemesi için” Avrupa’nın Ukrayna krizi konusunda çok dikkatli olması gerektiğini belirtti.
Ancak bana göre ABD “daha geniş Batı” hedefini çoktan yitirdi. Tersine, ABD Ulusal İstihbarat Direktörü Dan Coats’un Ocak 2019’daki Senato İstihbarat Komisyonu’nda ifade ettiği gibi, “Çin ve Rusya, hiç olmadığı kadar ABD’ye karşı birleşmiş durumda.”
Kissinger “kalıcı” diyerek bunun “geçici” olabileceğine işaret ediyor olsa da gelişmeler, bırakın Rusya’nın ABD ve AB’yle “daha geniş Batı” oluşturmasını, ABD ile AB’nin “geniş Batı”sının bile risk altında olduğunu gösteriyor.
AB açısından çıkarlarına en uygun yol, ABD’den bağımsız, Rusya’yı da dahil ettiği bir Avrupa güvenlik mimarisi inşasıdır artık...
Yoksa AB’nin 21. yüzyılda güçlü bir merkez olabilme şansı olamayacağı gibi, tek parça kalma şansı bile bulunmayacak.
