Yaşarken efsane olanlardan...

Yaşarken efsane olanlardan...

06.01.2024 03:00
Güncellenme:
Takip Et:

Ayla Algan. Tiyatro ustası, tiyatro büyücüsü. Sinema oyuncusu. Türkiye’yi temsil ettiği yarışmalarda ülkesine ödüller kazandıran şarkıcı. Sayısız öğrenci yetiştiren bir eğitmen. Oyunculuğunu araştırmacılığıyla bütünleyen bir usta. Yaratıcılığa tutkun insan. Yaşamını sanata, yaratıcılığa adamış bir fenomen... 

Muhsin Ertuğrul’un sevgili “kızı”. ”Hamlet”lerin en dişisi. Paris’te “Olympia” Müzikholünde ilk sahne alan Türk sanatçı. New York Actors Theatre’da ve Living Theatre’da, hem öğrenci hem oyuncu. Paris’te Odeon Tiyatrosu’nda Nâzım Hikmet’in “İnsan Manzaraları”nı, Theatre de la Coline’de Gorki’nin “Ölü Canlar”ını Yaşar Kemal’in Ortadirek’inin Elif’ini Fransızca oynayan. Berlin’de S Schaubühne Tiyatrosunda oyuncu ve yönetmen... L.C.C. BİLSAK, TAL ve Ekol Drama Sanat Evi gibi eğitim kurumlarının kurucularından, yöneticilerinden. Anadolu ağıtlarının yürekli anası. Risk almaktan korkmayan bir kahraman!.

AYLA-BEKLAN ALGAN...

60’lı yıllardan başlayarak Ayla Algan ve Beklan Algan’ın tiyatromuzda açtığı ufuklar sonsuzdu. Bu sanat alanının sınırlarını yıktılar, tiyatroyu “yenilediler”. Sadece tiyatro yapanları değil, izleyiciyi de düşünmeye yönelttiler. Bunları yaparken de her an birbirlerini tamamladılar. Ayla Algan’ın salt oyunculukta ustalaşmakla yetinmeyip “oyunculuk” anlamlarını çoğaltması çarpıcıydı. Muhsin Ertuğrul’dan kaptığına inandığım insan ilişkilerini sürdürmesi, onun ideallerini benimsemesi, hoca-çırak ilişkisini genç kuşaklara aktarması son ana dek sürdü.

Ayla Algan’ı bu yukarıdakilere benzer binlerce tanımla anlatabiliriz. Ama eksik kalır.

Onun kadar sevecen, onun kadar yüreği sevgi ve şefkat dolu, güzellik ve iyilik dolu, tepeden tırnağa merak, tutku, coşku dolu bir insan az bulunur. En büyük özelliklerinden biri anaç olmasıydı. Bireyselliğini korur, ekip için her şeyi yapardı. Hiç unutmuyorum. 1994 yılıydı. Belçika’nın Anvers kenti, Avrupa Kültür Başkenti seçilmişti. Limanda koskoca bir “Nuh’un Gemisi” kurulmuştu. Her ülke bir hafta boyunca o tekneye konuk olup sahne sanatlarını sunacaktı. Bu işin küratörlüğünü ve programasyonunu yapma görevi bana verildi. Aydın Tezer ve yedi kişilik dans ekibi kontenjanımızın yarısını doldurmuştu. Ayla Algan ve Erol Keskin “Troy“ oyunuyla, Genco Erkal “İnsan Manzaraları’yla ve Uğur Yücel üç kişilik müzik ekibi ve “İstanbul” oyunuyla, Işıl Kasapoğlu tüm tekniği halletmek üzere ekibe katıldı. Anvers’e vardık. 

Her akşam bir oyun ve gemi dolup taştı. Ama içerideki seyirci kadar dışarıda da seyirci birikiyor, kuyruklar dinmiyordu. Sonunda şu oldu: İçeride oyun oynamadığı her akşam Ayla dışarıda biriken o kalabalığa, şarkılar söyledi bir performans yaptı kimseyi geri döndürmedi.

Bir hafta boyunca kim üşüdü, kim hastalandı, karnın mı aç, berikinin ateşi mi var, dansçının ayağı, Erol’un sırtı mı ağrıyor. Herkesin derdine derman buldu, hepimizin anası rolünü üstlendi... Hiç unutmadım. 

Benim yaratıcı, güzel, tiyatro büyücüsü, çalışkan arkadaşım, huzur içinde uyu.

Yazarın Son Yazıları

Laiklik için iktidara teşekkür (!)

Gerek Erdoğan’a ve Bahçeli’ye, gerek okuduğunu anlayamayan, kin, nefret dolu duygularla sürüye katılanlara hepimiz sonsuz teşekkür borçluyuz.

Devamını Oku
01.03.2026
İzninizle

Geçen yıl yine tam şu sıralarda bu köşede “80 Yaşım Merhaba” diye bir yazı yazmıştım!

Devamını Oku
15.02.2026
Faşizm ne demek?

İnternete girin...

Devamını Oku
12.02.2026
Rezillikler ve anmalar arasında...

Yine aynı şey oldu.

Devamını Oku
08.02.2026
Deprem

“6 Şubat” bir sayı, bir istatistik değildir; bir hafıza yarasıdır.

Devamını Oku
05.02.2026
24 Ocak-31 Ocak haftası

Bugün 1 Şubat. Abdi İpekçi’nin öldürüldüğü gün.

Devamını Oku
01.02.2026
Refik Durbaş’la sohbet

Birkaç gündür, benim canım arkadaşım ve ülkemdeki şiir tutkunlarının sevgilisi, aşkı, hayran olduğu şair Refik Durbaş’la sohbet ediyorum.

Devamını Oku
29.01.2026
Sahne, hayatın metaforuydu: ‘Bindik bir alamete’

Hak hukuk ve adaletin yok sayıldığı, dünya diktatörlerinin aklımızla oynadığı, her an düş kırıklıkları, vahşet, ölümlerle sarmalandığımız; yalanın, riyakârlığın, iftiraların, örgütlü kötülüğün egemen olup vicdanı yok ettiği bir dünyada yaşıyoruz.

Devamını Oku
25.01.2026
Tan Sağtürk... Bir yıldönümü... PEN...

Geçen hafta içinde Tan Sağtürk’ün “görevden alındığı” haberi Resmi Gazete’de yayımlanınca herkes gibi ben de çok üzüldüm.

Devamını Oku
22.01.2026
Hepimiz buradayız! Hepimiz yanındayız!

Ne müthiş bir ülke burası!

Devamını Oku
18.01.2026
‘Folia’-Doğa ve biz

“Folia” Japonya’dan Güney Afrika’ya uzanan geniş bir coğrafyadan 100 kadar sanatçıyı ve 300 kadar eseri bir araya getiren serginin adı.

Devamını Oku
15.01.2026
Bahar hâlâ isyancı!

11 Ocak 1995.

Devamını Oku
11.01.2026
Şaşırdık mı?

Günlerdir, bütün dünya gibi Türkiye de Venezüella ve Maduro ile yatıp kalkıyor.

Devamını Oku
08.01.2026
Şiir aşk gibidir

“Şiir aşk gibidir, zorla yazılmaz.

Devamını Oku
04.01.2026
2025 öldü, yaşasın 2026!

Filmlerde görürüz ya: “Kral öldü! Yaşasın kral”, “Padişah öldü yaşasın padişahımız!”. Şöyle bir haykırsam diye özenmişimdir ama bir türlü nasip olmadı.

Devamını Oku
01.01.2026
Umudu savunma sanatı

Bugün 2025’in son pazar günü.

Devamını Oku
28.12.2025
Eskişehir-İstanbul seferi...

En tehlikeli yanı: Faşizm sıradanlaşmak, gündelik hayatın bir parçası olmak ister. Adaletsizliği “olağan”, eşitsizliği “kader”, baskıyı “gereklilik” diye sunar.

Devamını Oku
25.12.2025
Hayal kurmaktan vazgeçmeyin...

Sahnede bir adam var.

Devamını Oku
21.12.2025
Yaşasın Tüyap Kitap Fuarı

Korkunç yoğun bir trafikte iki saat gitmeyi ve iki saat de dönmeyi göze alırsanız orada bulunduğunuz sürece müthiş keyiflenir ve “Yaşasın Tüyap Kitap Fuarı” diye haykırabilirsiniz.

Devamını Oku
18.12.2025
Işığı hiç sönmeyecek

O, Nermin Abadan Unat. Neden mi ona minnet borcumuz var?

Devamını Oku
14.12.2025
Roman gibi

Sabiha Sertel (1895-1968) ve Zekeriya Sertel (1890-1980). Osmanlı’nın sonu, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş yıllarında duygu ve düşünce dünyamıza sonsuz katkılarda bulunmuş bu iki önemli ismi bu ülkede yaşayan herkesin, hele hele gazeteciliği meslek edinmiş her insanın çok yakından bilmesi gerekir.

Devamını Oku
11.12.2025
Aşkla ölüm arası

O kadar güzeldi ki tadı damağımda kalmıştı.

Devamını Oku
07.12.2025
Yok etmek/Yaratıcılık

Bir yanımda yaratıcılık, bir yanımda yok edicilik. İkisi de çekiştirip duruyor iki kolumdan.

Devamını Oku
04.12.2025
Tiyatro hazinemize yolculuk...

Duvardaki dev afişten fırlayıp kucaklaşacakmışız gibi bana bakan genç kadın, Suna Pekuysal.

Devamını Oku
30.11.2025
Hukuk bitti

Dünkü gazetemizde, “Korkma Biz Kadınız!” başlığını görmek çok hoşuma gitti.

Devamını Oku
27.11.2025
Çocuklar için...

Çocuklarımız için neler neler yapmayız ki...

Devamını Oku
23.11.2025
Grup Yorum’dan mektup var

Ülkemin hapishaneler coğrafyasından sık sık mektup gelir.

Devamını Oku
20.11.2025
BACH, Diyarbakır'da...

Neredeyse 30 yıldır Hakan Erdoğan Prodüksiyon “Bach İstanbul’da” başlığıyla klasik müzik konserleri düzenler.

Devamını Oku
16.11.2025
Oktay Ekinci kitabı

Oktay Ekinci... Bu isim Cumhuriyet okurlarının hiç ama hiç yabancısı değil.

Devamını Oku
13.11.2025
Paris’ten Diyarbakır’a

Paris ve sonbahar.

Devamını Oku
09.11.2025
Her daim muhalif

“Ve sonunda Joan Baez hastalığı yendi, sağlığına kavuştu!”

Devamını Oku
06.11.2025
Susmak onaylamaktır

“Hava kurşun gibi ağır/ Bağır bağır bağırıyorum/ Koşun. Kurşun eritmeye çağırıyorum...”

Devamını Oku
02.11.2025
Küllerden doğan ışık

Cumhuriyetin 102. yıldönümünü dün kutladık.

Devamını Oku
30.10.2025
Bodrum Cup: Kuşaktan kuşağa ileri!

Ege’nin ortasında bir sabah...

Devamını Oku
26.10.2025
Tiyatro sorgulamaktır

Daha 29. Uluslararası İstanbul Festivali başlamamıştı.

Devamını Oku
23.10.2025
Filler ve Karıncalar

Prag Tiyatro Festivali’nden ayağımın tozuyla dönüp tüm gördüklerimi sizinle paylaşmaya hazırlanıyordum ki sevgili arkadaşım Genco Erkal’ın sesi kulağımın dibinde bitiverdi: “Çekya’yı bırak önce Cihangir’e bak!”

Devamını Oku
19.10.2025
Prag’dan sevgiler

Sevgili okurlar Prag’dayım.

Devamını Oku
16.10.2025
Jandarmalı-jandarmasız günler

Sabah 6.30’da kapı tekmeleniyor. Jandarma içeri dalıyor.

Devamını Oku
12.10.2025
Tiyatro ve siyaset

Bu yazının başlığı “Afife Jale Ödül Töreni’nin düşündürdükleri” olacaktı.

Devamını Oku
09.10.2025
Celladına âşık olmak...

Olmayan suçlar... Yazılmayan iddianameler... Yazılıp uygulanmayan kararlar... Ve hukuk ile guguk arasında yaşamaya devam çabası... Tamam yakınmayı bırakıp sadede geliyorum.

Devamını Oku
05.10.2025