Cumhuriyet
Türkiye’yi Trump’a şikâyet etmek Türkiye’yi Trump’a şikâyet etmek Deniz Berktay Kiev'den bildriyor... Rusya-Ukrayna savaşının uzaması, Fener Patrikhanesi’ni Türkiye için daha büyük bir sorun hâline mi getiriyor? Fener Patriği Bartholomeos’un geçen hafta ABD’de Trump’la görüşmesinde Türkiye’yi açıkça şikâyet etmesi ne anlama geliyor?
Deniz Berktay ile Kuzeyden Notlar: Ukrayna, barışa ne kadar yakın? Deniz Berktay ile Kuzeyden Notlar: Ukrayna, barışa ne kadar yakın? Türkiye’yi yakından ilgilendiren Rusya-Ukrayna Savaşı, üç buçukuncu yılını tamamen bitirip dördüncü yılı doldurmaya doğru ilerliyor.
Ukrayna savaşı ve Belarus Ukrayna savaşı ve Belarus Trump’la Putin’in görüşmesi, Ukrayna’da tabii ki hayal kırıklığı yarattı. Zirveden önceki sert üslubuna karşılık Trump, zirveden sonra Rusya’ya olumlu mesajlar verdi. Hepsi bir yana Putin’in Amerikan toprağında kırmızı halıyla ve Trump tarafından karşılanması bile dünya siyasetinde Rus karşıtı çevrelerin üç buçuk yıldır yürüttükleri Rusya’yı izole etme çabalarını da silip süpürüverdi.
Trump ve yeni Kafkas seddi Trump ve yeni Kafkas seddi Kurtuluş Savaşı yıllarında dönemin süper gücü İngiltere, Güney Kafkasya’nın üç ülkesi olan Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan’ı bir araya getirip Kafkas seddini kurmuştu.
Fener Patrikhanesi’nin ABD çıkarması Fener Patrikhanesi’nin ABD çıkarması İşte günümüzde, Lozan’la elde ettiğimiz her şeyin, en başta da üniter ulus devletin elimizden alınmaya çalışıldığını görüyoruz. ABD Büyükelçisi Barrack’ın çekinmeden söylediği sözler bu çabaya işaret ediyor.
Deniz Berktay ile Kuzeyden Notlar: Kiev’de protestolar ne anlama geliyor? Deniz Berktay ile Kuzeyden Notlar: Kiev’de protestolar ne anlama geliyor? Ben Kiev’de oturmuş bu satırları yazarken dışarıda korkunç gümbürtüler siren seslerine karışıyor. Garip bir tesadüf eseri, dün gece yarısından beri Kiev hem bir hava saldırısına hem de benzeri görülmemiş bir sağanak yağışa maruz kaldı. Bu sesler gök gürültüsü mü, bomba patlaması mı ayırt etmek çok zor.
Protestolar Kiev’e geri adım attırdı Protestolar Kiev’e geri adım attırdı Ukrayna’da yolsuzlukla mücadele kurumlarının özerkliğini kaldıran düzenleme, savaşın başladığı 2022’den bu yana en kitlesel protestolara yol açtı. Batı’dan gelen sert tepkiler üzerine geri adım atan Zelenski, yeni bir yasa tasarısı hazırlayacağını duyurdu. Karar, içeride siyasi krizi derinleştirirken, ülkenin Batı desteğini riske atabileceği yorumları yapılıyor.
Yeni çatışma alanı Moldova Yeni çatışma alanı Moldova Önceden bu köşede de zaman zaman yazdığım üzere Rusya-Ukrayna savaşı bütün bölge üzerinde etkisini gösteriyor ve Moldova’ya sıçrama ihtimali çok yüksek. Moldova, sıcak savaşa bulaşmasa bile Rusya ile Batı arasındaki çatışmanın zaten yoğun etkisi altında.
Kafkasya’da kırılgan zemin Kafkasya’da kırılgan zemin Şimdilerde Güney Kafkasya’da Azerbaycan’la Ermenistan’ın yeni bir düzen kurup kurmayacağı tartışılıyor. Oysa ki Güney Kafkasya’nın kaderi sadece bu iki ülkeye değil, pek çok küresel oyuncuya bağlı.
Balkanlar’da kaynayan Kazan Balkanlar’da kaynayan Kazan Siyasi çalkantıların, ihtilallerin sıkça görüldüğü Sırbistan, son aylarda yine kaynıyor. Geçen yılın sonlarında, Sırbistan’ın ikinci büyük kenti Novi Sad’da istasyon binasının daha yeni inşa edilmiş olan beton sundurmasının çökmesi sonucu 16 kişinin yaşamını yitirdiği, ülkedeki yolsuzlukları gözler önüne sermişti.
‘Sünnetli siyaset’, Ermenistan ve Sırbistan ‘Sünnetli siyaset’, Ermenistan ve Sırbistan Sünnet tartışmasına yol açan olay ise Paşinyan’ın Türkiye ve Azerbaycan’la yakınlaşma çabaları. Kilise daha milliyetçi çizgide ve Ermenistan’da bir dönem çok güçlü olan “Karabağ lobisi” ile iyi ilişkileri var.
Ermenistan ve İran’da yeni denklemler Ermenistan ve İran’da yeni denklemler Ermenistan’la normalleşme ilk başladığında Rusya, bölgede hakem durumundaydı. 2023 yılında Ermenistan’ın Karabağ’dan tamamen çıkartılması ise Türkiye ve Azerbaycan’ın, Rusya’nın hakemliğine karşı da bir başkaldırısı olmuştu. Şu anda Rusya, Ermenistan’da milliyetçi muhalefetle yakın ilişkide. O nedenle, Paşinyan’la anlaşmaya varılsa bile bu ne kadar uzun ömürlü olur belli değil. Belirsizlik maalesef bütün bölgenin geleceği için söz konusu.
İsrail-Ukrayna hattında Türkiye İsrail-Ukrayna hattında Türkiye Musul ve Kerkük’ü geri alabileceğimiz iddia edildi. Neleri aldığımız ortada. Sonra güneyimizde özellikle Beşşar Esad’dan itibaren iyi ilişki geliştirdiğimiz Suriye’ye sıra geldi. Bizde Halep nostaljisi pompalandı ve bölgede ağırlığımızın arttığı söylendi. Suriye’de Baas yönetiminin çöküşüyle kuzeyde Kürt devleti oluşumunun güçleneceği, bu çöküşün en çok İsrail’in işine yarayacağı, zaten belliydi. Şimdi daha da net anlaşıldı.
Savaşta sıcak yaza girildi Savaşta sıcak yaza girildi Trump’ın başkan olması gerek Avrupa’da gerekse Ukrayna’da Rusya’ya karşı savaşın sürmesini isteyen kesimlerde hayal kırıklığıyla karşılanmıştı. Mevcut küresel sistemin devamını savunanlar, Trump’ın Doğu Avrupa’da Rusya’ya karşı izlediği pasif tutumdan rahatsız. Bu nedenle Ukrayna basınında “radikal Batı yanlısı” diyebileceğimiz kesimler, Trump’la Musk arasında başlayan savaşı ve ortaya dökülen çamaşırları memnuniyetle izliyor.
‘Trump imparator olsun’ ‘Trump imparator olsun’ Rusya-Ukrayna savaşında bir taraftan diplomasi trafiği sürüyor ama diğer taraftan da savaşın giderek şiddetlendiğine tanık oluyoruz. Hatırlayacağımız üzere Rusya, Ukrayna’nın ve ABD’nin “müzakereler için otuz günlük kayıtsız şartsız ateşkes” teklifini kabul etmedi.
Papa, patrik ve Türkiye Papa, patrik ve Türkiye Rusya Ukrayna savaşının kimseye mutlak bir üstünlük sağlamadan sürmesi ve tabii ABD’de Trump’ın iktidara gelmesiyle birlikte arabuluculuk girişimleri arttı. Türkiye’nin yanı sıra Rusya ile Ukrayna arasında arabuluculuk teklif edenlerden biri de Vatikan. Yeni papa koltuğa oturur oturmaz bu konuda açıklamalara başladı.
Yeniden İstanbul süreci Yeniden İstanbul süreci Rusya-Ukrayna savaşının diplomasi cephesi son on gündür epey canlandı. Her geçen gün ezberleri bozacak yeni gelişmeler meydana geliyor. Bu da önemli ölçüde, Trump’ın son zamanlarda etkisini artırmasından kaynaklanmakta.
En gergin bayram kutlaması En gergin bayram kutlaması Geçen haftaki yazıda bahsettiğimiz Zafer Bayramı’nın kutlanmasına az zaman kala Avrupa yeni bir gerilimin eşiğine geldi. Bildiğimiz üzere, İkinci Dünya Savaşı’nın Avrupa cephesi, Nazi Almanyası’nın kayıtsız şartsız teslim anlaşmasını imzalamasıyla sona ermişti.
Sovyet zaferinin sekseninci yılında Sovyet zaferinin sekseninci yılında Daha önceden de değindiğimiz üzere, Ukrayna savaşını bir an önce sona erdirmek isteyen Trump’ın ABD’nin başına geçtiği zamandan itibaren hem Rusya hem de Ukrayna söylemlerini değiştirdi. Daha önceden her iki taraf da zafer kazanmaktan başka hiçbir şeyden bahsetmiyordu.
Papanın ölümü ve Ukrayna savaşı Papanın ölümü ve Ukrayna savaşı Dün hayatını kaybeden Papa Françesko’nun yerine kimin papa olacağı hem Ukrayna savaşı açısından hem de Batı’daki ve dünyadaki güç dengeleri açısından büyük önem taşıyor.
Deniz Berktay ile Kuzeyden Notlar Deniz Berktay ile Kuzeyden Notlar Sovyetler Birliği’nin dağıldığı 1991 yılının sonundan itibaren Türkiye’de, “Adriyatik’ten Çin Seddi’ne Türk dünyası” söylemi egemen olmuş, Türkiye’nin bütün Türki cumhuriyetlere ve topluluklara liderlik edeceği söylenmişti. Bir tür modern Pantürkizm rüzgârı esmeye başlamıştı.
Deniz Berktay ile Kuzeyden Notlar Deniz Berktay ile Kuzeyden Notlar Ukrayna ve Rus heyetlerinin ABD’nin aracılığıyla Suudi Arabistan’da kısmi ateşkes konusunda uzlaşmalarına rağmen savaşın şiddeti düşmek bir yana, daha da artıyor. Bunun nedeni, tarafların tutumunda önemli bir değişiklik olmaması.
Deniz Berktay ile Kuzeyden Notlar Deniz Berktay ile Kuzeyden Notlar Ukrayna savaşının çevre ülkelerde de etkilerinin olduğunu, gerilimin buralara sıçrayabileceğini, bu ülkelerin başında da Moldova’nın geldiğini epeydir yazmıştım. Son gelişmeler, bu öngörümü maalesef haklı çıkardı.
Deniz Berktay ile Kuzeyden Notlar Deniz Berktay ile Kuzeyden Notlar İznik Konsili’nin 1700. yılı mayısta kutlanacak. Tarihi toplantının dini ve siyasi etkileri yeniden gündemde.
Deniz Berktay ile Kuzeyden Notlar Deniz Berktay ile Kuzeyden Notlar Ukrayna savaşında son bir haftada hem sahada hem de diplomasi cephesinde olaylar çok hızlı gelişti.
Deniz Berktay ile Kuzeyden Notlar Deniz Berktay ile Kuzeyden Notlar Dünya kamuoyu halen geçen hafta Beyaz Saray’da Trump’ın ve yardımcısı Vance’in Zelenski’yi azarlaması sonucunda patlak veren skandalın etkisinde.
Batı'daki çatlak... Batı'daki çatlak... ABD Başkanı Donald Trump’la Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski arasında Beyaz Saray’da yaşanan skandal, aslında Kiev ve Washington yönetimleri arasındaki bir krizin yanında Batı dünyası arasındaki iki kesim arasındaki çatışmaya da işaret ediyor.
Zelenski Cumhuriyet'in sorusunu yanıtladı Zelenski Cumhuriyet'in sorusunu yanıtladı Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin Rusya-Ukrayna savaşının başlangıcının üçüncü yıldönümü nedeniyle önceki gün Kiev’de düzenlediği büyük basın toplantısına Türkiye’den tek katılan gazeteci oldum ve Cumhuriyet adına sorular sordum. Zelenski’nin yanıtları, Türkiye’yle Ukrayna’nın bu savaşa yönelik tutumları arasındaki farklılığı ortaya koyuyordu.
Kiev'de Trump şoku Kiev'de Trump şoku ABD başkanının Ukrayna liderine “diktatör” diyerek düşmanlığını açığa vurması Kiev yönetimine son bir hafta içinde indirilen en ağır darbe oldu.