Squid Game: Netflix dizisinin 'gerçek Güney Kore' hakkında bize öğrettiği altı şey

Popüler Netflix dizisi Squid Game, Güney Kore’nin pek çok yabancıyı şaşırtabilecek sorunlarını başarılı bir şekilde betimlemesiyle beğeni topluyor.

BBC Türkçe
17 Ekim 2021 Pazar, 00:00
Abone Ol google-news
One of the scenes of Squid Game showing two henchmen next to a doll that scans for players who move to activate automatic executions
Netflix

Güney Kore dizisi Squid Game, Netflix'in en popüler dizilerinden biri haline geldi. Ekim başında 90 ülkede en çok izlenen dizi olan Squid Game'in başarısı, yabancılara Güney Kore'nin karmaşık toplum yapısına içerden bir bakış imkanı sunmasından kaynaklanıyor.

Sürükleyici hikaye anlatımının yanı sıra dizinin Güney Kore'deki günlük hayatı etkileyen gerçek olayları tasviri eleştirmenlerin övgüsünü kazandı.

Dizi, Seul'daki iki ailenin birbirine tezat hayatını anlatan Parasite (Parazit) filminin hemen ardından geldi.

Parazit 2020'de en iyi film dalında Oscar Ödülü kazanan ve İngilizce'den farklı bir dilde çekilmiş ilk film olmuştu. Film en iyi yönetmen ödülünün de dahil olduğu beş dalda daha Oscar kazanmıştı.

Güney Kore toplumunun sosyal problemlerinden bugüne kadar haberdar olmayan uluslararası izleyiciler, artık bunların farkında.

Dizide dikkat çekilen ana problemleri inceledik.

Diziyi henüz izlememiş kişilere uyarı: Spoiler içerir

Kadın düşmanlığı Misogyny

Güney Koreliler toplumsal cilsiyet eşitliği ölçümlerinde iyi skorlar alamıyor
Getty Images
Güney Koreliler toplumsal cinsiyet eşitliği ölçümlerinde iyi skorlar alamıyor

Dünya Ekonomik Forumu 2021 Küresel Toplumsal Cinsiyet Ayrımı listesinde Güney Kore, toplumsal cinsiyet eşitliği alanında 102. sırada geliyor.

Squid Game bu kültürü, kadın yarışmacıların bazı görevlere uygun görülüp görülmeyeceği üzerine dönen tartışmalarla yansıtıyor.

Dizide yatırım fonu yöneticisi Cho Sang-woo, kadınların grup görevlerinde yer almasını birden fazla kere engellemeye çalışıyor.

Fakat dizinin kendisi de kadınların rollerini betimlemesi açısından eleştirildi.

Tartışmalar özellikle Mi-nyeo karakterin etrafında yoğunlaşıyor. Bu karakter gangster Deok-su'nun takımına girmek için onunla cinsel ilişkiye girmişti.

Squid Game yazarı ve yönetmeni Hang Dong-hyuk, kadın düşmanlığı suçlamalarını sosyal medya hesabından reddetti.

Kore gazetesi Hankook Ilbo'ya konuşan yönetmen, karakterlerin en kötü durumlar karşısında neler yaptıklarını göstermek istediğini söyledi.

Kuzey Kore'den kaçanların akını

Oyundaki az sayıda kadından biri olan Sae-byok'un,(sağda) Kuzey Kore'den geldiği ortaya çıkıyor
Netflix
Oyundaki az sayıda kadından biri olan Sae-byok'un,(sağda) Kuzey Kore'den geldiği ortaya çıkıyor

Dizide Kuzey Kore'den Güney'e kaçanların hikayeleri de işleniyor.

Model Jung Ho-yeon'un oynadığı Sae-byok karakteri, Kuzey Kore'den kaçarken ayrı düştüğü ailesini tekrar bir araya getirebilmek için ihtiyaç duyduğu parayı kazanarak ailesini birleştirme umuduyla oyuna katılıyor.

Pandemiden önce her yıl binden fazla Kuzey Koreli, Güney Kore'ye kaçıyordu.

Güney Kore'nin bu kişilerin sosyal ve ekonomik entegrasyonu için çeşitli politikaları olsa da, ayrımcılık, kötü muamele ve şüpheye maruz kalmaları olağan bir durum.

Squid Game bunu da dizide işliyor. Üstelik Korece konuşmayanların anlamayacağı bir detay da var: Kuzey'den kaçan pek çok kişi gibi Sae-byok da orijinal şivesini saklayıp Seul şivesiyle konuşuyor.

Gerçek şivesini yalnızca bir yetimhanedeki erkek kardeşiyle konuşurken kullanıyor.

Yoksulluk

OECD verilerine göre Güney Korelilerin yüzde 16'sı yoksul
Getty Images
OECD verilerine göre Güney Korelilerin yüzde 17'si yoksul

Güney Kore'de yoksulluk olduğunu öğrenen kişiler genellikle şaşırır. Çünkü Güney Kore Fransa, İtalya ve İspanya gibi ülkelerin önünde, BM İnsani Gelişmişlik Endeksi'nde 23. sırada yer alıyor.

Fakat dizinin ana karakteri Gi-hun işten çıkarılmış, iki iş batırmış, hasta annesiyle yaşayan ve kızına doğum günü hediyesi alacak parası olmayan biri.

Gi-hun, yoksulluktan çıkamayan "başarısız işçiyi" betimliyor.

Toplum içindeki gelir dağılımındaki adaleti ölçen Gini Endeksi'nde Güney Kore bazı Nordik ülkelerinden daha iyi durumda.

Peki dizide bu tema neden işleniyor?

Çünkü Güney Kore'de eşitsizlik artışta. Ülkedeki en zengin yüzde 20'nin serveti, en yoksul yüzde 20'ninkinin 166 katı.

Evsizlik yoksul Güney Koreliler arasında yayılan bir sorun
Getty Images
Evsizlik yoksul Güney Koreliler arasında yayılan bir sorun

OECD verileri 51 milyon nüfuslu ülkenin yaklaşık yüzde 17'sinin pandemi öncesinde yoksulluk koşullarında yaşadığını gösteriyor.

Bazı insanlar, Goshitel ve Goshiwon adlı verilen ve genişliği iki metrekareye kadar düşebilen küçük küplerde yaşamak zorunda kalıyor.

Bazı evlerde bir ailenin birden fazla nesli bir arada yaşıyor.

Ama durumu iyi olanlar bile zorlanıyor: Hanehalkı borcu gayrisafi yurtiçi hasılayı aşmış durumda. Bu Asya'daki en büyük oran.

Göçmen sömürüsü

Güney Koreli yetkililer son 20 yılda işçi koruma yasaları çıkarsa da, insan hakları grupları göçmen işçilerin koşullarının hâlâ çok kötü olabileceğini söylüyor
Getty Images
Güney Koreli yetkililer son 20 yılda işçi koruma yasaları çıkarsa da, insan hakları grupları göçmen işçilerin koşullarının hâlâ çok kötü olabileceğini söylüyor

One of the most endearing Squid Game characters is Ali, a Pakistani migrant factory worker who joins the contestants after his South Korean boss withholds his wages for months, forcing him to leave behind his wife and baby.

Pakistanis are not among the largest immigrant populations in South Korea, but Ali's backstory highlights a routine of hard work and exploitation that some foreign workers can experience in the country.

Güney Koreli yetkililer son 20 yılda işçi koruma yasaları çıkarsa da, insan hakları grupları göçmen işçilerin koşullarının hâlâ çok kötü olabileceğini söylüyor.

Kurumsal ve siyasal yandaş kayırma kültürü

Güney Kore'nin ilk kadın devlet başkanı olan Park Geun-hye bir yolsuzluk skandalına karıştıktan sonra 2016'da görevden alınmış ve cezaevine gönderilmişti
Getty Images
Güney Kore'nin ilk kadın devlet başkanı olan Park Geun-hye bir yolsuzluk skandalına karıştıktan sonra 2016'da görevden alınmış ve cezaevine gönderilmişti

Squid Game'in ana karakterlerinden biri, çalıştığı bankanın parasını zimmetine geçirdiği ortaya çıktıktan sonra işten atılan yatırım fonu yöneticisi Cho Sang-woo.

Güney Kore son yıllarda siyaset ve iş dünyasında çok sayıda skandalla çalkalandı.

Bunlar arasında ülkenin ilk kadın devlet başkanı olan Park Geyn-hye'yi 2016'da cezaevine gönderen yolsuzluk da vardı.

Çin'le karmaşık bir ilişki

Squid Game Çin'de o kadar popüler oldu ki, diziden ilham alan tatlılar yapan Şangay'daki bu mekan gibi pek çok işletmenin açılmasına vesile oldu
Getty Images
Squid Game Çin'de o kadar popüler oldu ki, diziden ilham alan tatlılar yapan Şangay'daki bu mekan gibi pek çok işletmenin açılmasına vesile oldu

Squid Game'de Çin'in adı sadece bir kere geçiyor: Sae-byok'un annesi Çin üzerinden Güney Kore'ye kaçmaya çalışırken Çin'de tutuklandığında.

Pekin ve Seul arasındaki ilişki, dizinin kendisinden çok sokaktaki yansımasında kendini belli ediyor.

Çin basını, oyuncuların giydiği yeşil kıyafetin 2019'da vizyona giren Çin yapımı "Teacher, Like" filmindeki kıyafetleri andırdığını yazdı.

Bu, sosyal medyada tartışmalara yol açtı.

Fakat bütün bu tartışmalar dizinin Çin'deki popülerliğini etkileyemedi.

Netflix Çin'de yasaklı olsa da dizi, korsan sitelerden izlenebiliyor.

Çin'in en popüler film ve kitap eleştiri sitesi Douban'da diziye 300 bin yorum geldi ve 10 yüzden 7,6 gibi etkileyici bir not aldı.

İronik bir şekilde Çin'deki e-ticaret siteleri dizideki kostümler gibi ürünleri satmaya başladı.

Şangay'da, dizideki Kore tatlısı dalgona satan dükkanlar bile açıldı.

Dizideki ana karakterlerden Seong Gi-hun, elinde bir dalgona ile
Netflix
Dizideki ana karakterlerden Seong Gi-hun, elinde bir dalgona ile

TikTok'ta, dizideki dalgona oyununu taklit eden videolar da yapıldı.

Squid Game böylesine masum bir tatlıya olumsuz anlamlar yüklemiş olabilir ama dizinin popülerliği genel olarak Kore kültürüne dair ilgiyi bütün dünyada artırıyor.


BBC Türkçe