Şu deprem, şu okullar olmasaydı
Özdemir İnce
Son Köşe Yazıları

Şu deprem, şu okullar olmasaydı

26.02.2023 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

“Şu mektepler olmasaydı, ben bu maarifi ne güzel idare ederdim” diye bir deyiş vardır, gerçek midir, değil midir, hiç önemli değil. Bir lagar, bir çorak yönetim zihniyetinin eleştirisi gereği söylenmiş... Okulları kaldır yerine bir başka kurum ve kuruluş koy, cuk oturur. Ismarlama takım elbise gibi... Sonradan türetilmiş olan bu sözün Osmanlı’da II. Abdülhamit döneminde Maarif Nazırlığı (Milli Eğitim Bakanlığı) görevini üstlenen biri tarafından söylendiği biliniyor. Şu paşa, bu nazır, filanca efendi söylemiş hiç önemli değil. 6 ya da 7 Şubat 2023 günü “Şu doğal afetler, şu depremler olmasaydı şu AFAD’ı ne kolay yönetebilirdim!” denmiştir mutlaka. Bir başkası AFAD’ın yerine belediye ve devlet söylemiş olmalı. Hükümet yönetimi mutlaka söylemiştir: “Yahu şu pahalılığa, şu enflasyon belasına karşı tam halkı uyutmaya çalışırken şu deprem belası da nereden çıktı?”

 Çıkar, çıkar, kaderdir, kader planıdır, kaderdir kader, muhterem peder! Neyse! Kuşkusuz neyse değil elbette! Korkunç bir yozlaşma ve ahlak yitimi sorunu, dahası halk düşmanlığı, ihanet! Bilimciler (jeologlar, depremciler, fizik mühendisleri ve benzerleri) sana klasör klasör deprem raporları getirmiş; depremin adresini, kapı numarasını yazmış, neredeyse randevu gününü ve saatini bile yazmış... Ama sen bu bilgileri elinin tersiyle itmişsin... Çünkü bilime inanmıyorsun, dahası bilim ve bilimci düşmanısın...

Tamam gardaş1, kader planına inanıyorsun, inan, tamam, ama eşeğini sağlam kazığa bağlasan olmaz mı? Kışa ya da değişen mevsimlere göre önlem almıyor musun? Tarım zararlılarına karşı ilaç kullanmıyor musun? Deprem ne yapar? Evleri yıkar, insanlar yıkıntılar altında kalır; su, gaz, elektrik kesilir; yollar ve havaalanları harap olur; okullar, kamu binaları yıkılır... Bunlarla ilgili önlemleri bela gelmeden alacaksın! Özellikle de kamu binalarını kale gibi sağlam, sağlam temeller, çelik kolonlar üzerine yapacaksın; doğal afetlere, su baskınlarına, yangına karşı korunaklı yapacaksın! Kamu binalarının (tapu, vergi, nüfus, adliye, valilik, kaymakamlık, vb.) içine devletin ve milletin hafızasını koyacaksın, benim pek güzel gardaşım...

Sen bunları yapsan da bazı “zade”ler çıkıyor, depremzede 10 ilde yasaya uygun yapılmayan, depremde yıkılmaya yazgılı 294 bin binayı “imar barışı” planına göre affediyor. İlk imar affını 1984 yılında yapan muhterem zatın adı Turgut Özal. 1984-2017 yılları arasında yapılan imar barışından devlet 27 milyar TL haraç almış. 2018 seçimlerinden önce çıkarılan af için 2.5 milyon vatandaş barış (af) istemiş, bunun karşılığı olarak da devlete 650 miyon lira haraç vermiş. Bu yolsuzlukta vatandaş da suçlu ama asıl suçlu af çıkaran hükümet(ler). Yıkılan binaların gerçek suçluları müteahhitler değil, binaların yapılmasına ve iskânına izin veren kamu yönetimleridir.

2018 yılında, Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum Gaziantep’te 76 bin 605, Hatay’da 71 bin 738 imar barışına ilişkin başvuru olduğunu söylemiş. Şu anda bu  sayının çok daha yüksek olduğu tahmin ediliyor.

AKP iktidarı öncesinde imar affı 8 kez gündeme gelmiş. AKP’nin 20 yıllık iktidarında planlanan 9. imar affı bu yıl reklamlarla kamuoyuna bildirilmiş.

10 ilde epeyce milyon vatandaş barınaksız kaldı ya Başyücelik makamının aklına KYK öğrenci yurtlarını boşaltmak, depremzedeleri buralara yerleştirmek gelmiş. Yanlış ki ne yanlış! Başyüce’nin bu kararı üniversite rektörleriyle konuşarak mı aldığını soracaktım ama vazgeçtim. Hangi rektör Başyüce Hazretleri’ne “Hayır!” diyebilir ki... Korona salgını süresince üniversiteler kapandı, uzaktan öğretim yapıldı. Şimdi de deprem yüzünden... Sosyal bilimlerde uzaktan öğrenim yapıldı diyelim. Tıp, eczacılık, dişçilik, veterinerlik, fen, mühendislik, arkeoloji, güzel sanatlar akademileri, konsevatuvarlar gibi uygulamalı disiplinlerde bu iş nasıl oılacak? Eğitim fakülteleri, dilbilim, filoloji, mütercim-tercümanlık... 2020 sonrası üniversite mezunlarının iş bulması çok zor olacak.


1- R.T.Erdoğan’ı kastetmiyorum. Kadere inanan sadece o değil.

Yazarın Son Yazıları

Popülizm nedir?

Popülizm öylesine bir kavramdır ki bir Katolik rahibe ile bir sokak yosmasını aynı anda temsil eder.

Devamını Oku
21.04.2026
Müslümanlar neden çağa uyumsuz? (1)

2000 yılı öncesinde Telos Yayıncılık’ı yönetirken “Müslümanlar neden çağa uyumsuz” sorusuna bir yanıt arayanlara yardımcı olmak için Amin Maalouf’un “Arapların Gözünden Haçlı Seferleri” adlı tarih incelemesini Mehmet Ali Kılıçbay’a çevirtip 1997 yılında yayımlamıştım.

Devamını Oku
19.04.2026
Çeviri ve öksüz çevirmen

Çeviri yaptım ama “çevirmen” sıfatını kesinlikle kabul edemem.

Devamını Oku
17.04.2026
Geçmiş, şimdi, gelecek

Heidegger için başlangıç noktası (Ursprung), geçmişte kalmış bir şey veya kronolojik bir başlangıç değil, sürekli olarak gelişen ve bize gerçekleştirilecek bir olasılık olarak kendini sunan yaratıcı bir güçtür.

Devamını Oku
14.04.2026
Laikçi

Kimileri “kayıkçı” der gibi, “laikçi” diye tanımlayarak aklı sıra beni sarakaya almakta.

Devamını Oku
12.04.2026
Ne mutlu Türküm diyene!

Vikipedi’de okudum: “Rum asıllı Türk şarkıcı Fedon, 18 Mart Çanakkale Zaferi’nde şehit düşen dedesi Kleanti Kalyoncu’yu anarken ‘Vatan sağ olsun, ne mutlu Türküm diyene’ ifadelerini kullanmıştır.

Devamını Oku
10.04.2026
Özrü kabahatinden büyük

Saygı Öztürk’ün 3 Nisan 2026 tarihli ve “Sandığa Gitmeyenler ve Barajı Aşamayanlar Partisi” başlıklı yazısından aktarıyorum...

Devamını Oku
07.04.2026
‘Kavun Acısı’, ‘Elmanın Tarihi’

Değerli okur! Ben önce şair, sonra yazar, daha sonra da gazete yazarıyım.

Devamını Oku
05.04.2026
Devri sabık yaratmak (2)

Cumhuriyet Halk Partisi genel başkanı genç Özgür Özel’in, Çatalca’daki açık hava konuşmasında, “coşkun kalabalığa seslenirken” rütbeleri sökülerek TSK’den atılan teğmenler hakkında “Teğmenlere rütbelerini takacağız” dediğini televizyonda duyunca şimdi yazdığım gibi “Aferin aslanım” dedim ve alkışladım.

Devamını Oku
03.04.2026
Devri sabık yaratmak (1)

Önce yazının adındaki üç sözcüğün anlamını yazalım, sonra 1946- 1950 dönemindeki anlamını açalım, daha sonra da günümüze getirip orada irdeleyelim.

Devamını Oku
31.03.2026
Müslümanların büyük sorunu

Müslümanların en büyük sorunu İslamın son din, Hz. Muhammed’in son peygamber, Kuran’ın son kutsal kitap olması inanç ve iddiasından kaynaklanır.

Devamını Oku
29.03.2026
Falakalık herifler!

“Nush ile uslanmayanı etmeli tekdir, tekdir ile uslanmayanın hakkı kötektir” sözü, Ziya Paşa’nın meşhur bir beyitidir ki buna edebiyat sanatında metafor denir.

Devamını Oku
27.03.2026
Laiklik nedir?

Laiklik kavramını, konusunu, evrensel ve yerel uygulamasını tekrar ele almak istiyorum.

Devamını Oku
24.03.2026
Ahmet Hakan'ın zırvaları

Ahmet Hakan'ın zırvaları

Devamını Oku
22.03.2026
Ebedi Kemalizm

20-25 yıl kadar oluyor... Bir zamane genç ökesi (dâhisi) bize meydan okurcasına, damdan düşercesine “Eh artık Kemalizmi tartışmak zamanı gelmedi mi” demez mi?

Devamını Oku
20.03.2026
Televizyon ve ben (2)

Görevde bulunduğum süre içinde televizyonda reklama karşı çıktım ve Başbakan Bülent Ecevit’e firmaların reklam giderlerini vergiden düştüklerini anlattım ama engel olamadım.

Devamını Oku
17.03.2026
Televizyon ve ben (1)

Bu yazıyla ilgisiz görünmekle birlikte çok önemli bir sorundan söz edeceğim...

Devamını Oku
15.03.2026
Cumhuriyet gazetesi

Cumhuriyet gazetesine yazan (yazabilen) bir yazar olmasaydım şu anda kesinlikle Mazhar Osman’da olurdum.

Devamını Oku
13.03.2026
Türkolog Orhan Tümen

Bu yazının adı “Yazar ve Okur” olacaktı ama özel bir teşhir nedeniyle “Türkolog Orhan Tümen” oldu.

Devamını Oku
10.03.2026
Hükümet nedir? (4)

Cumhuriyetler...

Devamını Oku
08.03.2026
Hükümet nedir? (3) Hükümet biçimleri

Platon’un “Devlet” adlı kitabında, hükümetleri beş temel tipe ayırdığı belirtilmektedir. (Dört tanesi mevcut formlar ve biri Platon’un ideal formu olup “yalnızca sözde var olan” bir formdur.)

Devamını Oku
06.03.2026
Hükümet nedir? (2)

Modern hükümetler 17. yüzyılın sonlarından itibaren, cumhuriyetçi hükümet biçimlerinin yaygınlığı arttı.

Devamını Oku
03.03.2026
Hükümet nedir?

Değerli okur(lar), devletin ve biçimlerinin neler olduğunu Vikipedi’den aktararak bilginize sunmuştum.

Devamını Oku
01.03.2026
Devlet nedir? (4)

Liberal felsefeden doğmuştur ve bu nedenle “liberal teori” olarak anılır.

Devamını Oku
27.02.2026
Devlet nedir? (3)

Devlet şekilleri...

Devamını Oku
24.02.2026
Devlet nedir? (2)

Kavramsal tarihi...

Devamını Oku
22.02.2026
Devlet nedir? (1)

Çok yorgunum! Bu nedenle “insan aklı ya da beyni terbiyeciliği” belasından bir süre kurtulmak istiyorum.

Devamını Oku
20.02.2026
Akit adlı mizah gazetesi (2)

AKİT adlı mizah gazetesinin tozunu attırmayı ne yazık ki bugün de sürdüreceğiz...

Devamını Oku
17.02.2026
Akit adlı mizah gazetesi (1)

Akit adlı gazete tam anlamıyla bir mizah gazetesidir.

Devamını Oku
15.02.2026
AKP’nin ortak aklının iflası

Değerli okur!

Devamını Oku
13.02.2026
AKP’nin ortak aklı

Değerli okur(lar) bugün okuyacağınız yazıyı 16 Eylül 2001 günü Hürriyet Pazar’da “AK Parti’nin kollektif aklı” adıyla yayımlamıştım.

Devamını Oku
10.02.2026
‘Rum’ demek ne demek?

On yıl kadar önce Sisam (Samos) Adası’nın Karlovassi kasabasında kutlanan Uluslararası Yannis Ritsos Günleri’nde yaptığım konuşmaya şöyle başlamıştım:

Devamını Oku
08.02.2026
Şeriata karşı çıkmak

Basından öğrendiğime göre, SOL Parti’nin “Şeriata karşıyız” pankartına karşı Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin AKP hükümeti, daha doğrusu R.T. Erdoğan hükümeti nedense soruşturma açmış...

Devamını Oku
06.02.2026
Devletin cebinden...

Çiğdem Toker’in “Yap İşlet Devlet Projeleri’ne DEVLETİN CEBİNDEN Büyük Simbiyoz” (Tekin Yayınları, 2025) adlı kitabı AKP’nin ekonomik uygulamalarını hallaç pamuğu gibi atan bir kitap.

Devamını Oku
03.02.2026
İşçi burjuva olamaz

Jean-Paul Sartre’ın Les Temps Modernes adlı dergisinin ilk sayısında yayımlanan “Sunuş” başlıklı yazısından bir kez daha alıntı yapıyorum.

Devamını Oku
01.02.2026
Duymadık demeyin!...

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli partisinin TBMM grup toplantısında “MHP iktidar ortağı değil” demiş.

Devamını Oku
30.01.2026
Kendin ettin kendin buldun

Emekliler ekonomik ve siyasal bir toplum kitlesidir.

Devamını Oku
27.01.2026
İktidar kanadında Esra Erol kavgası

19 Ocak 2026 tarihli Sözcü gazetesinin 14. sayfasında yayımlanan bir haber: “İKTİDAR KANADINDA ESRA EROL KAVGASI.

Devamını Oku
25.01.2026
Dondurma isteyen çocuk

Bir okurdan gelen e-postayı okumanıza sunuyorum:

Devamını Oku
23.01.2026
Cumhuriyetin fazilet ve adaleti

DEM Parti demlenmeye ve demletmeye devam ediyor.

Devamını Oku
20.01.2026