16 Türk Devleti...
Mustafa Balbay
Son Köşe Yazıları

16 Türk Devleti...

15.01.2015 06:00
Güncellenme:
Takip Et:

Tarihte kurduğunuz 16 devlet varsa, onların hiçbiri bugün yaşamıyorsa, bunun Türkçesi şudur:
Demek ki, 16 devlet batırdınız!
Asya’nın derinliklerinden Avrupa’nın önlerine kadar 2 bin 500 yıllık zaman diliminde kurduğumuz bu devletler elbette övüncümüzdür. Her biri yükseldikleri dönemlerde kendisinden söz ettirmiş, bugüne de önemli izler bırakmıştır. Örneğin; tarihte ordusunu 10, 100, 1000 kişilik gruplara ayırıp bu yapıda düzenli ilk orduyu kuran Hun İmparatoru Mete olmuştur. Bugün Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nın dış demirlerinde buna gönderme olarak kuruluş tarihi MÖ 209 yazılıdır.
Göç kültürünün önemli temsilcisi de olan Türkler bunun zeminini oluşturan pek çok buluşun da sahibidir. Yoğurdu bulmuşlar, eti kurutarak saklamasını öğrenmişlerdir.
Göçebelik sanıldığı kadar kolay bir kültür değildir. Yeni bir yere gelip yurt edinmek ve tutunmak çaba ister, güç ister. 11. yüzyılda Anadolu’ya gelip kalıcı yurt edinişimizi en iyi özetleyen cümle şudur:
1071’le birlikte Türkler Anadolu’yu fethetti, Anadolu da Türkleri.
Zira, Türkler Anadolu’ya geldiklerinde 6 milyon insan yaşıyordu. Onlarla, onların kültürüyle karıştılar. Yunus Emre’ler, Hacıbektaş Veli’ler, Mevlana’lar Anadolu’da harmanlanan kültürün yüzlerce yıldır meyve veren ağaçları oldular.

***

Girişte yaptığımız vurguyla devam etmek gerekirse; kurduğumuz devletler neden battı?
Tarihçilerin bu konudaki saptamalarından biri şudur:
Türkler, büyük imparatorluklar kurmuşlardır. Ancak bunu sürdürmek için gerekli olan iktidar değişikliklerini başaramamışlardır. Bu yüzden de imparatorlukları ya parçalanmış ya da inişli çıkışlı dönemlerden sonra batmıştır. Okları çoğunlukla birbirlerine dönük olmuştur.
Bu saptamayı doğrulayanlardan biri Timur’dur. Tarihin en büyük imparatorluklarından birini kuran Timur, yaşamı boyunca sadece öteki Türk devletleriyle savaşmıştır. Ölümünden sonra da devleti dört oğlu arasında dörde bölünmüştür.
Tarihimizin önemli dönemeçlerinden biri de 10. yüzyılda İslamiyeti kabul edişimizdir. O dönem İslamiyetin dünyada da güçlü olmasını sağladığı için Türklere “İslamın kılıcı” adı verilmiştir.

***

Tarihin bu evrelerini güncelleştiren neden, Erdoğan’ın 16 Türk devletinin askeri giysilerini protokol arkalığı yapması.
Erdoğan’ın da dönüp dolaşıp tarihimizin askeri bölümüne sarılması her türlü yoruma açık... Bunu bir kenara koyalım, tarihin ipine sarılan Erdoğan’a soralım:
Geçmişteki 16 Türk devletini fonununa aldınız iyi de, bugün son 25 yılda tarih sahnesine çıkmış Türk devletleriyle ne yaptınız?
Yanıt şudur:
Zorunlulukların getirdiği diyalogların dışında çok az şey.
AKP iktidarından önce Orta Asya ülkeleriyle yapılan zirvelerin adı şuydu:
Türkçe Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları Zirvesi.
Bu zirvelerin ortak dili ise Rusçaydı!
O yıllarda buna dikkat çekip nasıl bir yol alınır diye kafa yorulurken, AKP geldi ve zirveleri kaldırdı. 3-5 yıl sonra adını değiştirerek yenilemeye çalıştı. En son Haziran 2014’te Marmaris’te 4. Türk Konseyi Zirvesi yapıldı.
Oysa soğuk savaşın bitimiyle birlikte 11 milyon kilometrekarelik bir alanda, 300 milyona yakın nüfusa sahip Türkler 21. yüzyıla daha güçlü, çağı yakalamış bir ufukla girebilirdi.
Olmadı... Gelinen noktada AKP, tarihin motiflerine sığınıp Türkiye’yi ufuksuzlaştırmıştır.
Bu anlamda AKP’ye de tarih olmuş gözüyle bakmak, geleceğe yönelik gerçek bir Türkiye hedefi ve hayali kurmak gerekiyor.

Yazarın Son Yazıları

Coğrafya silahtır!

İlk İbn Haldun’un Mukaddime’sinde yer alan, daha sonra Napolyon’un da dile getirdiği şu söz genel kabul gören bir değerlendirmedir: Coğrafya, ülkelerin kaderini belirler!

Devamını Oku
04.03.2026
ABD’nin saldırgan çırpınışları!

Trump yönetimi, “İran’la müzakereler devam edecek” haberlerinin gölgesinde savaşı başlattı!

Devamını Oku
03.03.2026
Nuremberg: Yeni Hitler’lere...

Geçen akşam dünyanın ve Ankara’nın en kara gündemleri arasında ailecek filme gidelim dedik.

Devamını Oku
28.02.2026
Asıl hedef: CHP’siz Türkiye!

Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu raporunun açıklanmasından sonra yeni bir aşamaya geçildi.

Devamını Oku
26.02.2026
Sonuçsuz 4 acı yıl!

24 Şubat 2022’de Rusya’nın Ukrayna’ya düzenlediği “şafak operasyonuyla” başlayan savaş beşinci yılına girdi.

Devamını Oku
25.02.2026
CHP’ye çoklu yargı kıskacı!

2025 yılı boyunca gündeme ekonomi penceresinden bakanlar şunu söylüyordu...

Devamını Oku
24.02.2026
İran ni-Çin hedef?

Haziran 2025’teki 12 günlük İranİsrail (ABD) savaşından sonra bu kez doğrudan ABD-İran savaşı gündemde.

Devamını Oku
21.02.2026
Meclis’ten Meclis’e tavsiyeler!

TBMM çatısı altında ama TBMM’nin genel işleyişi dışında kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu çalışmalarını tamamladı.

Devamını Oku
19.02.2026
CHP’nin yüzde 60’lık potansiyeli!

İktidarın elindeki tek seçenek şu: Seçeneğini yok etmek, en azından aşağı çekmek!

Devamını Oku
18.02.2026
Münih meydan savaşı!

62. Münih Güvenlik Konferansı bu yıl sözcüğün tam anlamıyla “güvensizlik” konferansına dönüştü!

Devamını Oku
17.02.2026
Milli ekonomi!

7-8 Şubat’ta Viyana’da 11. Uluslararası Milli Ekonomi Modeli Kongresi’ne katıldık.

Devamını Oku
14.02.2026
CHP’nin tek seçeneği!

Dün yayımlanan yazımızı gazetelerin zaman akışı gereği önceki gün akşam saatlerinde kaleme almıştık.

Devamını Oku
12.02.2026
Bütün duygularla CHP!

Dün uzunca bir aradan sonra CHP grup toplantısını izlemek için Meclis’e gittik.

Devamını Oku
11.02.2026
Transfer saldırısı!

Keçiören Belediye Başkanı Mesut Özarslan’ın CHP’den istifa etmesine giden süreç, büyük bir ayıbın içindeyken suçlayarak istifa etme şekli, hemen sonrasında düştüğü durum, her şeyiyle vahim bir çürümeyi gözler önüne seriyor.

Devamını Oku
10.02.2026
O ilk üç gün!

6 Şubat depreminin üzerinden üç yıl geçti.

Devamını Oku
07.02.2026
Emekli Gabar’dı!

Nasrettin Hoca’nın borçlarını ödemek için alacaklısına önerdiği formül malum...

Devamını Oku
05.02.2026
Epstein küre-selleşmesi!

Dünya gündemine oturan Epstein belgeleri bütün “pisliklerin” açığa çıkmasını mı sağlıyor yoksa bu “pislikler” üzerinden başka düzenler mi kuruluyor?

Devamını Oku
04.02.2026
İran’da hedef: Rejim değil, yöneticiler!

Venezuela’daki Trump usulü değişiklikten sonra gözler İran’da!

Devamını Oku
03.02.2026
Prof. Aksoy ve ADD...

Bugün Prof. Dr. Muammer Aksoy’un öldürülüşünün 36. yıldönümü.

Devamını Oku
31.01.2026
Oya Tekin anlatıyor!

Silivri Cezaevi’nden çıkmak kadar girmek de zor!

Devamını Oku
29.01.2026
Yeni bir dünya kurulur!

ABD Başkanı Trump’ın sadece dünyanın değil, kendi ülkesinin dengelerini de değiştiren, ucu açık bir “yeni dünya düzensizliği” denemesinin içindeyiz.

Devamını Oku
28.01.2026
Soğuk denizlere çıkış!

Grönland, Trump’ın ileri geri, yer yer magazin konusu olan çıkışlarından çok daha öte bir anlam ifade ediyor.

Devamını Oku
27.01.2026
Korkak bin kez... Cesur bir kez ölür!

Başlık Uğur Mumcu’nun yeri geldikçe kullandığı, bir bakıma “yaşam felsefesi” edindiği tanımlamalardan biri!

Devamını Oku
24.01.2026
Dünden geleceğe Suriye!

Suriye’de SDG ile Şam, daha önce yapmış olduğu anlaşmadan sonra bir anlaşma daha yaptı!

Devamını Oku
22.01.2026
Zeydan Karalar’ın kardeşleri!

27 Ocak Adana’da “özgürlük” beklentisinin miladı olmuş.

Devamını Oku
21.01.2026
Oyun yeniden kuruluyor!

18 Ocak Pazar Suriye’deki dalgalanmalar açısından yeni bir milat oldu.

Devamını Oku
20.01.2026
İmamoğlu, kazanacağı erken fark edilince tutuklandı!

İkti-dardaki Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AKP) kurucularından, partide, Meclis’te, hükümette sorumluluklar almış Bülent Arınç’ın 13 Ocak’ta Sözcü TV’ye verdiği röportaj, 4-5 manşet barındıracak kadar doluydu.

Devamını Oku
17.01.2026
Yavaş’a saldırının suyu çıktı!

Şu üç sorun yerel-genel iktidar işbirliği yapmadan kalıcı çözüme kavuşturulamaz: Deprem, kuraklık, orman yangınları!

Devamını Oku
15.01.2026
ABD Trump’la aslına dönüyor!

Her sabah güne iki soruya yanıt arayarak başlıyoruz...

Devamını Oku
14.01.2026
İBB 2026’ya sıfır borçla giriyor!

7 Ocak Çarşamba günü Ekrem İmamoğlu ile Silivri’deki görüşmemizin ana konusu, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 2025-2026 yılı bütçesiydi.

Devamını Oku
13.01.2026
Adana’dan Silivri’ye!

Çarşamba Silivri’deydik, bugün Adana’dayız!

Devamını Oku
10.01.2026
AKP transfer-fer arıyor!

AKP, emekliye zam oranını artıramayınca Meclis’teki temsil oranını artırmak için harekete geçti.

Devamını Oku
08.01.2026
Kontrolsüz güç, güç değildir!

Başlık klasikleşmiş bir anlatım.

Devamını Oku
07.01.2026
Dünya söyleniyor, Trump eğleniyor!

ABD’nin Venezüella Devlet Başkanı Maduro’yu eşiyle birlikte New York’a kaldırması, dağa kaldırmaktan daha kaba bir operasyon!

Devamını Oku
06.01.2026
İran’da çarşı karıştı!

Yeri geldikçe vurguluyoruz, Türkiye dünya ile komşu!

Devamını Oku
03.01.2026
2026: Çoktan seçmeli!

Halının altı o kadar çok yükseldi ki 2026’yı zor görüyoruz!

Devamını Oku
01.01.2026
2025’te yitenler!

2025’in son gününde, geçen 365 güne bakınca hayıflanmadan edemiyoruz...

Devamını Oku
31.12.2025
Topraklarımızda 10 bini aşkın IŞİD’li!

Yılın son pazartesi gündemini tahmin etmek zor değildi.

Devamını Oku
30.12.2025
Çöp bidonu sofra olmuşsa...

CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın’ın 9 Aralık’ta TBMM’de mülakat eleştirileri yöneltip “Utanmıyor musunuz” sorusuna AKP’li mevkidaşının yanıtı şu olmuştu...

Devamını Oku
27.12.2025
Kevgir kubbe!

Libya Genelkurmay Başkanı Muhammet Ali el Haddad’ın Türkiye’ye yaptığı resmi ziyaretten sonra ülkesine dönerken uçağının düşmesi sonucu heyetiyle birlikte ölümü, pek çok soru işaretinin doğumuna neden oldu.

Devamını Oku
25.12.2025