Cumhuriyetin kıymetini bilelim
Mustafa Balbay
Son Köşe Yazıları

Cumhuriyetin kıymetini bilelim

07.01.2025 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

DEM heyetinin İmralı görüşmelerinden sonra Ankara’daki parti turları devam ediyor. Süreci 1 Ekim’de DEM’li milletvekillerinin elini sıkarak başlatan Bahçeli, 22 Ekim’de Öcalan Meclis’e gelsin, DEM grubunda konuşsun” söylemiyle zirveyi göstermişti.

Bahçeli, DEM heyetini kapıda karşılayıp genel başkan düzeyinde ağırlayarak ikinci bir zirve oluşturdu. Ondan sonra kimin hangi düzeyde görüşme yapacağı tartışıldı.

Bahçeli’nin oluşturabileceği üçüncü zirveyle ilgili tahminlerimiz var ama şu aşamada erken!

Erdoğan’ın hafta sonu partisinin il kongrelerinde yaptığı konuşmalar toplumu olası yeni haberlere alıştırma içeriği taşıyordu. Bunu DEM heyetinin dünkü AKP, GP, SP görüşmeleriyle birleştirince olayın sadece “terörsüz Türkiye” değil aynı zamanda “dikensiz siyaset bahçesi” olduğunu söylemek mümkün.

Dikensiz siyaset bahçesinin adı şöyle özetlenebilir:

Saray anayasası! 

***

DEM heyetinin turlarına Edirne’nin de ekleneceği açıklandı. Öcalan, “Ben her şeye ehilim” diyerek “tek adres” olduğunu kamuoyu ile paylaşmıştı. Daha doğru anlatımla mevcut taraflar bunu en elverişli durum olarak değerlendirmişti. Öyle anlaşılıyor ki Selahattin Demirtaş’ı da devreye sokmak elzem hale geldi!

Terörsüz Türkiye herkesin özlemi. Bu topraklarda terörün tümüyle gündemden düştüğü bir Türkiye’yi arzulayan kişinin olmayacağını düşünmüyoruz. Bunun yanına dikensiz siyaset bahçesi kurmak ise bambaşka bir şey. Önümüzdeki günlerde Cumhur İttifakı’nın yeni anayasa arayışlarına DEM’in de evet deyip demeyeceği bir sürecin kapısı aralanabilir. Bu yönde bir hazırlık dikkati çekiyor.

Bu sürece toplumun evet demesini sağlamak da ayrı bir süreç gerektiriyor. Erdoğan bunu başlattı.

İş, yurttaşlık bağlarını yeniden tarif etme hevesine kadar gidecek gibi görünüyor.

Mustafa Kemal Atatürk, Kurtuluş Savaşı’yla birlikte Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerini atarken kılı kırk değil, seksen yardı. Sadece savaş kazanmış bir komutan olarak değil, geçmişteki bütün toplumsal hareketleri, devlet yapılarını özümsemiş bir Aydınlanmacı düşünür anlayışıyla hareket etti. Montesquieu’nün Kanunların Ruhu’nu çağına taşıdı. Voltaire’in toplumlal özgürlükler mücadelesini devletin temellerine kattı. Devrimlerin ruhu yaptı. Jean-Jacques Rousseau’nun “Bir ülke sadece toprak bütünlüğü değildir. Yürekleri bölerseniz ülkeyi de bölmüş olursunuz” sözünü toplum sözleşmesinin ana sütunu yaptı. 

Bu kadar mı?

Atatürk’ün “Bedenimin babası Ali Rıza Efendi” dedikten sonra devrimci ruhunun babası olarak Tevfik Fikret’i, vatan duygusunun babası olarak Namık Kemal’i, fikirlerinin babası olarak Ziya Gökalp’i göstermesi Cumhuriyetin temellerini de tarif eder.

***

Yeni bir devlet, yeni bir rejim kurmanın sıcak örneğini Suriye’de görüyoruz. Suriye’de “devrimden” yeni bir devlet mi doğuyor, Suriye etnik gruplara ve inançlara göre paylaşılıyor mu?

Bu soru yakın gelecekte çok yorum kaldıracak.

Ancak kadına yönelik tutumla ilgili ilk işaretler için şunu söylemekle yetinelim:

Toplumsal-yönetimsel yaşamdan kadını alırsanız geriye karanlık bir cehalet kalır!

Cumhuriyetin bir kadın devrimi olduğunu 2023’te 100. yıl yazılarımızda ayrıntılarıyla vurgulamıştık.

Güncel tartışmaya dönersek... Cumhuriyet başlı başına büyük bir devrimdir. Çağın en önde gelen devletleriyle yarışacak bir mayaya sahiptir. O devletler anayasal yapısında neyi değiştiriyor ki biz de değiştirelim?

Cumhuriyetin kıymetini bilmezsek, bu topraklardaki herkesin felaketi olur!


Yazarın Son Yazıları

Adana’dan Silivri’ye!

Çarşamba Silivri’deydik, bugün Adana’dayız!

Devamını Oku
10.01.2026
AKP transfer-fer arıyor!

AKP, emekliye zam oranını artıramayınca Meclis’teki temsil oranını artırmak için harekete geçti.

Devamını Oku
08.01.2026
Kontrolsüz güç, güç değildir!

Başlık klasikleşmiş bir anlatım.

Devamını Oku
07.01.2026
Dünya söyleniyor, Trump eğleniyor!

ABD’nin Venezüella Devlet Başkanı Maduro’yu eşiyle birlikte New York’a kaldırması, dağa kaldırmaktan daha kaba bir operasyon!

Devamını Oku
06.01.2026
İran’da çarşı karıştı!

Yeri geldikçe vurguluyoruz, Türkiye dünya ile komşu!

Devamını Oku
03.01.2026
2026: Çoktan seçmeli!

Halının altı o kadar çok yükseldi ki 2026’yı zor görüyoruz!

Devamını Oku
01.01.2026
2025’te yitenler!

2025’in son gününde, geçen 365 güne bakınca hayıflanmadan edemiyoruz...

Devamını Oku
31.12.2025
Topraklarımızda 10 bini aşkın IŞİD’li!

Yılın son pazartesi gündemini tahmin etmek zor değildi.

Devamını Oku
30.12.2025
Çöp bidonu sofra olmuşsa...

CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın’ın 9 Aralık’ta TBMM’de mülakat eleştirileri yöneltip “Utanmıyor musunuz” sorusuna AKP’li mevkidaşının yanıtı şu olmuştu...

Devamını Oku
27.12.2025
Kevgir kubbe!

Libya Genelkurmay Başkanı Muhammet Ali el Haddad’ın Türkiye’ye yaptığı resmi ziyaretten sonra ülkesine dönerken uçağının düşmesi sonucu heyetiyle birlikte ölümü, pek çok soru işaretinin doğumuna neden oldu.

Devamını Oku
25.12.2025
Kırılma-karılma süreci!

2025, 2026’ya hayli karışık, yeniden biçimlenmelere açık, seçenekleri bol bir siyasal gündem devrediyor.

Devamını Oku
24.12.2025
Gündeme uyuşturucu verdiler!

Toplumda ciddi sarsıntı yaratan operasyonlar için sık kullanılan cümlelerden biri şudur: Zamanlama manidar!

Devamını Oku
23.12.2025
Utanmazlar!

9 Aralık’ta TBMM Genel Kurulu’nda CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, “ayrıcalıklı” işe girenleri sıraladı.

Devamını Oku
20.12.2025
Taht oyunları!

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan, son günlerde bazen konuşmuyor!

Devamını Oku
18.12.2025
Gülşah Durbay’ın bıraktığı iz...

Ne zaman, zamansız bir ölüm haberi alsam aklıma ilk Yunus Emre’nin dörtlüğü gelir...

Devamını Oku
17.12.2025
Denetim elemanları...

Gündemde asgari ücret var.

Devamını Oku
16.12.2025
Bebeerkil toplum!

TÜİK deyince aklımıza ilk enflasyon rakamları geliyor ama kurumun Türkiye’nin her alandaki verilerini derleyip toparlamak, bunları “bilgi” haline getirmek gibi önemli bir işlevi var.

Devamını Oku
13.12.2025
Trumpizm: Önce Amerika!

ABD’nin yeni strateji belgesi yayımlandı.

Devamını Oku
11.12.2025
Denk bütçe!

2026 yılı bütçesinin TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmeye başlamasıyla ekonomi hak ettiği gündem önceliğini bir nebze kazandı.

Devamını Oku
10.12.2025
Suriye’nin bir yılı!

Suriye’de Esad rejiminin devrilmesinin üzerinden bir yıl geçti. 8 Aralık 2024’te Şara ve beraberindekiler Halep’ten çıktıkları engelsiz yolculukla Şam’a vardılar. Havaya sıktıkları zafer kurşunları Esad güçlerine sıktıklarından çok daha fazlaydı.

Devamını Oku
09.12.2025
Mr. Tom Barrack... Bu üslubu bırak!

Sayın Büyükelçi, göreve geldiğiniz günden beri Türkiye ve bölge üzerine tezler ortaya atıp geçmişten geleceğe aklınıza geleni söylüyorsunuz.

Devamını Oku
06.12.2025
İktidar, halkın İMF’si oldu!

Dün sabah saat 10.00’da enflasyon rakamlarının açıklanmasıyla birlikte art arda buna paralel haberler döküldü:

Devamını Oku
04.12.2025
Tarım ‘şap’a otururken!

Uzunca bir süredir tarımdan gelen olumsuz haberler zincirine sonunda iktidarın TÜİK’İ de katıldı.

Devamını Oku
03.12.2025
Papanın ziyareti!

Papa 14. Leo’nun Türkiye ziyareti sona erdi, tartışmaları devam ediyor.

Devamını Oku
02.12.2025
Yeni siyasal yelpaze ve CHP!

CHP’nin 39. olağan kurultayı Ankara için sık kullandığımız şu tanımın gölgesinde başladı...

Devamını Oku
29.11.2025
İtirafname!

İBB iddianamesi İstanbul 40. Ağır Ceza Mahkemesi’nce kabul edildi.

Devamını Oku
27.11.2025
Parçalar birleşmiyor!

Uzun süre tartışıldıktan sonra ansızın gerçekleşen İmralı görüşmesinin yeni bir sürecin başlangıcı olduğunu dün vurgulamıştık.

Devamını Oku
26.11.2025
Süreç yeni başlıyor!

Kritik haftalardan bir hafta daha başladı.

Devamını Oku
25.11.2025
CHP milleti dinledi...

Son birkaç gündür uzun süredir konuşamadığımız, Anadolu’nun pek çok yerinden eski-meyen dostların sesini duyduk.

Devamını Oku
22.11.2025
İşi İmralı’ya sürdüler!

Kamuoyunda “Terörsüz Türkiye” diye bilinen komisyonun tam adı şöyle...

Devamını Oku
20.11.2025
Erdoğan’la Bahçeli’nin Öcalan sorunu!

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin dün partisinin grup toplantısındaki konuşması bir süredir kulislerde dalgalanan pek çok olasılığın doğruluk payını arttırdı.

Devamını Oku
19.11.2025
Akdeniz’de ABD kuşatması!

Güney yelpazemizde birbirinden farklıymış gibi seyreden gelişmeleri birleştirince ortaya Türkiye’nin etrafını saran bir yay çıkıyor.

Devamını Oku
18.11.2025
İddianamenin satırları!

Satır sözcüğünün ikinci anlamı şu...

Devamını Oku
15.11.2025
AKP’nin bitmeyen Atatürk zikzakları!

Bir 10 Kasım’da daha Mustafa Kemal Atatürk’ün unutulmaz, unutturulamaz olduğunu yaşadık.

Devamını Oku
13.11.2025
Bana her şey Ergenekon’u hatırlatıyor!

Dün sabah iktidar medyasının haber vermesiyle gündeme düşen İmamoğlu iddianamesi saat 15.00 sıralarında kamuoyuna ulaştı.

Devamını Oku
12.11.2025
45. yıl…

7 Kasım 1980 Cuma günü. Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde günün sonuna yaklaşıyoruz.

Devamını Oku
11.11.2025
Hukuksuzluk Tayfun’u!

1293 gündür hapiste olan Tayfun Kahraman’la ilgili Anayasa Mahkemesi’yle İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi arasındaki asimetrik çatışma Türkiye’nin hukuksuzlukta geldiği noktanın yeni bir ivmesi oldu.

Devamını Oku
08.11.2025
New York’ta sosyalizm!

Dünyanın Trump krampına girdiği bir süreçte ABD’nin kalbi New York’ta belediye başkanlığı seçimlerini Müslüman kökenli sosyalist Zohran Mamdani’nin kazanması, içinde büyük umutlar taşıyan önemli bir başlangıç olabilir!

Devamını Oku
06.11.2025
Pazarlık!

Her şeyin pazarlığa tabi olduğu bir dönemdeyiz.

Devamını Oku
05.11.2025
Anayasa oyunları!

Dün AKP iktidarının 23. yılıydı. Çeyrek asra yaklaşan süreci şöyle özetlemek mümkün:

Devamını Oku
04.11.2025