Cumhuriyetin kıymetini bilelim
Mustafa Balbay
Son Köşe Yazıları

Cumhuriyetin kıymetini bilelim

07.01.2025 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

DEM heyetinin İmralı görüşmelerinden sonra Ankara’daki parti turları devam ediyor. Süreci 1 Ekim’de DEM’li milletvekillerinin elini sıkarak başlatan Bahçeli, 22 Ekim’de Öcalan Meclis’e gelsin, DEM grubunda konuşsun” söylemiyle zirveyi göstermişti.

Bahçeli, DEM heyetini kapıda karşılayıp genel başkan düzeyinde ağırlayarak ikinci bir zirve oluşturdu. Ondan sonra kimin hangi düzeyde görüşme yapacağı tartışıldı.

Bahçeli’nin oluşturabileceği üçüncü zirveyle ilgili tahminlerimiz var ama şu aşamada erken!

Erdoğan’ın hafta sonu partisinin il kongrelerinde yaptığı konuşmalar toplumu olası yeni haberlere alıştırma içeriği taşıyordu. Bunu DEM heyetinin dünkü AKP, GP, SP görüşmeleriyle birleştirince olayın sadece “terörsüz Türkiye” değil aynı zamanda “dikensiz siyaset bahçesi” olduğunu söylemek mümkün.

Dikensiz siyaset bahçesinin adı şöyle özetlenebilir:

Saray anayasası! 

***

DEM heyetinin turlarına Edirne’nin de ekleneceği açıklandı. Öcalan, “Ben her şeye ehilim” diyerek “tek adres” olduğunu kamuoyu ile paylaşmıştı. Daha doğru anlatımla mevcut taraflar bunu en elverişli durum olarak değerlendirmişti. Öyle anlaşılıyor ki Selahattin Demirtaş’ı da devreye sokmak elzem hale geldi!

Terörsüz Türkiye herkesin özlemi. Bu topraklarda terörün tümüyle gündemden düştüğü bir Türkiye’yi arzulayan kişinin olmayacağını düşünmüyoruz. Bunun yanına dikensiz siyaset bahçesi kurmak ise bambaşka bir şey. Önümüzdeki günlerde Cumhur İttifakı’nın yeni anayasa arayışlarına DEM’in de evet deyip demeyeceği bir sürecin kapısı aralanabilir. Bu yönde bir hazırlık dikkati çekiyor.

Bu sürece toplumun evet demesini sağlamak da ayrı bir süreç gerektiriyor. Erdoğan bunu başlattı.

İş, yurttaşlık bağlarını yeniden tarif etme hevesine kadar gidecek gibi görünüyor.

Mustafa Kemal Atatürk, Kurtuluş Savaşı’yla birlikte Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerini atarken kılı kırk değil, seksen yardı. Sadece savaş kazanmış bir komutan olarak değil, geçmişteki bütün toplumsal hareketleri, devlet yapılarını özümsemiş bir Aydınlanmacı düşünür anlayışıyla hareket etti. Montesquieu’nün Kanunların Ruhu’nu çağına taşıdı. Voltaire’in toplumlal özgürlükler mücadelesini devletin temellerine kattı. Devrimlerin ruhu yaptı. Jean-Jacques Rousseau’nun “Bir ülke sadece toprak bütünlüğü değildir. Yürekleri bölerseniz ülkeyi de bölmüş olursunuz” sözünü toplum sözleşmesinin ana sütunu yaptı. 

Bu kadar mı?

Atatürk’ün “Bedenimin babası Ali Rıza Efendi” dedikten sonra devrimci ruhunun babası olarak Tevfik Fikret’i, vatan duygusunun babası olarak Namık Kemal’i, fikirlerinin babası olarak Ziya Gökalp’i göstermesi Cumhuriyetin temellerini de tarif eder.

***

Yeni bir devlet, yeni bir rejim kurmanın sıcak örneğini Suriye’de görüyoruz. Suriye’de “devrimden” yeni bir devlet mi doğuyor, Suriye etnik gruplara ve inançlara göre paylaşılıyor mu?

Bu soru yakın gelecekte çok yorum kaldıracak.

Ancak kadına yönelik tutumla ilgili ilk işaretler için şunu söylemekle yetinelim:

Toplumsal-yönetimsel yaşamdan kadını alırsanız geriye karanlık bir cehalet kalır!

Cumhuriyetin bir kadın devrimi olduğunu 2023’te 100. yıl yazılarımızda ayrıntılarıyla vurgulamıştık.

Güncel tartışmaya dönersek... Cumhuriyet başlı başına büyük bir devrimdir. Çağın en önde gelen devletleriyle yarışacak bir mayaya sahiptir. O devletler anayasal yapısında neyi değiştiriyor ki biz de değiştirelim?

Cumhuriyetin kıymetini bilmezsek, bu topraklardaki herkesin felaketi olur!


Yazarın Son Yazıları

Ömer Günel Zeydan Karalar’ın koğuşunda!

CHP’nin 31 Mart 2024’teki yerel yönetim seçimlerinde elde ettiği büyük başarının ikinci yıldönümü yaklaşırken son tutuklanan belediye başkanı Ömer Günel oldu.

Devamını Oku
26.03.2026
Çin’in sabırlı hızı!

Ekim 2025’te Trump’ın 2026’nın ilk aylarında Çin’e gideceği duyurulmuştu.

Devamını Oku
25.03.2026
Savaş ekonomisi!

Savaş tanımları olumlu içerik taşımaz.

Devamını Oku
24.03.2026
Saraçhane direnişi: Mıknatıs gücü!

Saraçhane direnişi: Mıknatıs gücü!

Devamını Oku
21.03.2026
Birinci yılın ardından!

Hapiste zaman çok göreceli ilerler...

Devamını Oku
19.03.2026
Çanakkale’den Hürmüz’e!

Bugün Çanakkale Deniz Savaşlarında elde edilen büyük zaferin 111. yıldönümü. 18 Mart aynı zamanda Şehitler Günü.

Devamını Oku
18.03.2026
Kapımızdaki savaş!

Türkiye, dünya ile komşu!

Devamını Oku
17.03.2026
Trump’ın İran yanılgıları!

ABD’nin İran’a saldırısıyla başlayan savaş ikinci haftasını dolduruyor.

Devamını Oku
14.03.2026
Silivri’de zaman!

İstanbul Büyükşehir Belediye başkanı ve CHP cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu’nun “suç örgütü lideri” olarak yargılandığı İBB davasının üçüncü duruşmasına katıldık.

Devamını Oku
12.03.2026
ETÖ’den İSÖ’ye!

Dünkü Cumhuriyet gazetesinin manşetinde şu başlık vardı...

Devamını Oku
11.03.2026
‘Kadına şiddet’ depremi!

7 Mart Cumartesi günü Ürgüp Belediye Başkanı Ali Ertuğrul Bul’un öncülüğünde gerçekleştirilen kitap fuarındaydık.

Devamını Oku
10.03.2026
Dava başlıyor!

Son anda bir değişiklik olmazsa Ekrem İmamoğlu davası 9 Mart Pazartesi günü başlıyor

Devamını Oku
07.03.2026
Ameri-kan yalanları!

ABD’nin İran’a saldırısıyla başlayan savaş altıncı güne girdi.

Devamını Oku
05.03.2026
Coğrafya silahtır!

İlk İbn Haldun’un Mukaddime’sinde yer alan, daha sonra Napolyon’un da dile getirdiği şu söz genel kabul gören bir değerlendirmedir: Coğrafya, ülkelerin kaderini belirler!

Devamını Oku
04.03.2026
ABD’nin saldırgan çırpınışları!

Trump yönetimi, “İran’la müzakereler devam edecek” haberlerinin gölgesinde savaşı başlattı!

Devamını Oku
03.03.2026
Nuremberg: Yeni Hitler’lere...

Geçen akşam dünyanın ve Ankara’nın en kara gündemleri arasında ailecek filme gidelim dedik.

Devamını Oku
28.02.2026
Asıl hedef: CHP’siz Türkiye!

Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu raporunun açıklanmasından sonra yeni bir aşamaya geçildi.

Devamını Oku
26.02.2026
Sonuçsuz 4 acı yıl!

24 Şubat 2022’de Rusya’nın Ukrayna’ya düzenlediği “şafak operasyonuyla” başlayan savaş beşinci yılına girdi.

Devamını Oku
25.02.2026
CHP’ye çoklu yargı kıskacı!

2025 yılı boyunca gündeme ekonomi penceresinden bakanlar şunu söylüyordu...

Devamını Oku
24.02.2026
İran ni-Çin hedef?

Haziran 2025’teki 12 günlük İranİsrail (ABD) savaşından sonra bu kez doğrudan ABD-İran savaşı gündemde.

Devamını Oku
21.02.2026
Meclis’ten Meclis’e tavsiyeler!

TBMM çatısı altında ama TBMM’nin genel işleyişi dışında kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu çalışmalarını tamamladı.

Devamını Oku
19.02.2026
CHP’nin yüzde 60’lık potansiyeli!

İktidarın elindeki tek seçenek şu: Seçeneğini yok etmek, en azından aşağı çekmek!

Devamını Oku
18.02.2026
Münih meydan savaşı!

62. Münih Güvenlik Konferansı bu yıl sözcüğün tam anlamıyla “güvensizlik” konferansına dönüştü!

Devamını Oku
17.02.2026
Milli ekonomi!

7-8 Şubat’ta Viyana’da 11. Uluslararası Milli Ekonomi Modeli Kongresi’ne katıldık.

Devamını Oku
14.02.2026
CHP’nin tek seçeneği!

Dün yayımlanan yazımızı gazetelerin zaman akışı gereği önceki gün akşam saatlerinde kaleme almıştık.

Devamını Oku
12.02.2026
Bütün duygularla CHP!

Dün uzunca bir aradan sonra CHP grup toplantısını izlemek için Meclis’e gittik.

Devamını Oku
11.02.2026
Transfer saldırısı!

Keçiören Belediye Başkanı Mesut Özarslan’ın CHP’den istifa etmesine giden süreç, büyük bir ayıbın içindeyken suçlayarak istifa etme şekli, hemen sonrasında düştüğü durum, her şeyiyle vahim bir çürümeyi gözler önüne seriyor.

Devamını Oku
10.02.2026
O ilk üç gün!

6 Şubat depreminin üzerinden üç yıl geçti.

Devamını Oku
07.02.2026
Emekli Gabar’dı!

Nasrettin Hoca’nın borçlarını ödemek için alacaklısına önerdiği formül malum...

Devamını Oku
05.02.2026
Epstein küre-selleşmesi!

Dünya gündemine oturan Epstein belgeleri bütün “pisliklerin” açığa çıkmasını mı sağlıyor yoksa bu “pislikler” üzerinden başka düzenler mi kuruluyor?

Devamını Oku
04.02.2026
İran’da hedef: Rejim değil, yöneticiler!

Venezuela’daki Trump usulü değişiklikten sonra gözler İran’da!

Devamını Oku
03.02.2026
Prof. Aksoy ve ADD...

Bugün Prof. Dr. Muammer Aksoy’un öldürülüşünün 36. yıldönümü.

Devamını Oku
31.01.2026
Oya Tekin anlatıyor!

Silivri Cezaevi’nden çıkmak kadar girmek de zor!

Devamını Oku
29.01.2026
Yeni bir dünya kurulur!

ABD Başkanı Trump’ın sadece dünyanın değil, kendi ülkesinin dengelerini de değiştiren, ucu açık bir “yeni dünya düzensizliği” denemesinin içindeyiz.

Devamını Oku
28.01.2026
Soğuk denizlere çıkış!

Grönland, Trump’ın ileri geri, yer yer magazin konusu olan çıkışlarından çok daha öte bir anlam ifade ediyor.

Devamını Oku
27.01.2026
Korkak bin kez... Cesur bir kez ölür!

Başlık Uğur Mumcu’nun yeri geldikçe kullandığı, bir bakıma “yaşam felsefesi” edindiği tanımlamalardan biri!

Devamını Oku
24.01.2026
Dünden geleceğe Suriye!

Suriye’de SDG ile Şam, daha önce yapmış olduğu anlaşmadan sonra bir anlaşma daha yaptı!

Devamını Oku
22.01.2026
Zeydan Karalar’ın kardeşleri!

27 Ocak Adana’da “özgürlük” beklentisinin miladı olmuş.

Devamını Oku
21.01.2026
Oyun yeniden kuruluyor!

18 Ocak Pazar Suriye’deki dalgalanmalar açısından yeni bir milat oldu.

Devamını Oku
20.01.2026
İmamoğlu, kazanacağı erken fark edilince tutuklandı!

İkti-dardaki Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AKP) kurucularından, partide, Meclis’te, hükümette sorumluluklar almış Bülent Arınç’ın 13 Ocak’ta Sözcü TV’ye verdiği röportaj, 4-5 manşet barındıracak kadar doluydu.

Devamını Oku
17.01.2026