Söz mermidir!
Adnan Binyazar
Son Köşe Yazıları

Söz mermidir!

10.09.2021 06:00
Güncellenme:
Takip Et:

“Söz mermi gibidir, ağızdan çıktı mı geri dönmez!” Düşünüp taşınmadan konuşanlara uyarıdır bu özdeyiş. Söz üretmek kolaydır, zor olan, söylenmesi gerekeni akıl denetiminden geçirip yerine oturtmaktır. 

Devlet görevinin gideni geleni çok olur. Cumhurbaşkanı onayıyla Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu’nun eski üyesi görevden alınmış, onun yerine “yeni”si getirilmiştir.

Öykünün tam sırası; kayınbaba, ağzında mırıltılı melodilerle ortalarda dolaşıp duran gelininden hiç değilse çayının kahvesinin hazırlanmasını beklerken gelin oralı bile olmaz. Adam bir gün  dayanamaz, “Kızım, sen evinde hiç iş yapmaz mıydın” diye sorunca, gelin mırıltısını ezgiye dönüştürerek “Hiç yapmaz mıyım!” deyip oynamaya başlar...     

‘CAHİL CESARETİ’

Yeni üye, Talim ve Terbiye Kurulu’na ne gibi yenilikler getireceğini düşüneceğine, öyküdeki gelinin oynaması gibi yapacak başka iş yokmuşçasına Atatürk devrimlerini karalamaya kalkıyor: 

- Cumhuriyetin eğitim devrimlerini yapan kadrolar, cahil cesareti gösteren kişilerden oluşmuştur.   

- O dönemde girişilen eğitim devrimleri Batı’ya şirin görünmek için yapılmıştır. 

- Harf Devrimi’nin amacı geçmişi unutturmaktır.  

- Karma eğitimle “sadık ve tek tip” vatandaş yetiştirme amaçlanmıştır. 

- Maarif eğitim, muallim öğretmen, mektep okul, darülmualimin öğretmen okulu, şehâdetname diploma, müderris profesör, darülfünun üniversite olmuştur...

Sakallı Celal, boşuna “Bu kadar cehalet ancak tahsille mümkün olur” dememiş. 

TALİM VE TERBİYE

Yeni üyeye Talim ve Terbiye Kurulu üyelerinin görevlerini anımsatmanın tam sırası: 

“Eğitim sistemini kurmak, öğretim plan ve programlarını, ders kitaplarını hazırlatmak; hazırlananları incelemek ya da uzmanına inceletmek. Eğitimi araştırıcı, geliştirici çalışmalar yapmak. Bakanlık birimlerince hazırlanan eğitim ve öğretim programları, ders kitapları, yardımcı kitaplar ile öğretmen kılavuz kitaplarını inceleterek Bakanın onayına sunmak. Bunun yanında yurtdışı eğitim ve öğretim kurumlarından alınmış, ilköğretim ve ortaöğretim diploma ve öğrenim belgelerinin derece ve denkliklerine ilişkin ilke kararlarını onaya sunmak, eğitim ve öğretimle ilgili konularda Bakanlığın diğer birimleri tarafından oluşturulacak politika ve stratejilerin belirlenmesinde işbirliği yapmak.” 

Bu ilkeleri yerine getireceğine Cumhuriyet aydınlanmasına boş laflarla karşı çıkan bir üyenin Talim ve Terbiye Kurulu’nda ne işi var!      

AYDINLANMA 

Irmak akışımı devrim gibidir, geriye yönlendirilemez. Girişimde bulunanların çoğu, tarih boyunca ırmakların akışkan sularında boğulmuştur. Atatürk devrimlerinin önünü kesmek isteyenler ise her başkaldırışta oluşuma karşı gelenlerin yazgısını yaşamıştır.     

Eğitimin kalbinin attığı Talim ve Terbiye Kurulu üyelerinin görevi, kurulun saygınlığını korumak, çağdaş eğitimin kök salmasını sağlayan yöntemler geliştirmektir. 

Görevden sapan onun gibi üyeler, ağızlarını açıp bir süre alkışlansalar, koşullar değişince, yaranmak istediği kişi bile ondan uzak durur.  

TBMM’de CHP Ankara Milletvekili Yıldırım Kaya’nın gündeme taşıdığı soruların nasıl yanıtlanacağını bekleyip görelim... 

“Cumhuriyet devrimlerini hedef alan kişilerin Milli Eğitim Bakanlığı’na bürokrat olarak atanmalarındaki amaç nedir? Harf Devrimi’ne karşı olan kişilerin Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı Yönetim Kurulu’na atanmasındaki hedef nedir? Cumhuriyet devrimlerine karşı çıkıp, halifeliği savunan kişilere Milli Eğitim Bakanlığı’nda üst düzey görev verilmesi ne anlama gelmektedir?” 

Yazarın Son Yazıları

Eskileri yenilemek

Sanatsal anlatı, Shakespeare’de olduğu gibi, insanın ölümsüz ürünler ortaya koyması, yaratıcı yeteneğin içinde belirir. Öyle bir gelişmeyi de ancak eğitimden geçenler duyumsar.

Devamını Oku
20.02.2026
Öğrenciye yönelik eğitim

Çocukların maruz kaldığı ihmal, istismar, şiddet, yoksulluk ve sosyal risklerin çoğu zaman ilk görünür olduğu yerin okullar olduğunu vurgulayan uzmanlar, çocuk koruma sisteminin güçlendirilmesi için okul sosyal hizmetinin kurumsal olarak yaygınlaştırılması gerektiğini belirtiyor. Nirengi Derneği de zaten bu amaçla kurulmuş.

Devamını Oku
13.02.2026
Atatürk’ün Cumhuriyeti

(Bu yazının tümüne notlarımın arasında rastladım...)

Devamını Oku
06.02.2026
Önemli kültür kaynakları

Dünyada neler olup bittiğini öğrenmek, insanda bilgi alanını daha da genişletmek amacıyla klasik kitapların Türkçeye çevrilmesi için Tercüme Bürosu’nun kurulmasını önermiştir.

Devamını Oku
30.01.2026
Atatürk gençliği

Devlet dediğimiz oluşum, temelinde her kesimden insanı birbiriyle kaynaştıran bir adalet anlayışıyla ayakta tutar. O nedenle topluma yönelik bir konuda karar verirken, ilgili kişi, düşüncelerini süzgeçten geçirerek kamuya açmalıdır. O durumdaki kişilerin saplantısı olmamalıdır.

Devamını Oku
23.01.2026
Masaldan romana geçiş

Kars’ta dünyaya gelen Yücel Feyzioğlu Cilavuz İlköğretmen Okulu’nu bitirdikten sonra Almanya’da Goethe Enstitüsü’nde dil eğitimi gördü.

Devamını Oku
16.01.2026
Eğitilmek

Senaca yüzyıllar önce soruyor, sorduğunun yanıtını da gene kendisi veriyor...

Devamını Oku
09.01.2026
Kitapla yaratılan dünyalar

2025 yılının son günlerini her an özlemini çektiğim İstanbul’da yaşadım.

Devamını Oku
02.01.2026
Geçmişi güncel kılmak

Can Yayınları Sait Faik Abasıyanık’ın öykü kitaplarını yeniden yayımlamaya başladı.

Devamını Oku
05.12.2025
Hayvan koruyucu

Tanımadığım kişilerden de kitap aldığım oluyor.

Devamını Oku
28.11.2025
Erken yaşta okur yetiştirmek

Okuma kültürünün yetkin kişilerinden Prof. Dr. Sedat Sever, 13 Kasım 2025 günkü Cumhuriyet’teki “Erken yaşta okur yetiştirmek” başlıklı yazısına şu görüşle başlıyor...

Devamını Oku
21.11.2025
Sonsuzluğa açılan pencere

Atatürk’ün Dolmabahçe Sarayı’nda yattığı odanın pencereleri boğaza bakıyor.

Devamını Oku
14.11.2025
Cumhuriyet okuru

Cumhuriyet okuru, gazeteyi okumakla kalmaz, edindiği izlenimleri yazarlara da aktarır.

Devamını Oku
07.11.2025
29 Ekim 1923: 102 yıllık Cumhuriyet

Cumhuriyet, dört yandan saldırılarak parçalanmak istenen Türk varlığının yeniden doğuşudur.

Devamını Oku
31.10.2025
Einstein’dan 5 öneri

Hemen her çağda toplumların vicdanında yerini bulan devlet adamları, bilgeler, sanatçılar olmuştur.

Devamını Oku
24.10.2025
Yaşam yolculuğum

Yaşam, oradan oraya koşuşturduğumuz uzun mu uzun bir yolculuktur.

Devamını Oku
17.10.2025
Düşünsel oluşum

İnsan olmanın ölçüsü düşünebilmektir, duyumsama güdüsüdür.

Devamını Oku
10.10.2025
Seçim yakındır

Son aylarda İstanbul’dan başlayıp en küçük yerlerin belediye çalışanlarının tutuklanıp hapse atılması, seçime gitmenin yakın olduğunu akla getiriyor. Şu ana dek günlerini hapishanelerde geçirenlerin hiçbirinde somut bir suç bulunamayışı da kamuoyunda şaşkınlık yaratıyor.

Devamını Oku
03.10.2025
Einstein’ın kızına mektubu

Albert Einstein, kızına, toplum onun söylediklerini anlayacak duruma gelene kadar yayımlamamasını istediği bir mektup yazar.

Devamını Oku
26.09.2025
Hak yerini bulur

13.06.25 günlü “Kızlar okusun diye” başlıklı yazımda İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’ndan şu alıntıyı yapmıştım...

Devamını Oku
19.09.2025
Mutlu Yaşam Köyü

Köyde, ilçede ya da mahallede, nerede olursa olsun yeter ki yönetenlerle yönetilenler arasında dayanışmayla etkinlikler yaratılsın.

Devamını Oku
12.09.2025
Göğüne Sığmayan Bulut

Her yıl eylülün ilk haftasında, Emin Özdemir’in son günlerinde, öğrencisi Hatice Aydoğdu’nun sorularına verdiği yanıtları içeren Göğüne Sığmayan Bulut (Arkadaş Yayınları, 2016) adlı kitabını okurum.

Devamını Oku
05.09.2025
Ağaç yazışmaları

Her fırsatta kurtuluşu kentlerden kaçıp canını yeşillikler arasına atan arkadaşım Yusuf Gezgör’ün yıllar önce gönderdiği ağaçlarla ilgili bir mektubu geçti elime.

Devamını Oku
01.08.2025
Aydınlanma-aydınlatma

Aydınlanan, yalnızca kendi adına değil, toplum adına da bilgi alanlarına yönelir.

Devamını Oku
25.07.2025
Bilginin gücü

Yaşamını bilgi kaynaklarını çoğaltmaya adayan Bozkurt Güvenç, kültürü “Doğanın yarattıklarına karşılık, insanoğlunun yarattığı her şey” diye tanımlıyor.

Devamını Oku
18.07.2025
Gerçeğin dili

Yaşlılığın anlamını, Shakespeare’in Kral Macbeth adlı oyununda geçen bir söz öğretmişti bana...

Devamını Oku
11.07.2025
Anadolu kadını

Bilim insanları, kadın konusunda aylarca üzerinde çalıştıkları araştırma sonucunu, basına “7 bin 500 yıl önceki Anadolu kadını!” başlığıyla yansıttı...

Devamını Oku
04.07.2025
Köy Enstitülerini canlandırma

CHP’den sonra yönetime geçen Demokrat Parti’nin ilk eylemi Halkevlerini, Tercüme Bürosu’nu, eğitimimizin büyük atılımı olan Köy Enstitülerini kapatmak olmuştur.

Devamını Oku
27.06.2025
Dilsel aydınlık

Düşünürler, dili ulusların soyağacı, yaratıcılığın sihirbazı sayar...

Devamını Oku
20.06.2025
En başta kızlar okumalı

Ekim ayında Mersin’deki İleri Ortaokulu Müdürü Hüseyin Aygül, 62 öğretmenin kararıyla, 1090 öğrencili okulda kız-erkek öğrencilerin yan yana oturmasını yasaklamaya kalkıyor.

Devamını Oku
13.06.2025
Bir sihirli varlık!

Köşe yazarlarının bir görevi de okuru güncel konularda aydınlatmaktır. Aktardığım aşağıdaki yazıda olduğu gibi tiyatro oyuncusu, yönetmeni, eğitmeni Gürol Tonbul gibi bir okur da üstlenebiliyor aydınlatma görevini...

Devamını Oku
06.06.2025
Toplumsal özeleştiri

Özeleştiri, kişinin, kendi özünü özgürce değerlendirebildiği en kestirme anlatı yoludur.

Devamını Oku
30.05.2025
Ulusal bilinç

Atatürk, “Cumhuriyetin 10. Yılı” demecinde yalnızca önemli noktalara değinmiyor, bize gelişmenin ana kaynağını gösteriyor, geçen zaman bir yana bırakıp çağa uymayı öneriyor:

Devamını Oku
23.05.2025
Anadolu kadını

Söz konusu kadın olunca belleğimde Dede Korkut Kitabı’nda okuduklarım canlanır.

Devamını Oku
16.05.2025
Sonsuzluğa yolculuk

Sonsuzluğa yolculuk

Devamını Oku
09.05.2025
Kral Oidipus

Kral Oidipus

Devamını Oku
02.05.2025
Söz yerini bulmalı

Söz yerini bulmalı

Devamını Oku
25.04.2025
Berlin’de hâkimler var!

Berlin’de hâkimler var!

Devamını Oku
18.04.2025
Gerçek dost

Gerçek dost

Devamını Oku
11.04.2025
Ağaçlı çiçekli bir dünya

Ağaçlı çiçekli bir dünya

Devamını Oku
04.04.2025