Geçtiğimiz 2024 yılı, birçok toplumsal kesim açısından adeta ‘yıkım’ yılı oldu. Başta emekçiler ve emekliler olmak üzere, emeğiyle geçimini sağlayan birçok insan, izlenen ekonomik politikalar nedeniyle mağdur oldu.
Bu mağdur kesimlerin içinde çiftçiler de önemli yer tutuyor ve başı çekiyor. Onlar da bir yıl boyunca, binbir emek ve zorlukla ürettikleri ürünlerine değer fiyat bulamamanın sıkıntısını yaşadılar. 12 aylık emeklerinin, alın terlerinin karşılığını alamadılar.
ÜRETİCİ BORÇLARI KATLANDI
Çiftçinin 2024 yılında uğradığı zarar, altın ve mazot üzerinden hesaplanarak ortaya çıkarıldı. CHP’nin tarımla ilgili ve tarımsal konulara duyarlı milletvekili Ömer Fethi Gürer, üreticinin zararını hesapladı. Niğde Milletvekili Gürer’in altın ve mazot bazında yaptığı hesaplamalar ilginç veriler ortaya koydu ve çiftçinin zararını herkese gösterdi.
2023 yılında 10 ton buğday satan bir üretici karşılığında 61 gram altın alabiliyor iken, 2024 yılında aynı miktar buğdaydan 37 gram altın alabilir hale geldi. Yine 2023’te 1 ton buğday satan bir çiftçi 404 litre mazot alırken, 2024 yılında bu miktar 229 litreye düştü. Bu hesaplamaları elbette farklı ürünler üzerinden yapmak da mümkün.
ARAZİYE ‘EL KOYMA’ TEHDİDİ!
Geçtiğimiz 2024 yılının çiftçiler açısından bir başka önemli sorunu, çiftçinin arazisine adeta el koymak diye tanımlanabilecek bir yönetmeliğin çıkarılmasıydı. Bu yönetmelik çiftçi kesiminde endişeyle karşılandı. Yönetmelikle ilgili olarak; zamanla çiftçinin topraklarının, arazilerinin kaybına neden olabileceği eleştirileri yapıldı.
22 Ağustos 2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan ‘İşlenmeyen Tarım Arazilerinin Tarımsal Amaçlı Kiraya Verilmesine İlişkin Yönetmelik’, tarım alanında şirketler için fırsatlar yaratacağı ve üreticinin aleyhine gelişmelere yol açacağı savlarıyla da, halen tartışılıyor ve eleştiriliyor.
ÇİFTÇİNİN EYLEM YILI
Gürer’in verdiği rakamlarla, çiftçi 2025 yılına 800 milyar lirayı aşan borçlarla giriyor. Çiftçi borçlarında İzmir en borçlu ikinci il konumunda. Çiftçinin bunca zarara uğradığı ve borç yükü altına girdiği 2024 yılı, aynı zamanda önemli çiftçi eylemlerine de sahne oldu.
Çiftçi eylemlerinde Ege Bölgesi başı çekti. Para etmeyen ürünlerini tarlada bırakan ya da yollara döken çiftçilerle sıkça karşılaştık. Traktörlerle konvoy oluşturup trafiği yavaşlatma ya da durdurma eylemleri yapıldı. Protestolar, çiftçinin ürününü değer fiyatına almayan işletmelerin ya da çiftçiye uygun kredi ve ödeme koşulları yaratmayan banka şubelerinin önlerine kadar uzandı.
ÇİFTÇİNİN CEBİNDEN ALINAN
Tarımla ilgili yazılarımızda 2006 yılında çıkarılan bir yasadan sıkça söz açıyoruz. Yasa gereği her yıl milli gelirin yüzde 1’inin çiftçiye destek olarak verilmesi gerektiğinin altını sürekli çiziyoruz. Ama maalesef çiftçinin büyük çoğunluğunun bu yasadan haberi bile yok. Siyasi iktidar da bunun rahatlığı ile hareket ediyor.
Yine Gürer’in yaptığı hesaplamaya göre; 2025 rakamları ile milli gelirin yüzde 1’i 615 milyar lira yapıyor. Oysa çiftçiye verilecek destek 135 milyar lira. Dolayısıyla, çiftçinin hakkı olan 480 milyar lira çiftçinin cebinden alınıyor. Sözün özü; bütün bu olumsuzlukların aşılabilmesi için, çiftçinin 2025 yılında da mücadelesini kararlılıkla sürdürmesi gerekiyor.
***
Özgür Özel’in kumru hesabı
CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Anadolu gezilerinde gittiği yerin özelliklerini dikkate alarak, oradaki yerel ürünler üzerinden enflasyonu, hayat pahalılığını ve ekonomik gerçekleri açıklamaya çalışıyor. Bizce, çok da doğru yapıyor. Halkın günlük yaşamındaki gerçekleri, yerel örneklerle ve simgelerle ifade ederek seslendiriyor.
İzmir’in gevreği, boyozu ve kumrusu ünlüdür. Özel, sosyal ve kültürel gerçekliklerini çok iyi bildiği İzmir’de, bu kez hesabı kumru üzerinden yaptı. İlginç olan, Özel’in bu hesabı yaptığı günlerde İzmir gevreğinin satış fiyatının daha da artmasıydı.
CHP'nin İzmir'deki en yaşlı üyesi Nuriye Koç, Özgür Özel'e ördüğü atkıyı armağan etti
İZMİR’İN GEVREĞİ, BOYOZU, KUMRUSU
Özel, konuyla ilgili şunları söyledi: “Bugün İzmir’de dediler ki, ‘Üç gündür buradasınız. Bütün Türkiye’de çeyrek altın hesabının yanına yerelden bir şey katıyorsunuz. Bize de bir hesap yapacak mısınız?’ Biraz önce öğrenci arkadaşıma sordum. ‘Ne hesabı yapayım’ dedim. ‘Vallahi kumru hesabı yap başkanım’ dedi. Ben ortaokul, lise, üniversite, askerlikte hep buradaydım. İzmir’in kumrusunun hesabını genç arkadaş yaptı. Dedi ki ‘Geçen yıl bir kumru 30 liraydı. Şimdi 60 lira. Geçen yılki hesap ettim, en düşük emekli maaşıyla 333 kumru alınıyordu. Şimdi 241 tane alınıyor. Yani 92 tanesini, İzmir’in 92 kumrusunu emekli değil Tayyip Bey yemiş. Geçen sene 2 bin lira öğrenciye kredi veriyordu. 30 liralık kumdan 66 tane alınabiliyordu. Bugün ‘Artırdım’ diye övündüğü krediyi 3 bin lira yaptı. Kumru 60 lira oldu. Öğrenci arkadaşım diyor ki ‘50 kumru ancak bu alabiliyor.’ Hesabı basit yaptığınızda geçen sene 2 bin lira olan öğrenci KYK kredisinin alım gücü 66 bugün 50. 16 kumruyu öğrenci Mehmet yerine Tayyip Bey yedi. Hesap açıkça ortada.”
NURİYE TEYZENİN ATKISI
CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in geçtiğimiz hafta sonu İzmir’de katıldığı etkinlikler, CHP’liler açısından samimi buluşmalara ve renkli görüntülere de sahne oldu. İzmirli CHP’liler, bu buluşmalardan ve birliktelikten moral buldular.
CHP İzmir örgütünün en yaşlı üyesi Nuriye Koç, genel başkanına armağan etmek üzere kendi elleriyle ördüğü atkıyı, İzmir buluşmasında CHP Genel Başkanı’nın boynuna yine kendi elleriyle taktı. Özel, yaşlı üyenin elini öperek teşekkür etti.
***
Nâzım Hikmet’in İzmir’i ve Ege’si
Büyük şairimiz Nazım Hikmet, doğumunun 123. yılında, başta İzmir olmak üzere Ege’nin birçok kentinde düzenlenen etkinliklerle anıldı. Anma etkinliklerinde, O’nun mücadeleyle dolu yaşamı anlatıldı ve şiirleri paylaşıldı. Nâzım dostları, O’nun anısını ve mücadelesini bir kez daha içtenlikle selamladılar.
NÂZIM’IN ROMANINDA İZMİR
Büyük şairin İzmir’le olan bağı ve İzmir’de geçirdiği günleri pek bilinmez. Oysa Nâzım Hikmet kaçaklık günlerinde İzmir’e gelmiş ve burada gizlilik koşullarında İzmirli emekçilerin konuğu olmuştur.
Nâzım, kaçaklık günlerinde yaşadığı İzmir’i ve bu güzel kentin o dönemdeki toplumsal kavgasını, ‘Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim’ romanında ne de güzel anlatır. İzmir’in toplumsal mücadele tarihinde Nâzım Hikmet’in de ayak izleri vardır!..
NÂZIM’IN ÇINARLARI VE DESTANLARI
‘Vasiyet’ şiirinde; ‘Anadolu’da bir köy mezarlığına gömün beni ve de uyarına gelirse tepemde bir de çınar olursa taş maş da istemez hani’ diyen büyük şairin anısına; memleketin başka köşelerinde olduğu gibi İzmir’in ve Ege’nin birçok yerinde çınar ağaçları dikilmiştir. İşte bu nedenle Anadolu’da Nâzım’ın çınarları ve onlarla ilgili olarak öteden beri anlatılan hikâyeler pek çoktur. Ayrıca İzmir’in içinde, Kültürpark’ta ve Karşıyaka’da olmak üzere iki ayrı yerde yer alan görkemli heykelleri ile büyük ozan her daim İzmirlileri selamlar!
Büyük şairin iki önemli destanında; Kuvayi Milliye ve Şeyh Bedrettin destanlarında da ağırlıklı olarak bu coğrafya anlatılır. Bir asır önce ulusal kurtuluş mücadelesinin verildiği ve yüzyıllar önce ilk toplumcu isyanların yaşandığı bu kadim yöre ve topraklar, Nâzım’ın dizelerinde adeta yeniden ses bulmuştur. Biz de bu anlamlı yıl dönümünde, büyük ozanımızın 123. yaşını yürekten selamlıyoruz.
