Soru: EYT’den emekli oldum, öğretmenim, tekrar öğretmenliğe dönebilir miyim? Özlük haklarım korunur mu? Jale T.
5434 sayılı kanun kapsamında emekli olup tekrar kamuda 4/a veya 4/c kapsamında çalışmaya başlayanların almakta oldukları emekli aylıkları kesilmektedir. Dolayısıyla, öğretmen emeklisi olmanız nedeniyle 65 yaşına kadar kamuda tekrar öğretmen olarak çalışmaya başlamanız halinde, almakta olduğunuz emekli aylığınız çalıştığınız süre boyunca kesilecektir. Görevinize tekrar döndüğünüzde, isteğiniz halinde 657 sayılı kanunun ilgili maddeleri gereğince üç derece aşağısına kadar atanabilirsiniz. Bu durumda, gerek Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 91) gerekse 5434 sayılı kanunun 15. maddesinin (h) bendi gereğince; kazanılmış hak aylık derecelerinden en çok üç aşağı dereceye kadar olan kadrolara atanan veya seçilenlerin aylıkları, genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber emeklilik keseneklerine ve kurum karşılıklarına, kazanılmış hak aylık derece ve kademeleri esas alınmaktadır. Bu şekilde görev alanlar, kesenek ödedikleri derecelerin son kademesine kadar kademe ilerlemesinden yararlanmaktadır. Ancak atandıkları veya seçildikleri tarihlerdeki derece ve kademe ile ilerledikleri kademe tutarları arasındaki farklara ait artış farklarının, kesenek ve kurum karşılıklarının tamamı ilgililerin aylıklarından kesilmektedir. Diğer bir ifadeyle, halen 1. derece 4. kademe ve 3600 ek gösterge üzerinden aldığınız emeklilik aylığınız tekrar kamuda öğretmen olarak çalışmaya başladığınız tarihte kesilecektir. İsteğiniz halinde en çok üç aşağı dereceye atanmanız halinde, her yıl kademe ve üç yılda derece ilerlemesinden yararlanacak ve bulunduğunuz derece/kademe karşılığı aylığı alacaksınız. Ancak emekli olduğunuz 1. derecenin 4 kademe karşılığı ile görev aldığınız derece ve kademe arasındaki emekli kesenek ve kurum karşılıklarınızın farkı, aylığınızdan kesilecektir.
KIZIM SOSYAL GÜVENLİK HAKLARIMIZDAN NASIL YARARLANIR?
Soru: Mart/1986 doğumlu kızım SSK’li olarak 1 Mart 2013’te çalışma hayatına girdi. Bugün itibarıyla toplam 9 yılı aşan prim ödemesi var. Ben Emekli Sandığı, eşim ise SSK emeklisiyiz. İleride kızımız Bağ-Kur (kendisi prim ödeyerek) veya SSK emeklisi olması ya da emeklilik hakkı elde edemediği durumlarda bizim sosyal güvencelerimizden nasıl yararlanabilir. Mehmet A. Çelikel
Kızınızın sigortalılık başlangıç tarihinin 1/3/2013 olması nedeniyle tamamen 5510 sayılı kanun hükümlerine tabi olacaktır. 1/3/2013 sigortalılık başlangıç tarihine ve genel koşullara göre yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları; SSK yani 4/a kapsamında, 58 yaş 7200 gün, Bağ-Kur yani 4/b kapsamında 58 yaş 9000 gündür. Kanunda belirtilen bu yaşlara üç yıl eklenmek suretiyle yani 61 yaş 5400 günle de emeklilik hakkı bulunmaktadır.
5510 sayılı kanunda kız çocuklarının ölen ana veya babalarından ölüm aylığı alma şartları; kız çocuklarının boşanmış, dul veya bekâr olmaları, çalışmamaları ve kendi sigortalılıkları nedeniyle gelir veya aylık almamaları şeklinde öngörülmüştür. Kızınızın ileride bu koşulları yerine getirmesi durumunda, devlet memuru olarak emekli olmanız (iştirakçiliğinizin 2008/Ekim öncesi başladığını tahmin ediyorum) nedeniyle sizden alacağı ölüm aylığı kanunun 54. maddesi kapsamında değerlendirilmeyecek ve tam olarak ödenecektir. Kızınız aynı zamanda SSK emeklisi olan annesinden de ölüm aylığını tam olarak alacaktır. Yani ana/ baba aylıklarında 54. madde gereği uygulanan yüksek olan aylığın tamdan, düşük olan aylığın yarımdan ödenmesi kuralı kızınız için uygulanmayacak ve iki aylığı da tamdan alacaktır.
İHRAÇ EDİLDİM, TEKRAR MEMURLUKTAN EMEKLİ OLABİLİR MİYİM?
Soru: 1971 doğumluyum. 1988/ Temmuz ayında 17 yaşında 4/a kapsamında, 1998-2000 arasında 4/b, 27/2/2001 tarihinde de memur oldum. 31/3/2017 tarihinde memuriyetten atıldım. Tazminat da alamadım. Daha sonra 3.5 yıl 4/a kapsamında çalışarak 54 yaşında 7811 günle emekli oldum. Memuriyetten ihraç olunca 4/c’den nasıl emekli olabilirdim? Emekli ikramiyesini niçin alamıyorum? Son 7 yıl kararı kalkarsa geriye dönük maaş alabilir miyim? Erkin Ç.
657 sayılı kanunda devlet memurluğundan çıkarılanlar, bir daha devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarılmaktır. Dolayısıyla, devlet memurluğundan ihraç edilmeniz nedeniyle bir daha 4/c kapsamında çalışıp bu kapsamda emeklilik hakkını elde etmenize 5434 sayılı kanunun 39. maddesine göre imkân bulunmamaktadır. Devlet memurluğu görevinize son verildiği tarihte, başka bir statü (SSK, Bağ-Kur) ile ilişkilendirilmeden talepte bulunmanız halinde, tarafınıza birleştirilmiş hizmetleriniz üzerinden (25 yıllık hizmet sürenizin bulunmaması nedeniyle) toptan ödeme yapılabilir, emekli ikramiyeniz ödenebilir idi. Ancak bu şekilde talepte bulunmadan 4/a kapsamında sigortalı olduğunuz ve son 3.5 yıl prim ödeyerek emekli olduğunuz anlaşılmaktadır. Bu durumda, mevcut kanun hükümleri ve uygulamaya göre 4/c kapsamında emekli olmanıza ve emeklilik ikramiyenizi almanıza imkân bulunmamaktadır.
SORULARINIZ İÇİN
nergis.simsek@cumhuriyet.com.tr adresine e-posta yollayabilirsiniz.
