Soru: İlk sigortalılık başlangıcım 1985 SSK, daha sonrasında 1987’den itibaren Bağ-Kur’a prim ödeyerek bu kapsamda 2011 yılında emekli oldum. 3.5 yıl maaş aldıktan sonra Kasım/2014’te belediyede SSK kapsamında çalıştım ve emekli maaşım çalıştığım süre boyunca kesildi. 8.5 yıl çalıştıktan sonra 2022 yılında memur oldum ve 2 yıl 9 ay memurluktan sonra 2025 yılında 65 yaştan emekli oldum. SGK beni Bağ-Kur’dan emekli yaptı. Benim durumumda olan bir kimse hangi kapsamda emekli olur ve kıdem tazminatı alır mı? Adnan Ç.
SSK ve Bağ-Kur kapsamında hizmetlerinizin 2829 sayılı kanuna göre birleştirilerek tarafınıza 2011 yılında Bağ-Kur kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı anlaşılmaktadır. Belirttiğiniz üzere, önce belediyede SSK kapsamında, sonrasında devlet memurluğunda geçen hizmet süreleriniz emeklilik sonrası hizmetler olarak değerlendirilmektedir. Emeklilik sonrası hizmetlerinizin yaşlılık aylığınızın yeniden hesaplanmasında ne şekilde dikkate alınacağı hususunda yasal mevzuat şu şekildedir.
5510 sayılı kanunun geçici 2. maddesinin beşinci fıkrasında, 4/a ve 4/b kapsamında sigortalı sayılanlardan, kanunun yürürlüğe girdiği 2008/Ekim tarihinden önce ilgili kanun hükümleri ile bu madde hükümlerine göre yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra çalışmaya başlaması nedeniyle aylıkları kesilenlerden, işten ayrılarak yeniden yaşlılık aylığı bağlanması için yazılı istekte bulunanların yeni aylıklarının, kanunun 30. maddesinin üçüncü fıkrasına göre hesaplanacağı öngörülmüştür.
Kurum bu yasa maddelerinin uygulanış usul ve esaslarına ilişkin yayımladığı 6/11/2018 tarihli ve 2018/38 sayılı genelgede; 2008/ Ekim öncesinde yaşlılık aylığı almakta olanlar ile bu tarihten önce sigortalı olup 5510 sayılı kanunun geçici 2. maddesi kapsamında yaşlılık aylığı bağlanarak 5335 sayılı kanunun 30. maddesi kapsamında aylıkları kesilenlerden, 4/a ve 4/c kapsamında olanların sigortalılıklarının sona erdiği tarihin yazılı istek tarihi olarak kabul edileceği, söz konusu sigortalıların aylık kesildikten sonra, kanunun 4/a veya 2008/Ekim ay başından itibaren ilk defa 4/c kapsamında geçen hizmetlerinin, kanunun 30. maddesinin üçüncü fıkrası gereği kısmi aylığın hesabında değerlendirileceği, diğer bir ifadeyle aylık bağlanan statü ile aylık bağlandıktan sonra çalışılan statünün farklılığı halinde de farklı statüde geçen hizmetlerin, kesilen aylığın statüsü değiştirilmeksizin kısmi aylığın hesabında dikkate alınacağı talimatlandırılmıştır.
Bu mevzuat çerçevesinde emeklilik sonrası hizmetlerinizin değerlendirilmesinde; tarafınıza 4/b yani Bağ-Kur kapsamında yaşlılık aylığı bağlanmış olup emeklilik statünüz 4/b’dir. Emeklilik sonrası 4/a (SSK) ve 4/c (devlet memurluğu) kapsamında hizmet süreleriniz bulunmaktadır. Bağ-Kur kapsamında bağlanan yaşlılık aylığınızın 5335 sayılı yasanın 30. maddesi gereğince (sosyal güvenlik kurumlarından yaşlılık aylığı alanlar, aylıkları kesilmeksizin kamu işyerlerinde çalıştırılamazlar) belediyede yani bir kamu kurumunda SSK kapsamında çalışmanız nedeniyle 5335 sayılı yasa kapsamında kesildiği, akabinde yine kamu işyerinde devlet memuru olarak çalıştığınız sürelerde de aylığınızın ödenmediği anlaşılmaktadır. Emeklilik sonrası çalışmalarınız sona erdiğinde yani kamu işyerinden ayrıldığınız tarih, 5335 sayılı yasa gereği aylık talep tarihi olarak kabul edilerek bu tarihi takip eden ödeme dönemi itibarıyla Bağ-Kur kapsamında aldığınız ve çalışmanız nedeniyle kesilen yaşlılık aylığınız, statüsü değiştirilmeden ve emeklilik sonrası hizmet süreleriniz dikkate alınmak suretiyle SGK tarafından yeniden hesaplanarak ödenmektedir. Dolayısıyla, emeklilik sonrası 4/a ve 4/c kapsamında hizmet süreleriniz için 5510 sayılı kanunun 30. maddesinde belirtildiği şekilde yaşlılık aylığınız yeniden hesaplanmakta ve statüsü (4/b) değiştirilmeden aylığınız ödenmeye başlanmaktadır.
Emeklilik sonrası SSK kapsamında geçen hizmet süreleri için kıdem tazminatı alma hakkı bulunmaktadır. Ancak, kıdem tazminatı ödenmesi için 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesinde belirtilen emeklilik koşulları dışında, iş sözleşmesinin feshinin kıdem tazminatı almaya hak kazanacak bir nedenle sonlanmasına bağlıdır. Diğer bir ifadeyle, emeklilik sonrası SSK kapsamındaki çalışmalarınız nedeniyle tarafınıza kıdem tazminatı ödenmesi için iş sözleşmenizin haklı bir nedenle tarafınızca ya da işvereninizce feshedilmiş olması gerekmektedir. Örneğin, herhangi bir kusurunuz olmadan işveren tarafından işten çıkarıldıysanız ya da sağlık nedeniyle (sağlık durumunuzun çalışmanıza imkân vermediğine dair rapor alınmak şartıyla) veya işverenin kusurlu olması (ücretinizi zamanında ödememesi gibi bir nedenle) durumunda işten ayrılmanız hallerinde kıdem tazminatı alma hakkınız bulunmaktadır.
SORULARINIZ İÇİN
nergis.simsek@cumhuriyet.com.tr
adresine e-posta yollayabilirsiniz.
