‘Yeni dünya düzeni’ - Hasan Erel
Olaylar Ve Görüşler
Son Köşe Yazıları

‘Yeni dünya düzeni’ - Hasan Erel

26.04.2023 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

1990’dan sonra tek hegemon olduğunu düşünen ABD “Yeni Amerikan Yüzyılı”nı ilan etmişti. Dünyada artık ona karşı duracak rakibi yoktu. Hem ekonomik hem siyasi olarak dünyayı işgale koyuldu. 2000’li yıllarda küresel çapta 800 askeri üsse ulaştı. Dünya üzerindeki ABD büyükelçilikleri adeta sömürge valisi gibi çalışıyor, bulundukları ülkenin siyasetini şekillendiriyordu. IMF ve Dünya Bankası başta, Batılı küresel finansal kurumları, neoliberalizmi dayatıyordu. Büyük ilaç, büyük petrol, büyük teknoloji şirketleriyle, dev ölçekli finansal varlık şirketleriyle, dünyada ezici bir tröst ve kartel sistemi kuruldu. ABD kurumları, NATO ve Davos, ülkelere lider adayları, siyasi parti tasarımları dayatıyordu. ABD 30 ülkede 350 kadar biyolojik silah laboratuvarı kurmuştu.

Ancak bu “Lale Devri” veya “Yeni Amerikan Yüzyılı” ancak 30 yıl hüküm sürebildi. Aslında bu iyimser bir tahmin, çünkü bu tarih, 2008’deki Gürcistan-Rus Savaşına kadar geri çekilebilir ya da Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’ni ilan ettiği 2013’e götürülebilir. Ancak 2023, kesin ve tartışmasız olarak, Amerikan Yüzyılı’nın bitip “Yeni Dünya Düzeni”nin başladığı yıl olarak tarih kitaplarına geçecektir.

Siyasetçilerimiz habersiz

Bunun birkaç somut kanıtı var: Birincisi, ABD’ye dünya üzerindeki her şeye ve her yere karışma cüretini veren ABD Doları, tahtından iniyor. Son olarak Bangladeş, Rusya’nın yapacağı nükleer santralın parasını Çin Yuan’ı ile ödeyeceğini bildirdi. İlk kez BRICS ülkelerinin toplam gayri safi milli hasılaları, G-7 ülkelerininkini geçti. Afrika’da, Asya’da, Ortadoğu’da, Güney Amerika’da pek çok ülke, eski sömürgeci Batılı efendilerine başkaldırıyor.

İkincisi, 20 Mart 2023’teki Moskova buluşmasında Çin’in ve Rusya’nın liderleri, Batı’ya karşı dünyanın geri kalanına öncülük etmek üzere anlaştılar. Çin, Rusya’ya ekonomik ve siyasi destek verirken Rusya Çin’e askeri ve enerji de dahil hammadde katkısı yapacak. Çok sayıda ülke, ŞİÖ üyesi olmak için sıradalar. Çin, İran ve Suudi Arabistan’ı barıştırdı, gözünü Filistin sorununun çözümüne dikti. Rusya Ukrayna’da nihai zaferine doğru yürüyor.

Üçüncüsü, ABD, toplumsal ve siyasal olarak bölünmüş, ekonomik açıdan batık halde. 31 trilyon dolarlık açığı var. Hazinesi boşalıyor. Fed, para basmaktan başka bir şey yapmıyor. Ancak doların rezerv para olarak hâkim durumu azaldıkça bu büyük avantajını da yitirecek. Üretim namına bir şey de kalmadı. Küresel Batılı oligarşi, neoliberalizmle Amerikan milliyetçiliğini de bitirdi. Ülkeyi İkinci Dünya Savaşı’nda en güçlü yapan devasa sanayisi yok oldu. Davos’ta vücut bulan dev küresel sermaye, tekel olma hedefi doğrultusunda yapmak istediği “Büyük Sıfırlama” devrimini yapamadı.

Özetle, başka bir “Yeni Dünya Düzeni” oluşuyor. Siyasetçilerimiz ise bundan habersizler.

Yazarın Son Yazıları

Petrodolar sistemi bitiyor mu? - Fikret Bayır

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) 1 Mayıs 2026 itibarıyla Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nden (OPEC) ayrılacağını duyurdu.

Devamını Oku
05.05.2026
Yeni Sayıştay Kanunu ve Sayıştay ’ın görevleri - Turgut Aşçı

Sayıştay (Divan-ı Muhasebat) 1862’de Osmanlı İmparatorluğu’nun devlet gelir ve giderlerini denetleyen, günümüz Sayıştay’ının temeli olan en yüksek mali denetim ve yargı kurumu olarak kurulmuştur.

Devamını Oku
05.05.2026
Aşı karşıtlığı ve toplumsal etkileri - Ülkü Sarıtaş

Bakteri, virüs gibi mikrobial ajanlarla meydana gelen hastalıklardan korunmak amacıyla etkisi zayıflatılmış mikrobial ajanlar veya bunların genetik yapısını taklit eden parçacıkların laboratuvarda üretilmesi ile elde edilen aşıların tarihçesi yaklaşık iki bin yıl öncesine dayanmakta, Çin ve Hindistan’da aşıya benzer uygulamaların yapıldığı tarihi kalıntılardan anlaşılmaktadır.

Devamını Oku
04.05.2026
Eğitimde güvenlik sorunu - Levent Nayki

14 Nisan 2026 Salı günü Şanlıurfa’da bir okulda silah patladı.

Devamını Oku
04.05.2026
Gelir düzeyi ve kentsel dönüşüm - Aydın Öncel

Türkiye deprem kuşağında ve oldukça fazla riskli yapı stoğu olan bir ülke.

Devamını Oku
02.05.2026
Emek ve dayanışma - Kemal Akkurt

İşçi sınıfının 1886 yılında ABD’nin Şikago kentinde çalışma koşullarının iyileştirilmesi için yaptıkları başkaldırı hareketi, 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Bayramı’nın ilk kıvılcımı oldu.

Devamını Oku
01.05.2026