‘Tek adam’a karşı ‘Çok adam’

12 Kasım 2021 Cuma

Ailece İsviçre’de yaşıyorlar. Bir yakınları yaşamını yitiriyor. Son isteği memleketi Bingöl’e defnedilmek. Yaşamını yitiren yurttaş, “Ölünce yurduna gömülmek” istiyor. Son istek yerine getiriliyor. Bütün akrabalar uçakla İstanbul’a geliyor. Anlatacağımız öykü de burada başlıyor. Havaalanına ayak basan gurbetçiler çay içip simit yemek istiyorlar. Oturdukları simitçide iki büyük çay içip iki simit yiyorlar. Ödedikleri bedel 86 TL. Çayın tanesi 12, simidin tanesi 31 TL. Konuştuğumuzda, “Bu ülkeye ne olmuş, 1000 İsviçre Frangı verdim, bana 10 bin TL’den fazla para verdiler” diyor. Antalya Havaalanı’ndan çıkış yaparken de iki şişe 330 mililitrelik suyu 35 TL’ye alıyor.

Markette 0.5 litrelik su 2 TL, bizim Simitçi Ali’de simit 2.5 TL. Çoğu yerde çaylar halen şirketten...

Bir diğer konu da elektrik üretimi...

Beklenen en az yüzde 49 düzeyindeki zam bir türlü yapılmıyor. Bu zam açıklanırsa seçmenin sandıktaki tercihine doğrudan etki edebilir. Yaklaşan seçim nedeniyle iktidar zammı nereye kadar tutabilir? Pazartesi günü elektrik faturasındaki usulsüzlükleri bir boyutuyla gündeme getirdi Cumhuriyet. Maliyetlerdeki yükseliş satılan elektriğin fiyatına yansıtılmadıkça üretici firmalar zora giriyor. Fiyatlar hem ulusal ekonomi hem de küresel olumsuzluklar nedeniyle yükseliyor. Örneğin ABD Doları ve altındaki son yükselişin tamamen küresel gelişmelerden kaynaklandığı söyleniyor. Çift taraflı dalgalanmaların sürmesi bekleniyor. Bu ortamda sattığı ürüne zam yapılmayan elektrik firmaları ne yapacak?

CHP Genel Başkan Yardımcısı Ahmet Akın, “Firmaların batma riski yükseliyor” diyor. En kötü olasılıkla firmalar elektrik üretimini düşürebilir. Bu durumda da kışın elektrik kesintileriyle tanışabiliriz.

MUHALEFET ‘OLASILIK’ ÇALIŞIYOR

Ekonomik durum pek iç açıcı değil. Bu, iktidar kadrolarının açıklamalarına da yansıyor. İddialı söylevler artık yok.

Siyasette ise iktidar kanadı, bilinen siyasi konular üzerinden muhalefeti zayıflatma çabasında. Muhalefet ise seçenekli yöntemler üzerinde çalışıyor. Acele etmiyor ancak her duruma hazır olmak için çeşitli yapıları da oluşturuyor. Siyaset üretimi için yeni birimler devreye giriyor. En çok eleştirilen konu tek adamlık. Bunun karşısına çıkarılması planlanan seçenek ise “çok adam” yönetimi. Tek adamın karşısına güçlü ve toplumun her kesimini kavrayabilecek bir kadro ile çıkılabilir. Seçim öncesi açıklanmış görev dağılımı sokağı ikna edebilir. Toplum kesimlerinin kendisini içinde bulacağı bu yapı, iktidar değişimi için güçlü bir seçenek olacaktır. Bu yöntemin güçlü olduğu gibi zayıf yanlarının olduğunun herkes farkında. Muhalefet partileri, “Çok adam” yönteminde önemli bir sınav verecek. Bileşenler, sandık kapanana kadar hem kendi aralarında hem de iktidar karşısında sınavdan geçecek. Arka planının iyi çalışılmış olması, olası yol kazalarının önceden olabildiğince çalışılması ve hazırlık yapılması lazım. Çoklu yapının belirlenen ana konularda ortak söylem geliştirebilmesi ve bunu sonuna kadar savunması Türkiye için bir şans olabilir.

Diğer yöntem ise tek adamın karşısına güçlü tek adamla çıkmak. Hangisi üzerinde karar kılınacağını zaman ve halkın tepkileri gösterecek. Toplumun nabzı henüz bu konularda tutulmuş değil.

İktidar en zayıf, en yıpranmış döneminde. Muhalefet ise eşgüdümlü, kapsamlı çalışıyor...



Yazarın Son Yazıları Tüm Yazıları

Yalanın ekonomisi 12 Temmuz 2024

Günün Köşe Yazıları