Yarısı blöf-yarısı ciddi: ABD tehdidi
Orhan Bursalı
Son Köşe Yazıları

Yarısı blöf-yarısı ciddi: ABD tehdidi

16.06.2019 07:30
Güncellenme:
Takip Et:

En çok sinirlendiğim “ABD ile Türkiye’nin stratejik müttefik” olduklarının dillendirilmesidir. Bu konuda çok yazdım. İki ülke hiçbir zaman “stratejik müttefik” olmamıştır. Ayrıca dillerinden bu terimi eksik etmeyenler içeriğini anlatmak zahmetine bile girmiyorlar. Bu terim ABD tarafından Türkiye’ye bir yutturmadır. Bizim Amerikancı siyasetçiler bunu benimsediler, işlerine geldi.
Şimdi de Amerikan Savunma Bakanı’nın gönderdiği 1964 Cansın mektubundan daha aşağılık tehdit dolu mektuba bakıp “hiç stratejik müttefikliğe sığar mı?” diyorlar.

Stratejik müttefik ne demek?
En basitçe: Dünyanın belirli koşullarına karşı iki veya daha fazla ülkenin çıkarları uyuştuğu için ittifak kurmaları, dayanışma yapmalarıdır. NATO böyle bir amaçla, Sovyetler Birliği’ne karşı kuruldu; bir büyük tehdit ve çatışmada, askeri savunma/savaş anlaşması. Bu çerçevede Türkiye, Amerikan ve Batı çıkarları için hep kullanılan ülke oldu..
Ayrıca “müttefiklik” dünya koşullarına göre değişir, ebedi değildir.
ABD’nin her zaman dayanıştığı iki ülkesi vardır İsrail ve İngiltere. İsrail, Amerikan hükümetinin adeta yarısıdır. Biraz azalır biraz çoğalır ama hiç değişmez. İngiltere ise ABD’nin adeta kurucu ortağıdır, hatta bizatihi kendisidir bile diyebiliriz. İngiltere’nin bir ayağı ABD’dir, diğer ayağı Avrupa’dadır derseniz yanılırsınız, belki çeyrek hatta daha az ayaktan bahsetmeniz gerekir.

Tüm dünyayı tehdit
Türkiye, ABD bölgesel-küresel politikalarına hizmet ettiği sürece iyi-uslu çocuktur. Bu bölgesel politikalarda derin çıkar çelişkisi çıkarsa, dayak yiyen taraftır, düşman muamelesi görür. Artık NATO yoktur. Fikren ve çıkar ilişkileri açısından kâğıt üzerindedir, özünde dağılmıştır.
Trump denen Amerikan belası, sadece Türkiye’yi değil, tüm dünyayı tehdit etmektedir. Rusya, Çin, Avrupa.. En son olarak Almanya’ya, Rusya’dan gaz alma benden al, Rusya’ya bağımlı olursun, en iyisi bana bağımlı ol, demiştir. ABD’nin yeni politikasının içeriğinde “ideolojik düşman” yoktur. Dost da yoktur. Ne siyasi müttefiklik ne başka bir şey.
ABD’nin politikası artık tamamen ekonomik-ticari çıkar üzerine kuruludur. Amerika ekonomik çıkarlarını zorbalıkla, askeri gücüyle herkese dayatma politikası izliyor.
Çünkü ekonomik üstünlüğü elinden kaçırmıştır.
Şimdi bu kaçırdıklarını tehditle geri almaya çalışıyor.
Ticaret savaşlarının nedeni de budur.
Çin ekonomik baş düşmandır.

Çin kapitalizmi nasıl vurdu
Küreselleşme ABD’nin aleyhine gelişmiştir, kapitalizmin eşit olmayan gelişme yasası işlemiş ve yeni iç ve dış koşulların olanaklarını merkezi olarak da en iyi kullanan Çin, ABD’nin -ve Batı’nın- önüne geçmiştir. Hemen her alanda!
Çin, kapitalizmi kapitalizmin bizzat kendi silahıyla vurmuştur: Özel girişimciliği destekleyerek ve serbest bırakarak. Yurttaşlarının girişimci niteliklerini, yeteneklerini bizzat maddi ve manevi destekleyerek ve onların elini dünya çapında özgür bırakarak.
Başka türlü zaten başaramazdı. Önemli olan “fareyi tutmaktır”, yoksa kedinin ne renkte olması değil. Bu yolu Deng Şiao Ping açtı.
Çin tüm güçlerini küresel anlamda merkezi olarak yönetmeyi başardı.
Çin, küreselleşmenin baş savunucusu durumundadır şimdi, ABD ise “küreselleşme sadece bana yaradığı sürece iyidir” politikasına geri çekilmiştir. Bu çizgisini de “askeri” gücüyle savunma peşindedir.

Ve Türkiye..
ABD’nin Türkiye politikasının iki yönü var, ilki İsrail bağlantılıdır. Ortadoğu’da İsrail’i yenilmez armada haline getirmek ve İsrail için tehlikeli görünenleri de bertaraf etmek, ama esasında zayıflatmak. Kesinlikle Suriye’yi parçalamak. PKK varlığına büyük destek bu amaca yöneliktir.
İkincisi ticaridir. Türkiye iyi bir silah alıcısıdır. S-400 füze sistemini satın almak, Rusya’ya yeni ve büyük bir müşteri kazandırmanın büyük bir adımıdır.
Bunu engellemek için F-35 uçaklarını ileri sürüyor.
F-35 uçaklarını Türkiye’nin satın almasını İsrail de istemiyor denebilir.
Ama ABD bir ciddi müşteri kaybını tehditle engellemek istiyor, denebilir.
F-35 uçaklarını Almanya ve Fransa da almıyor.

***

Peki ne kadarı blöf ne kadarı ciddi?  

Yazarın Son Yazıları

Gürlek ve sadık gazetecileri

Biraz gecikmiş olsa da yazmalı ve aklımdan çıkarmalıyım, yoksa dönüp dolaşıyor.

Devamını Oku
19.02.2026
Yapay zekâ düşünüyor, öğreniyor

Önce üretken yapay zekâ programlarının yaratacağı işsizlik üzerine biraz daha bilgi...

Devamını Oku
17.02.2026
Geleceği, insanları, savaşları, gezegeni ‘teknoloji oligarkları’ mı biçimleyecek?

Oligark siyasette oldukça yerleşmiş bir kavramdır. Bu dizinin ilki olan dünkü yazımda, teknoloji multi milyarderlerin “demokratik bir katılım veya denetim olmaksızın insanlığın geleceğini şekillendirdiği”ne işaret etmiştik.

Devamını Oku
16.02.2026
Dehşet çanları ve yapay zekâ ve insanlığın kontrolü

Herkes küçük işleriyle yapay zekâ uygulamalarının tadını çıkarıyor.

Devamını Oku
15.02.2026
Daha zor aylar ve yıllar ülkeyi bekliyor

Adalet Bakanlığı’na Akın Gürlek’in atanması, ülkenin en önemli konusu haline geldi.

Devamını Oku
12.02.2026
Belediye başkanı ve milletvekili istifalarına bir çözüm arayışı

Şüphesiz bir siyasetçi koşullara göre fikir değiştirebilir ve partisinden ayrılabilir.

Devamını Oku
10.02.2026
İki 7.3 ne yapar? İstanbul ve Marmara bölgesi tamamen korunmasız...

Siz okumaktan bıkmış olabilirsiniz ama biz yazmaktan bıkmadık.

Devamını Oku
09.02.2026
Deprem: ‘Ruhuna el fatiha! Acımız sonsuz

İktidar siyasetçilerinin deprem sonrası en iyi bildiği şeydir.

Devamını Oku
08.02.2026
Yeni keşfi üzerine Aziz Sancar ile röportaj

Burada duyurmuştum Sancar’ın öldürücü beyin tümörü Glioblastoma’yı fare deneylerinde başarıyla yok ettiğini...

Devamını Oku
05.02.2026
Güç gösterisinin tırmandığı doruk, en zayıf olunan noktadır

Bu konuda benzer içerikte bir yazı yazmıştım, Trump’ın askeri, ekonomik ve siyasi gücünü bütün dünyaya karşı açıkça kullanmaya başlayınca bütün dünyayı karşısına almış, bu imkânsız denemesinin aşağı düşüşe yol açacağını yazmıştım, bazı okurlar ve sosyal medyadaki izleyiciler “Hayal görüyorsun” mesajı atmışlardı.

Devamını Oku
03.02.2026
Güvenlik için atom silahı arayışları

ABD’yi İran’a saldırı kararlılığından vazgeçirmek için İslam ülkeleri diplomatik çalışmalarını sürdürürken...

Devamını Oku
02.02.2026
Emperyalizmin apaçık yüzü; savrulan ve yeniden birleşen dünya

Evet sömürgecilik, hegemonya, askeri darbeler, eşitsizlikler, sürekli yoksullar aleyhine çalışan dünya ticareti vb.

Devamını Oku
01.02.2026
Saray bu kadar yoksulluğa rağmen hangi cesaretle milleti süründürüyor?

Bu sorunun yanıtını düşünmeli herkes.

Devamını Oku
29.01.2026
İran’a saldırı, bölgede deprem niteliğinde değişime yol açar

ABD Suriye’yi alelacele düzenledikten sonra, silahlı güçlerini (uçak gemileri başta) İran üzerinde yoğunlaştırıyor.

Devamını Oku
27.01.2026
Uğur Mumcu ve Karanlıklar Çağı-2

Şüphesiz Uğur Mumcu ve daha bir dizi kahramanın öldürüldüğü ve katliamların gerçekleştirildiği 1990- 2000 yıllarının öncesi var.

Devamını Oku
26.01.2026
Uğur Mumcu ve karanlıklar çağı

Uğur Mumcu’yu 33 yıl sonra bile kitlelerin gönlünden, meslektaşlarının yüreğinden silemeyen nedir?

Devamını Oku
25.01.2026
Pax Americana: Türkiye, Suriye, İsrail’e doğru

Şüphesiz beklenmiyordu veya ABD’nin ipiyle kuyuya inilmez seni yarı yolda bırakır diyenler de vardı.

Devamını Oku
22.01.2026
Bir intikam histerisinin sahne şovu mu?

“Bak ne yaparız biz sizi, sürüm sürüm süründürürüz!...”

Devamını Oku
20.01.2026
NATO: Bir ittifakın ölümü mü?

Dün Kopenhag adeta öfke patlaması yaşadı; on binlerce kişi Danimarka ve Grönland bayraklarını sallayarak “Grönland’a dokunmayın, Grönland satılık değil” pankartları sallıyordu.

Devamını Oku
19.01.2026
Sancar müjde verdi: Beyin kanseri klinik deneylerini Türkiye’de yapacağız...

Epeydir görüşemiyorduk.

Devamını Oku
18.01.2026
Marmara depremine yeni bir bakış var

Fay parçalar halinde kırılacak ve maksimum deprem büyüklükleri ancak 7.3’e ulaşabilecek.

Devamını Oku
15.01.2026
İran rejimi bölgeyi ateşe atabilir, Türkiye’ye etkileri ne olur?

İran’da molla rejimine karşı protestolar durmuyor, çok sayıda ölü var, yüzlerle ifade ediliyor.

Devamını Oku
13.01.2026
Yanardağ’dan Aysever’e... Suskunluğun anatomisi

Merdan’ı (Yanardağ) neredeyse hiçbir suçlama yöneltmeden içeri atma, üstelik Tele1 televizyonuna el koyma cesaretinin hüküm sürdüğü bir ülkede yurttaş güvenliğinin çok yönlü olarak risk altında (uzun süredir!) olduğunu söylemek bile artık bir cesaret denemesi mi olur?!

Devamını Oku
12.01.2026
Orta sınıfın düşüşü

Bu yılın gözde dizisi Kralın Düşüşü gibi oldu ama kastettiğim İpek Özbey ile Onur Alp Yılmaz’ın hazırladıkları kitap.

Devamını Oku
11.01.2026
Aziz Sancar’dan büyük bir başarı daha: Beyin kanserini farelerde yok ettiler

İki üç kez yazmıştım, Aziz Hoca, hızlı ilerleyen ve ölümcül bir beyin kanseri türü olan Glioblastoma’nın tedavisine yönelik çok ciddi bir yöntem geliştirdi ve ilk erken sonuçlar bu tedavinin mümkün olabileceğine ilişkin önemli umutlar doğurdu, diye.

Devamını Oku
08.01.2026
Askeri güç ile siyaset: Geleceği olabilir mi? Avrupa- Çin dayanışması

Bence Trump, bugünkü dünyada pek de geleceği olmayan bir siyaset dönemi başlattı.

Devamını Oku
06.01.2026
Dünyada her şey çöktü, kendini korumak bile ne kadar mümkün?

“Önce Amerika”, “En büyük Amerika” sloganları bugün yaşadıklarımıza (Venezüella’ya baskın) ve arkasından yaşayacaklarımıza ilişkin her şeyi açıklıyordu.

Devamını Oku
05.01.2026
İran’da rejimin tek çıkış yolu nükleeri iptal etmek mi?

En sonunda İranlılar, ekonomik çöküşe başkaldırdılar.

Devamını Oku
04.01.2026
Ekonomik panoramada kısa gezinti ve utanmazlık skalası tartışması

Ekonomik tablo yıllardır felaket.

Devamını Oku
30.12.2025
HÜDA PAR/DEM/İmralı el ele Kürt karanlığına

AKP, Türkiye ve Ortadoğu’da Kürdistan isteyen pankürdist, geçmişi karanlık HÜDA PAR’ı, 4 milletvekili vererek Meclis’e soktu.

Devamını Oku
29.12.2025
Hey Türkler, Anadolu, Trakya, savaşı kaybettiğinizden haberiniz var mı?

Kürt meselesini çözüm komisyonu sanki çıkmaza girdi gibi.

Devamını Oku
28.12.2025
Çin’in başarısının sırrı: Yüz binlerce genç mühendis

Anımsıyorum, 6-7 yıl önce Amerikan üniversitelerini bitiren fen alanlarında mühendislerin sayısı muhtemelen 400 bin kadar olduğuna ilişkin bir istatistiğe hayret etmiştim.

Devamını Oku
25.12.2025
Çin, 20 yılda kritik teknoloji araştırmalarının yüzde 90’ında öncü

Yukarıdaki başlık bana ait değil, dünyanın en önemli iki bilim dergisinden biri olan NATURE’a ait.

Devamını Oku
23.12.2025
6 yıllık ‘Manhattan Projesi’ ile Çin ABD tekelini kırdı

Bu proje İkinci Dünya Savaşı’nı bitiren atom bombası üretme projesi değil.

Devamını Oku
22.12.2025
Anket sonuçlarına ne kadar güvenmeli?

Onlarca anket önümüze geliyor ve buna göre yorumlar yapıyoruz.

Devamını Oku
21.12.2025
13 yıl öncenin büyük öngörüsü gerçekleşiyor mu?

Kaybettiğimiz Doğan Kuban Hoca’nın seçme yazılarına her hafta Herkese Bilim Teknoloji dergisinde yer veriyoruz.

Devamını Oku
18.12.2025
Ankara’nın F-35 rüyası bitti veya çok bedel ödemesi gerekir

Hayır, ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Barrack’ın F-35 konusunda verdiği yanıta dayanarak Ankara bu uçakların rüyasını bile göremez demiyorum.

Devamını Oku
16.12.2025
Bu anlaşmayı kim ‘Feshet’ dediyse suçlu o! Suriye tek mi olacak çok mu?

Bütün mesele bu. Derinden bir savaş veriliyor, bir varlık ve yokluk savaşı bu, olmak mı olmamak mı...

Devamını Oku
15.12.2025
Bu övgünün ardında ne var?

Şam hükümetini ve Suriye’yi kimler zayıf bırakarak dış güçlerin sürekli müdahalesine açık bir ülke konumunda tutmak istiyor sorusu çok önemli ama bugün Trump’ın Erdoğan’a olan büyük sevgisinin arka planında ne var sorusuyla başlayacağım.

Devamını Oku
14.12.2025
Tarihe geçecek diploma iptali davası Dreyfus’u gölgede bırakır

Bir ülke, bir iktidar, bir hukuk, bir yargı düşünün ki topluca hareketle bir kimsenin 31 yıl önce aldığı üniversite bitirme diplomasını geçersiz saysın ve iptal etsin.

Devamını Oku
11.12.2025