Moskova’da öldürülen “Putin muhalifi” Boris Nemtsov için düzenlenen cenaze töreni ve gösterilerde kullanılan yaygın slogan buydu: “Korkmuyoruz! Hepimiz Boris’iz!”
Nemtsov’un dört kurşunla yaşamını yitirdiği Moskovoretski Köprüsü’ne mumlar, çiçekler
ve siyasi mesajlar bırakan “Putin Rusyası’nın öfkelileri”, “aykırı kanaat önderlerini” birer birer “indiren” dehşet imparatorluğu karşısında böylece sinmediklerini, pusmadıklarını gösterdiler.
Kırım’ın “ilhak”ına, Ukrayna’daki savaşa karşı çıktığı için öldürülen Nemtsov, muhalefetin bedelini yaşamıyla ödeyen Rusya’daki ilk muhalif değil.
Benzer şekilde Çeçen savaşına karşı çıkan gazeteci Anna Politkovskaya da dokuz yıl önce gene dört kurşun ve Nemtsov cinayetindeki aynı Makarov silahıyla, Moskova’da evinin önünde öldürülmüştü…
Putin muhalifi eski KGB ajanı Alexander Litvinenko aynı yıl Londra’da Rus gizli servislerince “007” romanlarına taş çıkaran şekilde, “radyoaktif” maddeyle zehirlenmiş, bu cinayet de çok konuşulmuştu.
Yolsuzluk davalarına bakan avukat Serghey Magnitsky, Çeçen aktivisti Natalya Estemirova, insan hakları savunucusu Stanislav Markelov cinayetleri, hep Putin’in kurduğu korku imparatorluğunun taşları olmuştu.
Londra’da evinde ölü bulunan “Putin karşıtı oligark Boris Berezovksky” ile gene “Putin
karşıtı” olduğu için on yıl Sibirya’da çürütülen ve halen İsviçre’de sürgün yaşayan bir diğer oligark Mikhail Khodorkovsky’nin de başına gelenler aynı fotoğrafın parçası.
Kremlin’in mührü gibi
Ukrayna’nın parça parça yutulmasına başkaldıran Nemtsov’un öldürülmesi işte böyle bir listenin altına eklemleniyor.
Ancak Nemtsov zincirin son halkası olmakla beraber; “korku imparatorluğunda” daha da sertleşme yönünde bir dönüm noktasına gidildiğine işaret ediyor.
Her şeyden önce cinayet yeri, Moskova’nın muhalifleri bastırmada pervasızlaşmasına dair açık sinyal olarak okunuyor.
Şöyle ki…
Kızıl Meydan’da eski GUM mağazaları olan süper lüks bir alışveriş merkezinde, Ukraynalı manken kız arkadaşıyla yemek yedikten sonra gece tarihi meydanı geçen ve sonra da Kremlin hisarları ile “Aziz Vasili” katedraline bakan “Moskovoretski Köprüsü”ne çıkan kurban, Rus başkentinin en sıkı kontrol edilen köşesinde “vuruluyor”.
“Kızıl Meydan manzaralı” cinayet; çok insan tarafından bu yüzden tipik bir Kremlin infazı damgası diye görülüyor.
Köprüde saatlerce kalan Nemtsov’un cesedinin arka planında görülen Aziz Vasili Kilisesi’nin kubbeleri bile, Rus tarihinden verilen bir mesaj gibi okunuyor…
Moskova’yı gezdiğimde anlatmışlardı…
Bu kiliseyi, ilk kez “çar” lakabını kullanan ve “merkezi devlet iktidarını” kuran Korkunç İvan
16. yüzyılda Kazan Hanlığı’nın fethini kutlamak için yaptırmış.
Dokuz kubbeli kilisenin her bir kubbesi, Kazan kuşatmasının zaferlerini temsil ediyor.
“Aziz Vasili” “büyük Rusya imparatorluğu” denince bunun için aklınıza gelen her şeyin:
“Genişlemecilik”, “merkeziyetçilik” ve “devlet otoritesi”nin sembolü.
Moskovoretski’den görülen Kremlin hisarları aynı şekilde keza…
Bu hisarların da “Vasili”nin dokuz kubbesi gibi, “dokuz kulesi” var…
Sırlar Kulesi, İşkence Kulesi, Korkunç İvan’ın Kızıl Meydan infazlarını izlediği Çar Kulesi...
İsimleri dahi bu surların ardında asırlar boyunca estirilen terör ve “Kremlin’in güç anlayışı” hakkında fikir vermeye yetiyor.
İşte muhalif Nemtsov’un düştüğü yer burası.
Cinayet mahalli başlı başına “devlet politikası”na karşı çıkan bütün muhaliflere gönderilen bir mektup gibi.
Putin’in yarattığı iklim
Güvenlik açısından kuş uçurtturulmayan böyle bir ortamda, cinayetin işlendiği saatlerde ayrıca güvenlik kameralarının devre dışı olması, Nemtsov’un “faili meçhul” kalacağına dair kanıları güçlendiriyor.
Sıralanan çok komplo teorisi arasında cinayetin, Putin denetimi dışına çıkan “milliyetçiler” tarafından işlenmiş olabileceğini ileri sürenler de var bu arada…
Kırım işgalinden ve Ukrayna’nın doğusundaki savaştan dönüp, Ukrayna ile anlaşma havasından hoşnut olmayan ultra-nasyonalist militanların tetiği çekmiş olabileceği… öne sürülen iddialar arasında.
Öyle ya da böyle her halükârda Nemtsov’un, Putin’in “korku imparatorluğu ikliminin kurbanı olduğu” açık.
Bir gösteride broşür dağıttığı için halen hapiste olan tanınan muhalif Aleksei Navalny, devamlı yazdığı “blog”unda bu nedenle, “Rusya’da artık bu eylemleri yapabilecek gizli ordular var” diyerek ekliyor: “(Rusya’nın yeni-eski savaşlarından) geride kalan para-faşist ülkücüler, saflarına… Kremlince korunup korunan, örgütlenen ve yönlendirilen yeni askerler katıyor.”
Demir parmaklıklar ardında bile korkuya meydan okuyan ve bunları “blog”unda yazmaktan çekinmeyen Navalny, Moskovoretski Köprüsü’ndeki son kurbanın “siyasi gücün emirleri doğrultusunda hareket eden gizli servisler ya da hükümet yanlısı bir örgüt tarafından yok edildiğini” belirtiyor.
Nemtsov adına sokağa çıkan on binler Moskova’da şimdi böyle bir baskı atmosferine meydan okuyor. 2012’deki Putin karşıtı gösterilerdeki kadar belki kalabalık değiller ama “Hâlâ buradayız!” diyebiliyorlar. Doğrusu büyük cesaret!
