Başkanlık rejimi: RTEHDP ittifakı olabilir mi?
Orhan Bursalı
Son Köşe Yazıları

Başkanlık rejimi: RTEHDP ittifakı olabilir mi?

11.01.2016 06:00
Güncellenme:
Takip Et:

Meclis’te bir anayasa komisyonu kurulması sürecine girildi. Oradan ne çıkar sorusundan çok, bu komisyon ne kadar süre çalışır sorusu önemli.
AKP’liler 6 ay kadar bir süreyi dillendirdi. Hımmm, demek ki Meclis yaz tatiline girmeden, temmuz ayına kadar komisyon süreci tüketilecek. Yoksa, açıldıktan hemen sonra devam... Komisyondan tabii ki uzlaşmazlık çıkma olasılığı çok çok yüksek.
Bu durumda RTE, önemli ölçüde hazır olduğunu varsaydığım başkanlık rejimini Meclis’e indirir. Bunun tartışması ekim ayından sonra birkaç ayı alabilir. Epey kavga gürültülü, gece uzatmalı bir Meclis olacağı kesin. AKP kış aylarında milleti anayasa referandumuna götürmeyi planlıyor.
Meclis’te başkanlık rejimini referanduma götürecek sayıyı (330) yakalayabilirler mi, esas bilinmez budur. Ve iktidar tamamen bunun üzerine siyasi oyun alanını kurdu.

HDP-AKP ittifakı olur mu?
İktidar için ilk aşama, 330 oyu bularak, referanduma gitmektir. RTE kendine güveniyor. Ayrıca Meclis’teki komisyon çalışmalarına paralel, Saray’ında kurduğu propaganda mekanizmasını da tam sürdürerek, başkanlık rejimini halka kabul ettirmenin zeminini yaratmaya soyundu.
RTE, halka ne düşünüyor ölçümleri yapacak, buna uygun politik ve halkla ilişkiler kampanyaları gündeme sokacak. Mesela geçen hafta yaşadığımız “başkanlık rejimine destek yüzde 55’e yükseldi” gibi palavra anketleri dahil.
Peki, Meclis’e gelecek başkanlık rejimli anayasa taslağına HDP destek verir mi? Verir. Her zaman ve her an verir.
Ama hangi şartla: Ver özerkliği, federatif yapıyı, al başkanlığı; ikili için “kazankazan” ve Türkiye açısından da “kaybet-kaybet” formülü ile. Bu AKP (RTE)-HDPKandil- İmralı arasındaki eski göz ağrısı veya ilan edilmemiş anlaşmadır. Kürtler için tek meseledir özerklik vb. 2013 Şubatı’nda açıklanan İmralı Tutanakları’nı okuduktan sonra, “anlaşma” daha da kesinleşmişti.
Türkiye’nin gerçekten demokratikleşmesi sorunu, Kürtlerin partilerini ve mücadelelerini ilgilendirmiyor. Onlar için demokratikleşme, Kürtlerin yapısal ve yasal özgürlüklerine kavuşması demek. 4-5 yıldır bu görüşümü çürüten bir olay olmadı.
HDP liderleri başladı: İlke olarak başkanlığa karşı değiliz. Gelin görüşelim! HDP’lilerin bu çırpınışlarına RTE tamam, gelin anlaşalım der mi? Temel soru budur.

RTE, HDP’ye hayır der
Yanıtım hayırdır. Ortadaki oyun planı buna evet demiyor. RTE’nin bu süreçte ve dönemde HDP/PKK ile bir “anayasal ortaklık” temelinde anlaşmaya yanaşmayacağı görülüyor.(*)
RTE’nin oyun planı, HDP’yi (ve MHP’yi) baraj altına itmek üzerine kurulu.
PKK’yi “kurtarılmış bölgelerden” sürüp atma savaşı, ve üstüne üstlük, HDP yöneticilerinin dokunulmazlıklarını kaldırarak yargılama girişimi de bu planın parçaları. RTE bir “yan etki” olarak bir kazanç daha sağlamayı umuyor bundan: MHP’li seçmeni partisine çekmek. MHP’li seçmenin önemli bir kesimi için PKK/HDP en önemli mesele ise, bir kısmı daha RTE’ye kayabilir.
Bu yürürlükteki senaryoya göre anayasa için 330’u bulamazsa (ki bu desteği sadece MHP’liler verebilir), tez elden, en kısa zamanda üçüncü seçim gündemdedir. En kısa zaman, kıştır. İlkbahara doğru ancak yasal nedenlerden dolayı sarkabilir.

Neden HDP desteğini istemez?
RTE neden HDP’nin anayasa ortaklığını istemez? Evet, HDP destek verirse, anayasa planını referanduma götürürler ama...
...bu kez başka bir yan etki devreye girer: AKP’den de büyük bir seçmen kitlesi kopar ve MHP’ye kayar. Referandum’da hayır çıkma olasılığı büyük ölçüde artar.
Tabii, federatif yapı-özerk bölge falan, ülkenin bölünmesi olarak algılanacağı için, AKP’li seçmen bile hayır der...
Zaten önemli bir kitlesi hayır diyor...
(*) Aralarında böyle resmi bir anlaşma olmadan HDP’nin Meclis’te anayasaya desteği olursa, arka planda bir “gizli anlaşma” devreye girmiş demektir. Ama böyle bir şey olmaz.  

Yazarın Son Yazıları

Barış masası Trump için kurtuluştur, yıkılmakta olan imparatorluk

Her şey ABD’nin İran’a saldırısından sonra dünya hegemonyasından aşağı doğru hızlı bir inişe geçtiğine işaret ediyor.

Devamını Oku
12.04.2026
Yenilikçilik-bilim ve CHP: Yalçın Karatepe’den yanıt var!

Üç yazı boyunca CHP’ye Ekonomide Yenilikçilik ve Bilim konusunda yöneltilen eleştiri ve düşüncelere, CHP Sanayi ve Teknoloji Politikaları Kurulu Başkanı Prof. Dr. Yalçın Karatepe politikalarını açıklayan uzun ama doyurucu ve bir yanıt gönderdi.

Devamını Oku
09.04.2026
Arçelik devlet-özel sektör ortaklığı ile kuruldu (CHP ve Yenilikçilik)

Bugünkü Türkiye ve dünyadaki gerilimli siyasi ortamda bu yazılar dam üstünde saksağan gibi duruyor olabilir ama ülkemizin temel sorunlarını bilen insanlar arasında ilgi yoğun.

Devamını Oku
07.04.2026
‘CHP’de bilim ve yenilik’ yazısına ciddi bir yanıt

Bu kez okurun dikkatine, ülkemiz için hayati önemdeki, Bilim ve Yenilik yazıma bir okurdan gelen ilginç yanıtı getireceğim.

Devamını Oku
06.04.2026
Kötücül yanıtlar size ait, beni bu işe bulaştırmayın!

Bursa Büyükşehir’e el koyma operasyonu yaşadık.

Devamını Oku
05.04.2026
Godot, yoksa büyük kaosun ta kendisi mi?

Hemen arkamdan biri seslendi, hey Orhan Bursalı, diye.

Devamını Oku
02.04.2026
Tek değişmeyecek savaşlardır Ortadoğu’da... Barış mı, 150 yıl önce uçtu

Petrol ve para: Ortadoğu’da yangınların ana nedeni olduğunu herkes bilir.

Devamını Oku
31.03.2026
CHP’de bilim ve yenilik yok mu?

Herkese Bilim Teknoloji dergisinde, bilim ve teknoloji politikaları köşesinde yıllarca yurtsever yazılar yazan, şüphesiz bilim ve yenilikçilik (inovasyon) olmadan Türkiye ekonomisinin bağımlılıktan, borç almaktan, faiz ödemekten, cari açık vermekten kurtulma şansının olmadığı konusunda fikir birliği içinde olduğumuz teknoloji danışmanı Müfit Akyos bir not gönderdi, geçen ay açıklanan CHP’nin çalışma kurulları üzerine.

Devamını Oku
30.03.2026
‘Yargı silahı’nı kullanmada uluslararası başarı

Özgür Özel bir konuşmasında Brezilya’da Lula’nın rakiplerince siyaseten mahkûm edildiğini ve sonraki seçimlerde yeniden başkan seçildiğini anımsattı, ayrıntıya girmedi.

Devamını Oku
29.03.2026
Hürmüz’ü İran kapatmadı! Petrol krizi dünyayı dağıttı...

Petrolün dünya ekonomisi ve ülkeler için ne kadar önemli olduğu, Hürmüz Boğazı’nı İran’ın güvenlik alanı olarak ilan etmesiyle yeniden ortaya çıktı.

Devamını Oku
26.03.2026
Mahkemelerden ellerinizi çekin...

Mahkemelerden ellerinizi çekin...

Devamını Oku
22.03.2026
Tapu meselesi ve adalet bakanı

HP başkanının 11 tapu artı kanıtlanmamış bir duyum, 2 mülk satımı ve toplamda 452 milyon liralık bir varlıkla ilgili açıklamalarını dinleyince tabii ki insanın bu kadar mal mülk iddiaları karşısında dudakları uçuklar dedim. Büyüklüğü tartışılır ama bir siyasi kıyamet kopartacak bir durumla karşı karşıya olduğumuz açık seçik.

Devamını Oku
19.03.2026
Yargıyı silah olarak kullanmanın büyük ekonomik kayıpları

Biz bunu resmen derinlemesine yaşıyoruz ama yargıyı siyasi rakiplerine karşı yok edici bir silah olarak kullanan örneğin Brezilya’da bu sonuçları görünce (*) gözlerimiz yine İBB operasyonlarının, Ekrem İmamoğlu ve arkadaşlarının tutuklanmasının ve CHP’ye açılan kapatma davalarının Türkiye ekonomisini nasıl vurduğunu ve halkı yoksullaştırdığını biliyoruz.

Devamını Oku
17.03.2026
‘Yargı Silahı’: Mehmet Pehlivan hücresinden yazıyor...

Dünkü yazımı tamamlayıcı olarak masumiyeti çiğnenmiş, görev alanı yüksek güvenlikli bir hücre içine hapsedilmiş İmamoğlu’nun avukatı Mehmet Pehlivan’ın kitabı, Tunç Soyer ile birlikte geldi.

Devamını Oku
16.03.2026
‘Gelecek Olsun’: Tunç Soyer cezaevi penceresinden dünyaya ve ülkeye bakıyor

İntikamcı veya bertaraf edici ruh, şüphesiz ne hukuk ve yasa tanır ne ahlaki siyaset ne gelenek ne ülke geleceği ve demokratik toplum arzusu ne de yargının hukukun doğal işleyişine saygı...

Devamını Oku
15.03.2026
Savaşın sürmesi İran’ı molla rejimine mahkûm eder

İran’ı yöneten demir eldivenli molla rejiminin, Humeyni devrimini garanti altına almak ve artık geri döndürülemez bir karaktere büründürmek için kurdukları askeri, ekonomik, siyasi ve toplumsal karakterli İslam Devrim Muhafızları’nın, İran’da mahallelere kadar inen çok köklü bir örgütlenmeye sahip olduğunu okuyoruz.

Devamını Oku
12.03.2026
Kumpaslarla geçen 23 yıllık AKP dönemi

Türkiye’nin resmen açıklanmış 1 no’lu cumhurbaşkanı adayını “çıkar amaçlı suç örgütü lideri” yaptıkları davanın tam bir sıkıyönetim koşullarında başlatılması bu davanın normal koşullarda geçmeyeceğinin başlı başına işaretidir.

Devamını Oku
10.03.2026
MHP’nin içi boş söylemleri ve İBB duruşmaları

MHP sözcüleri, başta Devlet Bahçeli ve Feti Yıldız arada sırada AKP’den farklı veya daha ileri iddialarla öne çıkıyor.

Devamını Oku
09.03.2026
‘İran, onu yöneten herhangi bir rejimden daha eskidir’

İran, dünyanın neredeyse kesintisiz en eski uygarlıklarından biri.

Devamını Oku
08.03.2026
Trump’ın ‘altın tokmaklı’ barış kurulu

Trump Gazze’yi yeniden “imar etmek” bahanesiyle azgelişmiş ülkelerin veya ondan korkmaktansa onunla karşılıklı menfaat ilişkileri içinde olmayı tercih eden azgelişmiş/gelişmekte olan ülkelerin temsilcileri ile birlikte bir “barış kurulu” kurdu...

Devamını Oku
23.02.2026
Dezenformasyon

Savcılık kaç gündür aranan ama bulunamayan gazeteci Alican Uludağ’ın son çare olarak derhal yakalanarak mevcutlu olarak İstanbul’a getirilmesini istedi.

Devamını Oku
22.02.2026
Gürlek ve sadık gazetecileri

Biraz gecikmiş olsa da yazmalı ve aklımdan çıkarmalıyım, yoksa dönüp dolaşıyor.

Devamını Oku
19.02.2026
Yapay zekâ düşünüyor, öğreniyor

Önce üretken yapay zekâ programlarının yaratacağı işsizlik üzerine biraz daha bilgi...

Devamını Oku
17.02.2026
Geleceği, insanları, savaşları, gezegeni ‘teknoloji oligarkları’ mı biçimleyecek?

Oligark siyasette oldukça yerleşmiş bir kavramdır. Bu dizinin ilki olan dünkü yazımda, teknoloji multi milyarderlerin “demokratik bir katılım veya denetim olmaksızın insanlığın geleceğini şekillendirdiği”ne işaret etmiştik.

Devamını Oku
16.02.2026
Dehşet çanları ve yapay zekâ ve insanlığın kontrolü

Herkes küçük işleriyle yapay zekâ uygulamalarının tadını çıkarıyor.

Devamını Oku
15.02.2026
Daha zor aylar ve yıllar ülkeyi bekliyor

Adalet Bakanlığı’na Akın Gürlek’in atanması, ülkenin en önemli konusu haline geldi.

Devamını Oku
12.02.2026
Belediye başkanı ve milletvekili istifalarına bir çözüm arayışı

Şüphesiz bir siyasetçi koşullara göre fikir değiştirebilir ve partisinden ayrılabilir.

Devamını Oku
10.02.2026
İki 7.3 ne yapar? İstanbul ve Marmara bölgesi tamamen korunmasız...

Siz okumaktan bıkmış olabilirsiniz ama biz yazmaktan bıkmadık.

Devamını Oku
09.02.2026
Deprem: ‘Ruhuna el fatiha! Acımız sonsuz

İktidar siyasetçilerinin deprem sonrası en iyi bildiği şeydir.

Devamını Oku
08.02.2026
Yeni keşfi üzerine Aziz Sancar ile röportaj

Burada duyurmuştum Sancar’ın öldürücü beyin tümörü Glioblastoma’yı fare deneylerinde başarıyla yok ettiğini...

Devamını Oku
05.02.2026
Güç gösterisinin tırmandığı doruk, en zayıf olunan noktadır

Bu konuda benzer içerikte bir yazı yazmıştım, Trump’ın askeri, ekonomik ve siyasi gücünü bütün dünyaya karşı açıkça kullanmaya başlayınca bütün dünyayı karşısına almış, bu imkânsız denemesinin aşağı düşüşe yol açacağını yazmıştım, bazı okurlar ve sosyal medyadaki izleyiciler “Hayal görüyorsun” mesajı atmışlardı.

Devamını Oku
03.02.2026
Güvenlik için atom silahı arayışları

ABD’yi İran’a saldırı kararlılığından vazgeçirmek için İslam ülkeleri diplomatik çalışmalarını sürdürürken...

Devamını Oku
02.02.2026
Emperyalizmin apaçık yüzü; savrulan ve yeniden birleşen dünya

Evet sömürgecilik, hegemonya, askeri darbeler, eşitsizlikler, sürekli yoksullar aleyhine çalışan dünya ticareti vb.

Devamını Oku
01.02.2026
Saray bu kadar yoksulluğa rağmen hangi cesaretle milleti süründürüyor?

Bu sorunun yanıtını düşünmeli herkes.

Devamını Oku
29.01.2026
İran’a saldırı, bölgede deprem niteliğinde değişime yol açar

ABD Suriye’yi alelacele düzenledikten sonra, silahlı güçlerini (uçak gemileri başta) İran üzerinde yoğunlaştırıyor.

Devamını Oku
27.01.2026
Uğur Mumcu ve Karanlıklar Çağı-2

Şüphesiz Uğur Mumcu ve daha bir dizi kahramanın öldürüldüğü ve katliamların gerçekleştirildiği 1990- 2000 yıllarının öncesi var.

Devamını Oku
26.01.2026
Uğur Mumcu ve karanlıklar çağı

Uğur Mumcu’yu 33 yıl sonra bile kitlelerin gönlünden, meslektaşlarının yüreğinden silemeyen nedir?

Devamını Oku
25.01.2026
Pax Americana: Türkiye, Suriye, İsrail’e doğru

Şüphesiz beklenmiyordu veya ABD’nin ipiyle kuyuya inilmez seni yarı yolda bırakır diyenler de vardı.

Devamını Oku
22.01.2026
Bir intikam histerisinin sahne şovu mu?

“Bak ne yaparız biz sizi, sürüm sürüm süründürürüz!...”

Devamını Oku
20.01.2026
NATO: Bir ittifakın ölümü mü?

Dün Kopenhag adeta öfke patlaması yaşadı; on binlerce kişi Danimarka ve Grönland bayraklarını sallayarak “Grönland’a dokunmayın, Grönland satılık değil” pankartları sallıyordu.

Devamını Oku
19.01.2026