Yazın, eğitim ve bilim dünyasını aydınlatan, ürettiği yeni sözcüklerle Türkçe düşünmenin yolunu açan, onu aşkın deneme kitabıyla düşünmenin, duyumsamanın en etkili aracının “dili iyi kullanma” olduğunu kanıtlayan Emin Özdemir’le dostluğunu şöyle tanımlıyor Adnan Binyazar:
“Yaşamının son evresinde, çok sevdiği Prof. Dr. Sedat Sever’in düzenlediği ona yönelik anma toplantısında son konuşmalarından birini yaparken, Emin Özdemir, şu sözleriyle büyük bir onur mirası bırakmıştır bana: ‘Adnan’la ben bir kâğıdın iki yüzü gibiyiz. Onun adının geçtiği yerde benim, benim adımın geçtiği yerde onun da adı geçer.”
EMİN ÖZDEMİR’İN YOLU
Binyazar’ın bu sözlerini Emin Özdemir’in Dil, Edebiyat ve Eğitim Anlayışı (Arzu Atılgan, Kök Yayıncılık) adlı kitapta okudum.
Emin Özdemir’in “yazınsal ve eğitsel yazılarına toplumu eğitmeyi kendine görev bilmiş bir fikir insanı” olarak “Düşünce yazılarında sahip olduğu düşünceleri somut bir yolla anlatma yoluna gitmiş ve yaratılarında salt fikre dayalı bir kurguyla okura seslen”diğini söyleyen Atılgan, onun görüşlerini, “Toplum ile yazarın birbirinden ayrılamayacağını, yazarın toplumsal sorunlara karşı tepkisiz kalamayacağını (...) yapıtlarının tanıklığında açık bir biçimde gözlemleyebiliriz” düşüncesiyle inceleyerek şu gerçekçi yargıya varıyor:
“Onun düşünceleri, Türk Dil Devrimi’nin anlaşılmasına, Türk kültür yaşamının gelişimine, Türkçenin eğitimi ve öğretimine katkı sağlayabilmesi bakımından başat öneme sahiptir.”
TÜRKÇE DÜŞÜNMEK
Yazarlarımız Türkçe düşünerek, düşünmenin, duyumsamanın en etkili aracı dili iyi kullanarak Emin Özdemir’in izini sürmeye devam ediyor.
Sayısı 50’ye ulaşan şiir, inceleme, araştırma, söyleşi, deneme, biyografi, makale, öykü kitabıyla onun yolunda yürüyen Ahmet Özer, Gölgeden Güneşe (Suus Kitap) adlı kitabında Anadolu Aydınlanmacılığının kollarına, Mustafa Seyit Sutüven, Saffet Korkut, Reşat Enis, Rıfat Ilgaz, Ö. Faruk Toprak, Kemal Sülker, Rauf Mutluay’a değişik açılardan yaklaşan yazılarına yer veriyor.
Dostlarının Kaleminden Hasibe Ayten Kitabı/Sanata Sevdalı Bir Hayat (Haz. Ahmet Özer, Payda Yayıncılık) adlı kitap, yoksul bir köy çocuğundan kendi ayakları üstünde durarak şiirleri, öyküleri, 142 sayı süren Sesimiz dergisi ve resim galerileriyle sanatla yoğrulan bir Cumhuriyet kadınını, Hasibe Ayten’i selamlıyor.
YOLUN YOLCULARI
Şair, romancı, deneme yazarı ve çevirmen olarak aynı yolda yürüyen İlyas Tunç, Dipteki Zaman’da (Cumhuriyet Kitapları) “zaman”ı temel alarak düşünce üretiyor, yaşamı sorguluyor.
Edebiyat Nöbeti dergisiyle aynı yolun yolcusu olmayı sürdüren Celal Karaca, Aramızda Kalmasın’da (Bilgi Yayınevi) 44 sanatçımızla yaptığı söyleşilerle damarı damara bağlıyor.
Davut Köksoy, Köşede Kalmasın (Barış Kitap) adlı kitabında, yapıtlardan yola çıkarak aynı sevda ile yazınımızın değerlerine dikkat çekiyor.
Eren Aysan’ın Arka Sokakta İsyan (Cumhuriyet Kitapları) adlı kitabında, bir çocuğun anılarının küçük penceresinden edebiyatçılarımıza hüzünlü bir ağıt okuyoruz
Nedim İnce’nin Mühür Kitaplığı’nca sunulan Salınım ve Uzaklardan adlı kitaplarındaki yazılarda Türkçeyle düşünüşün inceliklerine geziye çıkıyoruz.
8. Vedat Günyol Deneme Ödülü’nün Gemilerle Seyahat Eden Sözcükler’deki yazıları, “toplumunun ekinsel birikimine yorumlar getirmeyi, deneme türünün gereksindiği ‘dingin, soğukkanlı bir söylem’in yanı sıra, Türkçesinin akıcı kıvraklığı” nedeniyle Onur Çalı’ya, seçici kurul özel ödülünün İçimizdeki Orkestra ile Alin Ozinian’a, genç deneme yazarı ödülünün Evdeki Israr ile Mehmet Özkan Şüküran’a verilmesi, Vedat Günyol’dan Emin Özdemir’e bağlanan düşünsel mirasımızın genç yazarlarla geleceğe aktığını kanıtlıyor.
