2024-2026 dönemine ilişkin temel makro ekonomik hedeflerin yer aldığı Orta Vadeli Program (OVP), 6 Eylül 2023 tarihli Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlanarak yürürlüğü girdi. OVP’de 2023 yılı için yıllık enflasyonun (TÜFE) yüzde 65, yine aynı yıl için büyüme hızının (GH)’nın yüzde 4,4 olacağı tahmin edildi. Bu oranlar; gerek emekli aylıklarına yapılacak zamlar, gerekse özel ve kamu sektöründe çalışmakta iken emekli olmaya karar veren sigortalılardan; “2023 yılı sonunda veya 2024 yılı başında emeklilik dilekçesi vermek isteyenlerden, hangisinde daha yüksek aylık bağlanacağı” sorularına cevap vermek açısından önemli.
SSK’lılar açısından, 2000 yılında 4447, 2008’de 5510 sayılı kanunlarla getirilen aylık hesaplama sistemlerinde; her yıla ait TÜFE ve GH’ları kullanılmak suretiyle hem prime esas kazançlar hem de kısmi aylıklar güncelleniyor. Yani TÜİK tarafından açıklanan TÜFE ve GH rakamları, emekli aylıklarının hesaplanması ve artırılmasında kullanılıyor. Güncelleme işlemlerinde, 4447 sayılı Kanunla getirilen sistemde TÜFE ve GH’nin yüzde 100’ü, 5510 sayılı Kanunla gelen sistemde ise TÜFE’nün yüzde 100’ü, GH’nin yüzde 30’u dikkate alınıyor.
Diğer taraftan, kamu ve özel sektörde çalışanlar için “takvim yılı” kavramı farklı süreleri kapsıyor. Takvim yılı; özel sektörde 1 Ocak ila 31 Aralık, kamu sektöründe 15 Ocak ila 14 Ocak tarihlerini kapsıyor.
Örneğin, 2023 yılı;
-Özel sektör için 1/1/2023-31/12/2023,
-Kamu sektörü için 15/1/2023-14/1/2024 süresini,
2024 yılı ise;
-Özel sektör için 1/1/2024-31/12/2024,
-Kamu sektörü için 15/1/2024-14/1/2025 sürelerini kapsıyor.
2023 yılında emekli olmak isteyenlerden; özel sektörde çalışanlar en geç 31/12/2023, kamu sektöründe çalışanlar ise 14/1/2024 tarihinde,
2024 yılında emekli olmak isteyenlerden; özel sektörde çalışanlar 1/1/2024, kamu sektöründe çalışanların ise 15/1/2024 tarihinden, sonra aylık talebinde bulunmaları gerekiyor.
Emekli aylıkları talep yılı Ocak ayı itibariyle hesaplanıp, aylık başlangıç tarihine aylık artışları ile taşınıyor. 2023 yılında 360 gün çalışarak özel sektör için 31/12/2023, kamu sektörü için 14/1/2024 tarihinde aylık talebinde bulunanların en son 2022 yılına ait TÜFE (yüzde 64,27) ve GH (yüzde 5,6) oranları dikkate alınarak hesaplanan yüzde 65,95 güncelleme katsayısı ile 2008/Ekim sonrası prime esas kazanç tutarları ile hesaplanan kısmi aylıklar talep yılı ocak ayına güncelleniyor. 2023 yılı Ocak ayı itibariyle hesaplanan aylıklar, 2023/Ocak ayında yüzde 30 ve Temmuz ödeme döneminde yüzde 25 oranında artırılarak aylık hesaplanıyor.
2024 yılında aylık talebinde bulunacaklar için 2023 yılına ait TÜFE ve GH oranları dolayısıyla bu oranlara göre hesaplanan güncelleme katsayısına ihtiyaç var. TÜİK verilerine göre bugün itibariyle gerçekleşen 8 aylık TÜFE oranı yüzde 43,07.
Ancak, OVP’de tahmin edildiği şekilde 2023 yılı TÜFE oranı üzere yüzde 65, GH yüzde 4,4 olarak gerçekleşir (veya bu oranlara yakın şekilde) ise,
-2024 yılı Ocak ayında SSK ve Bağ-Kur emekli aylıklarındaki artış oranının yüzde 37,76 olması bekleniyor.
-2024 yılında aylık talebinde bulunanlar için ise 2023 yılına ait tahmini TÜFE (yüzde 65) ve GH (yüzde 4,4) oranları dikkate alınarak hesaplanan yüzde 66,32 güncelleme katsayısı ile 2008/Ekim sonrası prime esas kazanç tutarları ile kısmi aylıklar 2024 yılı Ocak ayına güncellenecek. 2024/Ocak ayında ise aylıklar yine tahmini rakamlara göre yüzde 37,76 oranında artırılacak.
2023 yılına ilişkin tahmini TÜFE ve GH oranları dikkate alındığında, 2024 yılında aylık talebinde bulunanlara, 2023 yılında aylık talebinde bulunanlara göre daha yüksek aylık bağlanacak. Diğer bir ifadeyle, emekli olmak isteyenler, emeklilik dilekçesini vermek için 2024 yılını beklemeli.
