Sosyalist Enternasyonal, 24- 25 Mayıs’ta İstanbul’da CHP’nin ev sahipliğinde toplandı. Küresel çapta sol, demokrat, sosyal demokrat ve sosyalist partileri bir araya getiren en büyük uluslararası siyasi organizasyon olan Sosyalist Enternasyonal’in başkanlığını İspanya Başbakanı Pedro Sánchez yürütürken başkan yardımcılığı görevini CHP Genel Başkanı Özgür Özel üstleniyor.
6 kıtadan, 81 ülkeden 89 partinin tam üye olarak yer aldığı, istişari ve gözlemci üyeleriyle toplam bileşeni 115’e ulaşan Sosyalist Enternasyonal, Arnavutluk’tan Gana’ya, İspanya’dan Meksika’ya kadar pek çok ülkenin iktidar partilerini de bünyesinde barındırıyor.
İstanbul’daki toplantının ana teması ise “Hak Ettiğimiz Bir Dünya İçin Ya Hep Beraber Ya Hiçbirimiz: Değerler ve Dayanışma Temelinde Küresel Bir Vizyon” olarak belirlenmişti. Bu başlık, Türkiye’de başta Ekrem İmamoğlu ve diğer belediye başkanlarının hapse atılmaları ve halk iradesine karşı yapılan baskılara karşı milyonlarca kişinin dayanışmasıyla dünyaya güçlü bir mesaj vermeyi amaçlıyor.
TARİHSEL DURUŞ VE KAZANIMLAR
Tarihsel olarak baktığımızda sosyalist eğilimdeki çeşitli işçi sınıfı partileri II. Dünya Savaşı’ndan hemen sonra uluslararası bir federasyon içinde yeniden örgütlenme girişimlerini başlattılar. 1946’da İngiltere’de toplanan uluslararası konferansta bir haberleşme ve irtibat bürosu kuruldu. Bu büro ertesi yıl daha temsili nitelikte bir danışma organına dönüştürülerek Uluslararası Sosyalist Konferans Komitesi (COMISCO) adını aldı. Bu komite 1951’de enternasyonali yeniden kurmaya karar verdi. Sosyalist enternasyonalin kuruluşu Temmuz 1951’de Frankfurt’ta düzenlenen kongrede gerçekleşti.
Kökenleri işçi hareketinin erken uluslararası örgütlerine kadar uzanan Sosyalist Enternasyonal, kurulduğu o zamandan belli bir döneme kadar giderek daha etkin hale geldi ve üye sayısını önemli ölçüde arttırdı. Sosyal demokrat, sosyalist ve işçi partileri olarak bu örgütlülüğü oluşturan enternasyonalin belli dönemlerde özellikle Avrupa demokrasisindeki konumları başta olmak üzere dünya çapında son yıllara kadar önemli bir siyasi güç olarak yerlerini almışlar ve dolayısıyla Sosyalist Enternasyonal’in çok sayıda üye partisi, ülkelerinde hükümetlere liderlik etmiş veya ana muhalefette yer almışlardır.
Bölgesel Komiteler, Sosyalist enternasyonalin kendi bölgeleriyle ilgili çalışmalarını tanımlar, bilgilendirir ve ulusal ve bölgesel bakış açılarından örgütün ortak küresel politikalarına girdi sağlar. Sosyalist Enternasyonal’in bölgesel komiteleri Afrika, Arap Dünyası, Asya ve Pasifik, BDT, Kafkasya ve Karadeniz, Kürt halkı, Latin Amerika ve Karayipler, Akdeniz ve Orta Doğu Komitesi’dir.
EYLEM VE ETKİNLİK ARTTIRILMALI
Yukarıda kurumsal işleyişini anlatmaya çalıştığımız bu örgütün son İstanbul buluşması dışında, adına yaraşır bir eylem ve etkinlik yaptığını söylemek ne yazık ki olanaklı görünmüyor. Bunu; derin ekonomik kriz ortamının insanlara getirdiği açlık ve yoksulluk ile yine; yaşanan uluslararası kapitalist ve emperyalist hegemonyanın dünyada ortaya özellikle yakın bölgemizde Ortadoğu’da uygulanan senaryolarda görmekteyiz.
Yaşanan bunca olumsuzluk karşısında özellikle geçmişten bugüne, Sırpların Bosna’da Boşnaklara karşı yaptığı zulüm ve kırım, ABD’nin Irak’ta yaptıkları, Suriye iç savaşının getirdiği göç dalgasının insanları soktukları koşullar ve yaşattıkları dramlar, yine yakın tarihte; Suriye’de HTŞ adıyla anılan şeriatçı, gerici güruhun özellikle Alevilere ve Hıristiyanlara yaşattıkları kıyım ve işkence karşısında harekete geçmemesi İsrail’in Filistin halkına yaptığı soykırım karşısında adeta sessizliğe bürünen Sosyalist Enternasyonal’in ruhuna ve varlık nedenine aykırılık olarak kabul edilmesi gerekiyor. Bu yapı bir an önce dünya kamuoyunun haksızlık ve eşitsizlik karşısında duyarlı hale gelmesini sağlamalı. Sosyalizmin “savaşsız sömürüsüz dünya” düzeni idealine sahip çıkma görevini sözle değil, harekete geçerek yerine getirmelidir.
Çetin DÜZCE
İktisatçı
