Erdoğan, Rusya’nın İdlib operasyonunu durdurdu, nereye kadar?
Orhan Bursalı
Son Köşe Yazıları

Erdoğan, Rusya’nın İdlib operasyonunu durdurdu, nereye kadar?

03.10.2021 06:00
Güncellenme:
Takip Et:

Ne kadar çok konu birikti yazacak.. Gelin Putin - RTE görüşmesi ile ilgili önce eteğimdeki taşları dökeyim.

Putin ile görüşmeyi bizzat Erdoğan’ın talep ettiği anlaşılıyor.

Bu görüşmeyi 18 Eylül’de Reuters, Türk kaynaklara dayanarak duyurmuş; iki gün sonra da 20 Eylül’de Kremlin bu ziyareti doğrulamıştı.

Talep, Ankara’dan geldiği için de RTE Soçi’ye gitti.

GÖRÜŞME ZAMANLAMASI İLGİNÇ

 Fakat bu görüşme talebi ne zaman oluyor, bu önemli: Rusya’nın İdlib’de M-4 karayolunun güvenliğini sağlamak için karayolunun her iki tarafında Şam muhalifi terör gruplarının varlıklarını bombalamayı sıklaştırdığı bir sürecin içinde. 

Sedat Ergin’in köşesine taşıdığı, Doç. Serhat Erkmen’in araştırma makalesindeki sayısal dökümlere baktığımızda (www.teram.org/Icerik/rusyanin-idlib-saldirilarini-anlama-kilavuzu-175) Rusya operasyonlarının giderek sıklaştığı ve eylülde zirveye tırmandığı görülüyor.

Rusya’nın, bu yıl içinde 444 operasyonun dörtte üçünü ağustosun ikinci yarısı ile eylülün son haftası arasında yaptığı görülüyor. Eylüle girince operasyonlarda büyük bir tırmanma başlıyor.

Öyle ki Türkiye’de yapılan çeşitli değerlendirmelerde, Rusya’nın öncelikle M-4 karayolunun tam güvenliğini sağlamak için büyük bir karasal operasyona hazırlandığı belirtiliyordu.

M-4 karayolu çok önemli, Suriye’nin Halep ile Lazkiye karayoluna tam işlerlik kazandırıyor.

SÖZ YERİNE GETİRİLMEYİNCE

Unutmadan söyleyelim: 2020’deki mutabakatta Ankara, M-4 karayolunun güvenliğini sağlamayı üstlenmişti. Terör grupları bu karayolu üzerinde yer yer egemenliklerini sürdürüyor ve serbest geçişleri engelleyici rollerini sürdürüyordu. Ama Ankara bu sözünü yerine getirmedi veya getiremedi veya statükonun olduğu gibi kalmasını istedi. Moskova, Ankara’nın bu politikasını görüyor ve bunun üzerine “iş başa düştü” diyerek operasyonlarını giderek artan bir sayıda şiddetlendiriyordu.

İşte Rusların, belki de Şam ile birlikte kara operasyonuna hazırlandığı bir sırada RTE, Putin ile görüşme talebinde bulundu.

Bu görüşme kesinleştikten sonra bile Rusya’nın operasyonlarının şiddetini azaltmadığı görülüyor.

AMAÇ, RUS OPERASYONUNU ÖNLEMEK

Evet, yapılacak en doğru yorum şu: RTE demek ki eylülün yaklaşık ikinci yarısında Putin’le görüşme talebinde bulundu. Başlıca amacı da Rusya’nın eli kulağında kara operasyonunu önlemekti. Çünkü böylece geniş çaplı bir askeri operasyon başlayınca, nerede duracağı belli olmaz, salt M-4 karayolunun güvenliğini tehdit eden terörist birlikleri değil, onlara karşı daha geniş çaplı operasyonlara da yönelebilirdi. 

ANKARA İÇİN DÖRT OLUMSUZ NOKTA

Ankara açısından dört büyük olumsuz gelişme söz konusu olurdu. 

1. Şam’a karşı olan bu örgütler zayıflar (Ankara’nın bunların varlıklarına göz yummak işine geliyor, çünkü Şam rejimi Ankara için de baş düşman hâlâ!.. Üstelik tamamen kendi kontrolündeki Özgür Suriye Ordusu’nu, Suriye Milli Ordusu’na çevirmiş ve ayrıca sürgünde bir Suriye hükümeti kurdurmuştu!!!) 

2. Ankara’nın istemediği, böyle geniş çaplı bir Rus operasyonunun yeniden büyük bir göçe yol açmasıdır...

3. Belki de hepsinden daha önemlisi, böyle bir operasyonun Rus - Suriye güçleriyle TSK arasında bir çatışmaya yol açma potansiyelidir. Suriye hava sahasının Türk uçaklarına kapalı olduğunu da belirtelim. İdlib bölgesindeki TSK’nin de böyle bir olasılığa karşı eylülde her açıdan güçlendirildiğinin altını çizelim.

4. Olası bir çatışmada ülkemizin önemli kayıplar vereceğini de sivil ve askeri uzmanların altını sık çizdiklerini de anımsatalım.

Rusya böyle bir operasyonu yapmamalıydı! RTE’nin görüşme talebinin altında yatan bunlardı. 

PUTİN MANEVRASI

Şüphesiz Moskova niyeti okudu. Putin, RTE’nin Biden üzerinde derin hayal kırıklığını ve açıklamalarını da izledi. Böylece görüşmenin içeriğini genişletti. Askeri savunma işbirliğini artırıcı konuları gündeme getirdi. Uzaya füze rampalarından tutun, yeni S-400 birimine, uçaklara, dahası denizaltılara kadar bir işbirliği yelpazesi gündeme geldi. Üstelik Rusların iki nükleer santral daha kurabileceği de konu edildi.

PEKİ, İDLİB’DE NE OLUR? 

Şimdilik Rus operasyonları durur, en azından yavaşlar. Fakat açıklamalardan anlıyoruz ki İdlib konusu gündemde. Rusların “mutabakat sürüyor” açıklamasından anlıyoruz ki Türkiye’nin M-4 karayolunun güvenliğini sağlaması beklentisi gündemde görüşüldü. 

Erdoğan gazetecilere yaptığı açıklamada diyor ki “İdlib başta olmak üzere Suriye ile ilgili konuları da ayrıntılı şekilde ele aldık... Bu meseleye kalıcı, nihai ve sürdürülebilir bir çözüm bulma vaktinin geldiğini konuştuk.. Görüşmemizde, bu yöndeki her türlü gerçekçi ve adil adıma açık olduğumuzu özellikle belirttik”..

Özetle Erdoğan, Rusya’nın geniş bir ekonomik ilişki vaatleri çerçevesinde, Rusya’nın İdlib’de karasal operasyonunu durdurmuş gözüküyor.

Ne zamana kadar bilmiyoruz. Yukarıdaki sözleri Ankara’yı sanki politika değişikliğine zorladığı hissi veriyor. Bakalım... İşin ABD boyutu var ki...

Yazarın Son Yazıları

İran rejimi bölgeyi ateşe atabilir, Türkiye’ye etkileri ne olur?

İran’da molla rejimine karşı protestolar durmuyor, çok sayıda ölü var, yüzlerle ifade ediliyor.

Devamını Oku
13.01.2026
Yanardağ’dan Aysever’e... Suskunluğun anatomisi

Merdan’ı (Yanardağ) neredeyse hiçbir suçlama yöneltmeden içeri atma, üstelik Tele1 televizyonuna el koyma cesaretinin hüküm sürdüğü bir ülkede yurttaş güvenliğinin çok yönlü olarak risk altında (uzun süredir!) olduğunu söylemek bile artık bir cesaret denemesi mi olur?!

Devamını Oku
12.01.2026
Orta sınıfın düşüşü

Bu yılın gözde dizisi Kralın Düşüşü gibi oldu ama kastettiğim İpek Özbey ile Onur Alp Yılmaz’ın hazırladıkları kitap.

Devamını Oku
11.01.2026
Aziz Sancar’dan büyük bir başarı daha: Beyin kanserini farelerde yok ettiler

İki üç kez yazmıştım, Aziz Hoca, hızlı ilerleyen ve ölümcül bir beyin kanseri türü olan Glioblastoma’nın tedavisine yönelik çok ciddi bir yöntem geliştirdi ve ilk erken sonuçlar bu tedavinin mümkün olabileceğine ilişkin önemli umutlar doğurdu, diye.

Devamını Oku
08.01.2026
Askeri güç ile siyaset: Geleceği olabilir mi? Avrupa- Çin dayanışması

Bence Trump, bugünkü dünyada pek de geleceği olmayan bir siyaset dönemi başlattı.

Devamını Oku
06.01.2026
Dünyada her şey çöktü, kendini korumak bile ne kadar mümkün?

“Önce Amerika”, “En büyük Amerika” sloganları bugün yaşadıklarımıza (Venezüella’ya baskın) ve arkasından yaşayacaklarımıza ilişkin her şeyi açıklıyordu.

Devamını Oku
05.01.2026
İran’da rejimin tek çıkış yolu nükleeri iptal etmek mi?

En sonunda İranlılar, ekonomik çöküşe başkaldırdılar.

Devamını Oku
04.01.2026
Ekonomik panoramada kısa gezinti ve utanmazlık skalası tartışması

Ekonomik tablo yıllardır felaket.

Devamını Oku
30.12.2025
HÜDA PAR/DEM/İmralı el ele Kürt karanlığına

AKP, Türkiye ve Ortadoğu’da Kürdistan isteyen pankürdist, geçmişi karanlık HÜDA PAR’ı, 4 milletvekili vererek Meclis’e soktu.

Devamını Oku
29.12.2025
Hey Türkler, Anadolu, Trakya, savaşı kaybettiğinizden haberiniz var mı?

Kürt meselesini çözüm komisyonu sanki çıkmaza girdi gibi.

Devamını Oku
28.12.2025
Çin’in başarısının sırrı: Yüz binlerce genç mühendis

Anımsıyorum, 6-7 yıl önce Amerikan üniversitelerini bitiren fen alanlarında mühendislerin sayısı muhtemelen 400 bin kadar olduğuna ilişkin bir istatistiğe hayret etmiştim.

Devamını Oku
25.12.2025
Çin, 20 yılda kritik teknoloji araştırmalarının yüzde 90’ında öncü

Yukarıdaki başlık bana ait değil, dünyanın en önemli iki bilim dergisinden biri olan NATURE’a ait.

Devamını Oku
23.12.2025
6 yıllık ‘Manhattan Projesi’ ile Çin ABD tekelini kırdı

Bu proje İkinci Dünya Savaşı’nı bitiren atom bombası üretme projesi değil.

Devamını Oku
22.12.2025
Anket sonuçlarına ne kadar güvenmeli?

Onlarca anket önümüze geliyor ve buna göre yorumlar yapıyoruz.

Devamını Oku
21.12.2025
13 yıl öncenin büyük öngörüsü gerçekleşiyor mu?

Kaybettiğimiz Doğan Kuban Hoca’nın seçme yazılarına her hafta Herkese Bilim Teknoloji dergisinde yer veriyoruz.

Devamını Oku
18.12.2025
Ankara’nın F-35 rüyası bitti veya çok bedel ödemesi gerekir

Hayır, ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Barrack’ın F-35 konusunda verdiği yanıta dayanarak Ankara bu uçakların rüyasını bile göremez demiyorum.

Devamını Oku
16.12.2025
Bu anlaşmayı kim ‘Feshet’ dediyse suçlu o! Suriye tek mi olacak çok mu?

Bütün mesele bu. Derinden bir savaş veriliyor, bir varlık ve yokluk savaşı bu, olmak mı olmamak mı...

Devamını Oku
15.12.2025
Bu övgünün ardında ne var?

Şam hükümetini ve Suriye’yi kimler zayıf bırakarak dış güçlerin sürekli müdahalesine açık bir ülke konumunda tutmak istiyor sorusu çok önemli ama bugün Trump’ın Erdoğan’a olan büyük sevgisinin arka planında ne var sorusuyla başlayacağım.

Devamını Oku
14.12.2025
Tarihe geçecek diploma iptali davası Dreyfus’u gölgede bırakır

Bir ülke, bir iktidar, bir hukuk, bir yargı düşünün ki topluca hareketle bir kimsenin 31 yıl önce aldığı üniversite bitirme diplomasını geçersiz saysın ve iptal etsin.

Devamını Oku
11.12.2025
‘Bana uy, seni tekrar büyük yapacağım, yoksa yok olacaksın’

Trump yönetiminin hazırladığı Milli Güvenlik Stratejisi (Belgesi) büyük tartışma yarattı, özellikle Avrupa’ya ilişkin bölümleri. Trump karşıtı Amerikan medyası ve entelektüel yazarlar, Trump Avrupa’yı adeta düşman olarak görüyor yorumunu yaptılar.

Devamını Oku
09.12.2025
Ümmet mi millet mi? Av kim, avcı kim?

Bakın ne buldum.

Devamını Oku
07.12.2025
Şu 29 maddeye noldu ey komisyon? Yanıt: DEM istemedi!

CHP, “Öcalan’a serbestlik, anayasa değişikliğine DEM desteği, PKK’ye ülkede siyaset yapma özgürlüğü” komisyonuna katılırken demokratikleşme olmadan Kürt sorunu çözülmez diyerek 29 maddede bir paket sunmuştu, hatırlatmak istedim özetle de olsa...

Devamını Oku
04.12.2025
Ümmet: Parçalanmış bir Türkiye

Dünkü yazımın sonu “Peki niye şimdi ümmet” sorusuyla bitiyordu. Yer darlığından yanıtı yoktu.

Devamını Oku
02.12.2025
İmralı ve PKK’nin ‘ümmetçi Türkiye’ söyleminin anlamı ne?

Bugüne kadar seküler parti havası basan Kürt milliyetçi siyasal hareketini bir süredir “ümmet” heyecanı bastı.

Devamını Oku
01.12.2025
CHP’yi kurultay sonrası çok zor bir dönem bekliyor

CHP programını yeniledi, parti meclisini 80 kişiye çıkararak kapsayıcılığını ve halk nezdinde temsiliyetini artırdı, büyük bir inançla Özgür Özel iktidara geleceklerini söyledi.

Devamını Oku
30.11.2025
Adeta yargısız infaz kararı

Evet Fatih Altaylı’ya verilen 4.2 yıllık mahkûmiyet kararı, sözlerinde açık bir tehdit asla olmayan ve doğrudan cumhurbaşkanını hedef almayan, ana fikri Türk halkının seçimlerde oy kullanmayı artık çok sevdiği ve bundan asla vazgeçmeyeceği idi.

Devamını Oku
27.11.2025
DEM’in kaçırdığı, CHP’nin yapması gereken

CHP’nin “çözüm” komisyonuna katılırken verdiği sözü tutması iktidar kanadını ve bu kanada eklemlenenleri rahatsız etti.

Devamını Oku
25.11.2025
Yeni seçim ittifaklar olasılığına bir bakış ve sırat köprüsünde yürüyenler

Dünkü yazımın sonunda şu cümleler vardı: Süreç zaten yeni ittifaklar yaratacak ortama itildi.

Devamını Oku
24.11.2025
Neden İmralı dayatması? Çünkü sürecin lideri!

Evet, apar topar ve medyaya kapalı bir toplantı ile milletvekillerinden oluşan ve 5 kişi olacağı söylenen bir heyet, İmralı Adası’na gidecek.

Devamını Oku
23.11.2025
İddianamede yaldızlı bir casus öyküsü

İddianamede Eylem 13 başlığı altında çok ciddi bir iddia var:

Devamını Oku
17.11.2025
Burası Türkiye abicim, yarın ne olacağını kestirmek zor

AKP çok şükür kendinden önceki sağcı iktidarların izinden giderek ülkeyi, geçmişe kıyasla en büyük ekonomik çöküşe ve yoksullaşmaya itti.

Devamını Oku
16.11.2025
Olağanüstü döneme olağanüstü iddianame

4 bin sayfalık iddianame mi olurmuş?

Devamını Oku
13.11.2025
Millet, ‘dâhi adam’ın bu topraklardan çıkmasının gururunu yaşıyor

AKP’den önce 10 Kasım’larda sirenler çaldığında köprüde, caddelerde sokaklarda durmayan araçların ve yayaların sayısı hatırı sayılır ölçüde fazlaydı.

Devamını Oku
11.11.2025
Cumhuriyetin temeli ve Ata’nın bize mirası 3+2 altın anahtar

Bugün büyük Türk’ü anıyoruz.

Devamını Oku
10.11.2025
Üniversite diploması ne kadar değerli

ABD’de Gallup’un ağustos ayında gerçekleştirdiği anket ilginç sonuçlarıyla tartışma yarattı...

Devamını Oku
09.11.2025
Mesele salt İmamoğlu değil, yenilikçilik ve yerellik

Ekrem İmamoğlu’na casusluk suçlamasının hemen ardından oğlu ve babasının sorguya çekilmesine sıra geldi.

Devamını Oku
06.11.2025
Ahmet Türk ve hayal alemi

DEM heyeti ile cumhurbaşkanı arasında son yapılan ve sonucu merakla beklenen görüşme üzerine bir açıklama beklerken cumhurbaşkanı hukuk başdanışmanlarından Mehmet Uçum merakımızı giderdi.

Devamını Oku
04.11.2025
İstanbul ‘iş bilmez kadir bilmezler’in mi elinde? Peki ‘Biz ihanet ettik’ kim dedi?

Cumhurbaşkanı, İstanbul’un en değerli havaalanı Atatürk Havaalanı’nın yıkılarak yerine yapılan “millet bahçesi”ni ziyaret etmiş ve “İstanbul’umuzu iş bilmez, kadir kıymet bilmez, tarih ve medeniyet şuurundan yoksun kifayetsizlerin insafına terk etmiyoruz. İstanbul bizim göz bebeğimizdir. Bu aziz şehrin bir fetret devri daha yaşamasına gönlümüz asla razı değil” demiş.

Devamını Oku
03.11.2025
Bayrampaşa’ya çökme, genel seçimlerin provası mı?

Bayrampaşa Belediyesi’ni “ele geçirme eylemi” tam bir milli iradeyi hava cıva gören bir iktidar anlayışının tipik örneğidir.

Devamını Oku
02.11.2025
En büyük iki devrim: Ulus ve kadın devrimi

Bu döneme özgü karamsarlıkları erteleyerek bir de şu açıdan bakalım: Atatürk’ün Cumhuriyet hedeflerine önemli ölçüde varılmıştır; bu hedeflerin artık geri döndürülemez olduklarına, tüm Türkiye’nin dün Cumhuriyeti ve Atatürk’ü olağanüstü sahiplenmesiyle sürekli tanıklık ediyoruz.

Devamını Oku
30.10.2025