“Eğitim hayata hazırlık değil, yaşamın ta kendisidir.”
John Dewey
Sadece anayasal hakkı olan barışçıl protesto hakkını kullandıkları için hapiste tutulan üniversite öğrencileri olan bir ülke... 15-25 yaş arası 2.5 milyon genç nüfusu olan; her 4 gençten birinin ne eğitimde ne istihdamda olduğu; büyük bir nitelikli beyin göçünün yaşandığı, gençlerin gelecek umutlarının giderek azaldığı bir ülke... Hal böyle iken birileri çıkıp “Dijital teknolojilerin yaşamın hemen hemen her alanını kapsar hale geldiği çağımızda nasıl bir eğitim? Çocuklarımızı nasıl hayata hazırlamalıyız? Eski sistemlerle yeni çağı yakalamak mümkün mü? Geleceğin eğitim paradigmalarını nasıl şekillendirelim?” sorularını sorsa...
Siyasi ve ekonomik toz duman arasında Cumhuriyet gazetesi olarak 26 Mayıs’ta ilk kez bir zirve düzenledik ve eğitimi masaya yatırdık: “Geleceğin Eğitimi 2025 Zirvesi”. İş dünyasının temsilcileri, akademisyenler, eğitimciler ve teknoloji liderleri ile birlikte eğitimde dönüşümü, dijitalleşme ve yapay zekâ ekseninde tartışmaya açtık. Yenilikçi öğrenme modelleri, sürdürülebilir eğitim politikaları ve teknolojinin eğitime etkisini çok boyutlu olarak ele aldık. İyi de yaptık. Çünkü eğitim, toplumların refahının itici gücü ve geleceklerini belirleyecek en temel unsur.
Dünya dönüşüyor... Fütürist Ufuk Tarhan’ın dediği gibi eski kurallar ve eski sistemler artık yeni beceriler geliştirmek için yetersiz. Artık bir noktadaki bir ameliyat dünyanın başka bir yerinden yapılabiliyor. 3D evler basılıp satılıyor. İnsansı, havvansı robotlar devrede... Artırılmış gerçeklikle eğitim yapılıyor. Dilenciler QR kodla sadaka alıyor, drone’lar uçan otonom araçlar kullanılıyor. Peki akıllı telefon kullanımında dünya ilk sıralarda ama STEM eğitiminde sonlarda olan Türkiye çağa nasıl ayak uyduracak? Bu yeni dünyanın tüketicisi mi olacak yoksa ben de varım üretiyorum diyebilecek mi? Gençliğine umut olabilecek mi?
Özgür bir zihin, dünyanın en güçlü sermayesidir. Türkiye’nin kuruluş yıllarının en büyük mucizesi, yokluk içinde bile bilime ve eğitime yatırım yaparak geleceği inşa edebilmesiydi. Çünkü gerçek kalkınma, yalnızca yollar ve köprüler inşa etmek değil, insan aklını özgürleştirmekti. Zirvede konuşan Prof. Dr. Firdevs Gümüşoğlu’nun vurguladığı Köy Enstitüleri modeli bizde çöpe atılsa da aslında bugün bile dünyada bir şekilde ilham alınan bir model. Gümüşoğlu şu sözle tanımlıyor: “Eğitim duvarlarla sınırlandırılamaz; eleştirel aklın egemen olduğu bir eğitim... Özsaygıyı ve özgüveni geliştiren bir eğitim. Sanatla iç içe bir eğitim... İmeceye eğlenceye ve sevgiye dayalı bir eğitim... Alçakgönüllü değerleri ön plana çıkaran bir eğitim... Toplumsal cinsiyet temelli kadınların cinsiyetlerinden dolayı onurlarının kırılmadığı bir eğitim, devlete maliyeti düşük olan, aileye yük getirmeyen bir eğitim; elektrik santralı kuran, su kanalları açan, bataklık kurutan ağaç diken hastalanan hayvanları tedavi eden yapıt yaratan bir eğitim…”
Sürdürülebilseydi zaten
Türkiye bugün uçup giderdi.
Peki ya bugünün öğrenme
ve eğitim ihtiyaçları? Yapay
zekâ ve dijital becerilerin
önemi giderek artıyor.
Analitik düşünme, yaratıcı
düşünme, esneklik ve
çeviklik, empati, merak
ve yaşam boyu öğrenme
gibi bilişsel ve sosyoduygusal beceriler de
önemini artırmaya devam
edecek. Eğitim bütçesinin
artırılarak kaynakların
eğitimin kalitesine, fırsat
eşitliğine ve öğretmenlerin
gelişimine odaklanması
olmazsa olmaz bir konu.
İşgücü piyasasının teknoloji
ile dönüşümüne ve geleceğin
mesleklerine uyumlu bir
mesleki ve teknik eğitimin
kurgulanması, aynı zamanda
mevcut işgücüne yeşil-dijital
dönüşüme uygun beceriler
kazandırılması gerekiyor.
Faruk Eczacıbaşı’nın
dediği gibi "Her şeyin hızla
değiştiği günümüzde bizim
kuşağa düşen görev ister
kurum yöneticisi ol, ister
ülke yöneticisi, her ne
olursa olsun yaratıcı fikirlerin
ortaya çıkacağı ortamları
hazırlamak..."
İşin özüne bakarsak 80 yıl önce birileri kavramıştı, uygulamaya çalışmıştı. Engellendi. Şimdi de aynı engeller yok mu? Siyasal İslam kılığında, tarikatlar kılığında... Bilimsellikten; eleştirel düşünceden uzak...
Cumhuriyet’in Geleceğin Eğitimi Zirvesi çok bileşenli ve ufuk açıcı oldu. Zirve bitti ama konuşmalar paneller Cumhuriyet YouTube kanalından yayınlanıyor. Bilginize...
