Halk, ümmet yerine yurttaşlık bağını kuran laik Cumhuriyeti kutladı
Zülal Kalkandelen
Son Köşe Yazıları

Halk, ümmet yerine yurttaşlık bağını kuran laik Cumhuriyeti kutladı

01.11.2023 04:01
Güncellenme:
Takip Et:

AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın gelenek olduğu üzere Dolmabahçe Sarayı’ndan değil de Vahdettin’in adını taşıyan bir köşkten donanmanın geçit törenini izlemesi, sıradan bir olay değildir.

Atatürk ve Kuvayı Milliye’deki mücadele arkadaşlarının idam kararlarını imzalayan, 17 Kasım 1922’de Osmanlı’nın başkenti İstanbul’u işgal eden İngilizlere sığınıp HMS Malaya Zırhlısı ile Malta’ya kaçan kişi Padişah Vahdettin’di.

Erdoğan’ın Cumhuriyetin 100. kuruluş yıldönümünde Türk donanmasını Vahdettin Köşkü’nden selamlaması elbette bir mesaj taşıyor. Böylece kutlamalara Vahdettin’in adı karıştırıldığı gibi, konuşmasında “Reddi miras yapmıyor, şanlı tarihimizin her bir safhasını bağrımıza basıyoruz” demesi de o mesajla ilgili.

Devlet kurumlarının zoraki etkinliklerine karşın, halkın çok geniş bir katılımla sokağa çıkarak laik Cumhuriyeti kutlaması, siyasal İslamcılara, AKP’lilerin hayallerini süsleyen “ümmete” karşı güçlü bir yanıt oldu. Çünkü halk, 29 Ekim’de ümmet yerine yurttaşlık bağını kuran laik Cumhuriyeti kutladı.

ERDOĞAN 2014’TE 5. DİN ŞÛRASI’NDA NE DEMİŞTİ?

Aynen şunları söylemişti: “Batı’da Hıristiyanlıktan oluşan boşluğa örneğin yurttaşlık dini ikame edilirken Türkiye gibi Müslümanların çoğunlukta olduğu ülkelerde de benzer bazı denemelere girişildi. Bunlar kendi elleriyle yurttaş dini benzeri dinler inşa ederek İslamın karşısına kendi yapay dinlerini koymanın çabası içinde. Din ve devlet işleri ayrı olsun diye kendi yapay dinlerini devlete egemen kılmanın mücadelesini verdiklerinin bilincinde değiller.

Bu sözlerden ne anlaşılıyor? 

Özetle, anayasal bir kavram olan “yurttaşlık” kavramının din ile yer değiştirmek için yaratıldığı, laiklik uygulansın diye bu “yapay dinin” devlete egemen kılınmaya çalışıldığı  söylenmiş. 

29 Ekim’de ülkenin her yerindeki meydanlarda bir araya gelen halk, bu anlayışa yanıt vermiş oldu. O gün insanları ortak bir sevinçte buluşturan din ya da ümmet değil; hangi dinden olurlarsa olsunlar, ister inançlı ister inançsız olsunlar, hangi etnik kökenden gelirlerse gelsinler, 100 yıl önce kurulan Cumhuriyetti. 

SİYASAL İSLAM, LAİK CUMHURİYETİN ANTİTEZİDİR

Pazar günkü yazıma bu nedenle, “Tarafınızı netleştirin: Devrimci laik Cumhuriyet mi, siyasal İslam mı?” başlığını koydum ve “Bunun arası, ortası, helalleşmesi yok!” diyerek bitirdim.

Bu düşüncelerimi, salı akşamı Flash TV’de Begümhan Aydoğan’ın hazırladığı Serbest Kürsü programında dile getirince eski AKP’li Emin Şirin, Cumhuriyetin gerçekleştirdiği medeniyet tasarımının tam karşısında İslami hassasiyetleri daha fazla olan yüzde 40’lık bir kesim bulunduğunu, demokratik hakları gereği farklı yönde oy kullandıklarını söyledi. Ilımlı İslam projesinin ideologlarından olan Samuel Huntington’ın “Medeniyetler Çatışması”nı anarak anayasanın başlangıç metninde yazanların kendisini de rahatsız ettiğini belirtti. Dr. Çiğdem Bayraktar ve ben Cumhuriyet Devrimi’nin ilkelerini savundukça da bizi “jakobenlik” ve “üstencilik” ile suçladı. Tabii kendisine, Huntington’ın Türkiye Ortadoğu’da lider olmak istiyorsa laiklikten vazgeçmeli diye yazdığını da hatırlattım.

Türkiye, neden bugün siyasal İslamın baskısı altında derseniz yanıtı işte bu çarpık yaklaşımda. Açıklayayım...

Siyasi bir aidiyet biçimi olan yurttaşlık, eşitlik ve özgürlük idealini içerir ve bu çerçevede devlet ile birey arasında hukuki bağı kurar. AKP kadrolarının 1923’te kurulan Cumhuriyet ile ilgili en temel sorunlarından biri budur. 

Şeriatı, padişahlığı ve halifeliği kaldıran,

Bu topraklarda yaşayanları kulluktan yurttaşlık statüsüne geçiren,

Egemenliği padişahtan alıp halka veren,

Laikliği anayasaya koyan sistemdir Cumhuriyet.

Hoşlarına gitmeyen budur.

Çünkü siyasal İslamın hedeflediği sistemde, yurttaşlık yoktur; birbirine din ile bağlı olanların oluşturduğu ümmet toplumu vardır. Herkes padişahın kuludur. Egemenliği de ümmet adına padişah kullanır.

Siyasal İslam, laik Cumhuriyetin antitezidir; onunla helalleşilmez!

Öyleyse yineleyeyim. Tarafınızı netleştirin: Devrimci laik Cumhuriyet mi, siyasal İslam mı?

Yazarın Son Yazıları

Emeğin hakkı için 1 Mayıs’ta meydanlara!

Türkiye’de yaşayan herkesin 1 Mayıs ile ilgili iyi ve kötü anıları var.

Devamını Oku
26.04.2026
Vize soygunu!

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının vize sorunu yine gündemde.

Devamını Oku
24.04.2026
Ölüm korkusu yaşayanlara ekmek korkusu yaşatmak!

Bir distopya değil gerçeğin ta kendisi...

Devamını Oku
22.04.2026
Emperyalizmin monarşi hayranlığı ve 23 Nisan!

Bir tür “müstemleke valisi” gibi ortalıkta dolaşan Amerika’nın Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, zırvalamaya bu kez Antalya’da devam etti ve Ortadoğu’yu kastederek “Bunu söyleyerek yine eleştirileceğim çünkü antidemokratik ama bölgeyi incelerseniz, işe yarayan tek şeyin, güçlü liderlik rejimleri olduğunu fark edebilirsiniz. Ya merhametli monarşiler ya da meşruti monarşi türü yapılar... Bunun dışındaki her şey, demokrasi kisvesini giyen ülkeler başarısız olmuştur” dedi.

Devamını Oku
19.04.2026
Baş sorumlular, suçluları kutsayanlardır!

Kahramanmaraş’taki bir ortaokulda 14 yaşındaki bir öğrencinin silahlı saldırısında, bir öğretmen ve on öğrenci hayatını kaybetti, yirmi öğrenci yaralandı.

Devamını Oku
17.04.2026
Öcalan, Bahçeli’yi çok özel bir yere koymuş!

“Benim bildiğim tek şey var, silahlı mücadele devri kapandı, PKK bitti.”

Devamını Oku
15.04.2026
Önce Cumhuriyet!

Elimde değerli bir kitap var.

Devamını Oku
12.04.2026
İnsan-köpek dostluğuna dair en eski kanıtlar Türkiye’den...

Yazımın son kısmında yer verdiğim araştırma ve günümüzde yaşananlar trajik bir karşıtlık içeriyor.

Devamını Oku
10.04.2026
Müze (!)

Kavramlar o kadar altüst edildi ki bir terörist başından “barış elçisi” gibi söz ediliyor, gerçekte bir karşıdevrim tarikatı olan AKP’nin demokratik seçim yoluyla iktidarı bırakacağı umuluyor.

Devamını Oku
08.04.2026
MHP ile DEM’in uyumu!

CHP’nin ara seçim çağrısından sonra arka arkaya iki yanıt...

Devamını Oku
05.04.2026
Köylünün alın terinin üzerinde tepinmek!

Akbelen Ormanları’nın hızla kamulaştırılıp siyanürlü maden faaliyetleriyle yok edilmesine karşı çıkan köylüler, yalnızca anayasal haklarını kullandıkları için hedef alındı, tartaklandı, şiddet gördü ve sonunda İkizköy’de muhtar Nejla Işık’ın kızı Esra Işık tutuklandı!

Devamını Oku
03.04.2026
NATO’ya karşı çıkmak yurtseverliğin gereğidir!

Amerika ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları birinci ayını doldururken NATO’nun sosyal medya hesabından Anıtkabir fotoğrafıyla bir paylaşım yapıldı.

Devamını Oku
01.04.2026
Akla, ahlaka ve insan onuruna aykırı sendikacılık

İktidara yakın HAK-İŞ Genel Başkanı Mahmut Arslan, hayalini açıklamış...

Devamını Oku
29.03.2026
Taht için halkını feda etmek!

Geçen hafta Berlin’in ünlü meydanlarından Alexanderplatz’da bir grubun eylem yaptığını görünce ne olduğunu anlamak için yanlarına gittim.

Devamını Oku
27.03.2026
Gazetecilik ve derin çürüme

Gerçekleri yazdıkları için tutuklanan gazeteciler arasına son olarak Alican Uludağ ve İsmail Arı’nın da katılması, Türkiye’de düşünceyi ifade etme özgürlüğü ile halkın haber alma hakkının rafa kaldırıldığının yeni bir kanıtı oldu.

Devamını Oku
25.03.2026
Tenceredeki can

Bugün hakkında yazmak istediğim olay günlerdir medyada yer alıyor.

Devamını Oku
18.03.2026
Kiminle yan yana duruyorsunuz?

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, 12 Mart Perşembe günü TBMM’deki odasına giderek Bülent Arınç’ı ziyaret etti ve baş başa yetmiş beş dakika görüştü.

Devamını Oku
15.03.2026
Laiklik karşıtı eylemlerin odağı!

“Bugün Türk devleti denilince akla ilk neyin geldiği belli değil midir?

Devamını Oku
13.03.2026
Pentagon’un ‘Kutsal Savaşı’

Trump, ikinci kez ABD Başkanı seçildikten üç gün sonra bu köşede “Amerikan Mantıksızlık Çağı’nın zafer çanları çalıyor” uyarısında bulunmuştum.

Devamını Oku
11.03.2026
Fatma Nur Çelik’ler, kadınlar ve Türkiye

Aynı ismi taşıyan iki kadın, aynı gün, aynı kentte can verdi.

Devamını Oku
08.03.2026
Emperyalist kuşatma!

ABD ve İsrail öncülüğünde uluslararası hukuk hiçe sayılarak İran’a düzenlenen saldırıyla birlikte, emperyalizmin tüm bölge için çok büyük bir yıkım ve tehdit oluşturduğu bir kez daha görüldü.

Devamını Oku
04.03.2026
İkinci Cumhuriyet'e doğru çakılırken!

Terörist başı Öcalan, 27 Şubat’taki ilk çağrısının yıldönümünde yeni bir açıklama yaparak 1923’te kurulan Cumhuriyetin temeline indirilecek en büyük darbeyi duyurdu.

Devamını Oku
01.03.2026
İmralı’nın statü açığı!

“Ney?”

Devamını Oku
27.02.2026
Kitlesel çocuk istismarı!

Burası bir devlet okulunun ana sınıfı...

Devamını Oku
25.02.2026
Doğa ve hayvan hakları savunucularına acil çağrı!

AKP Artvin Milletvekili Faruk Çelik, bunca sorun arasında yememiş içmemiş, atmaca avındaki bir zulmü önleyen yasal düzenlemeyi değiştirmek için bir yasa teklifinin peşine düşmüş!

Devamını Oku
22.02.2026
Medreseleşmeye karşı sesler yükselmek zorunda!

Milli Eğitim Bakanlığı, Yusuf Tekin imzasıyla tüm illere gönderilen “Ramazan Ayı Etkinlikleri” yazısıyla bir ramazan programı başlattı.

Devamını Oku
20.02.2026
Emperyalizmin aparatı, taktik için ‘sosyalist’!

Eski HDP’li vekil Sebahat Tuncel, T24’ten Cansu Çamlıbel’e açıklamalar yaparken “Kürtlerin emperyalistlerle ittifakı taktiktir” demiş.

Devamını Oku
18.02.2026
‘Şahsım Devleti’nde Yeni Osmanlıcı ‘şehzade’!

Yılmaz Özdil’in Sözcü TV’de AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan ve torunları adına konuşurken kullandığı ifadeler, tahmin edilebileceği gibi büyük bir tartışma başlattı.

Devamını Oku
15.02.2026
Namus ve şeref üzerine ant içmek!

“Devletin varlığı ve bağımsızlığını, vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğünü, milletin kayıtsız ve şartsız egemenliğini koruyacağıma, hukukun üstünlüğüne, demokratik ve laik Cumhuriyet ve Atatürk ilke ve inkılaplarına bağlı kalacağıma, toplumun huzur ve refahı, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde herkesin insan haklarından ve temel hürriyetlerden yararlanması ülküsünden ve anayasaya sadakatten ayrılmayacağıma büyük Türk milleti önünde namusum ve şerefim üzerine ant içerim.”

Devamını Oku
13.02.2026
İlkesiz siyaset 5

Dün sokakta yürürken yanıma CHP’li olduğunu belirten bir kadın geldi.

Devamını Oku
11.02.2026
Chomsky’nin gerçek yüzüyle hayal kırıklığı yaşayanlar!

ABD Adalet Bakanlığı’nın Epstein dosyalarını yayımlamasıyla milyonlarca belge göz önüne serildi.

Devamını Oku
08.02.2026
‘100 yıllık anomali’!

DEM Partili Pervin Buldan’ın 2022’de Türkiye Cumhuriyeti’ni “yüz yıllık bir yıkım süreci” olarak nitelediğini ve sonrasında TBMM başkanvekili olarak seçildiğini biliyoruz.

Devamını Oku
06.02.2026
Yazıyor, yazıyor; TKP’nin meydan okuduğunu yazıyor!

Yazımın başlığındaki ifade, Türkiye Komünist Partisi’nin (TKP) geçen pazar günü Ankara’da düzenlediği toplantı boyunca kullanılan “gazeteci çocuk” sembolüne bir atıf.

Devamını Oku
04.02.2026
İmralı’da konuşulan ‘darbe’!

AKP, MHP VE DEM’li üç milletvekilinin 24 Kasım 2025’te İmralı’da terörist başı Abdullah Öcalan ile yaptıkları görüşmenin kamuoyuna açıklanan 16 sayfalık özet tutanağı, orada “darbeden” söz edildiğini ortaya koydu!

Devamını Oku
01.02.2026
Sesi çok yüksek çıkan ulusalcı azınlık (!)

Sırasıyla yazalım. O basın toplantısında ne oldu? “Ulusalcı bir azınlık” denen, CHP’nin tabanında yer alan Atatürkçüler herhalde ama onlar hiç de azınlık değiller.

Devamını Oku
30.01.2026
İyi izlemeler, iyi uykular!

Çetelerin cirit attığı, uyuşturucu sarmalının her yeri sardığı, sokaklarda çocukların birbirini öldürdüğü, her çeşit dolandırıcılığın tavan yaptığı, aile içi şiddetin her gün can aldığı, kimsenin yaşam güvencesinin kalmadığı, hukukun yerle bir edildiği bir ülkedir artık Türkiye.

Devamını Oku
28.01.2026
Kalpaksız Kuvayı Milliyeciye saygıyla!

Uğur Mumcu, gazetecilik mesleğinde ve siyasi tarihimizde öyle kalıcı bir iz bıraktı ki Cumhuriyet gazetesinde “Gözlem” adlı köşesindeki yazıları, kitapları ve konuşmaları, aradan ne kadar zaman geçerse geçsin, Türkiye’yi ve dünyayı anlamak için karanlıkta bir fener gibi!

Devamını Oku
25.01.2026
Suriye’de yaşananlar ve maskesi düşenler

Amerika’nın Suriye’de PKK bağlantılı SDG’yi kullanıp atmasından sonra isyan edenler ve öfke patlaması yaşayanlar var.

Devamını Oku
23.01.2026
Alevlendirilen şeriat ve İslam tartışması

Alevlendirilen şeriat ve İslam tartışması

Devamını Oku
21.01.2026
YÖK’ün genelgesi, laik ve bilimsel üniversiteye darbedir!

İçeride açılım ve ünlülere uyuşturucu soruşturmaları, dışarıda Trump’ın emperyalist planları ve Suriye’de Şam ordusu ile SDG’nin çatışması derken bu hafta gündemde öne çıkarılmayan ama hayatımızı derinden etkileyecek bir gelişme daha oldu.

Devamını Oku
18.01.2026