Türkiye’nin içine itildiği yapay yeni anayasa tartışmalarının hukuksal gereklilikten öte, iktidarın ömür uzatma ve Cumhuriyeti dönüştürme girişimi olduğu çok açık. Zamanlama uygun (!). Ekonomik yıkım ve toplumsal bunalımın tepe yaptığı, her cepheden halkın yaşam alanlarına saldırılarak felç edildiği ve siyaset dışına itildiği kesitte, RTE rejiminin neden anayasa masasını tek çıkış yolu (!) dayattığı çok net.
İÇ VE DIŞ GÜVENLİK SÖYLEMİNİN PERDE ARKASI
Bitmiş-hasta iktidar, güvenlikçi politikalarla anayasa değişikliği, dahası yeni anayasa istemini milli beka ve güvenlik sosuna bulayarak muhalefeti terör ve istikrarsızlıkla yan yana getirme tehdidiyle teslim alma taktiği güdüyor. Konuyu kapatma refleksiyle RTE, ara seçimi hızla güvenlik eksenine kaydırdı. Maddi gerçeklerin (enflasyon, yoksulluk, işsizlik...) konuşulmasını engellemek ve (ana) muhalefeti devletin yüksek çıkarları (!) için uzlaşmaya zorluyor. Bir yandan CHP’li belediyelere sonu gelmeyen kumpas operasyonlar!
OHAL koşullarında anayasa değişikliğinin yıkıcı etkisini 2017’de yaşadık; cebren ve hile ile ulus egemenliği gasp edilerek dış güdümlü, gayrimeşru TEK ADAM rejimi bir deli gömleği gibi ülkeye giydirildi. Apaçık sivil darbe ile 1876’nın da gerisine savrulduk; artık bir Meclisi Mebusan bile yok, TBMM işlevsiz, bağımlı!
ARA SEÇİM RİSKİ VE ANAYASAL TUZAK
Meclis aritmetiğinde değişmenin ara seçim zorunluğu doğurup doğurmayacağı anayasa hukukunda gri alanlar içeriyor. İktidarın, istediği anayasa değişikliğini halkoylamasına götürecek sayıyı (360-399) bulamadığında, ara seçim kartını şantaj veya pazarlık aracı olarak kullanma tasarımı açık. Muhalefetin, salt seçim olsun da nasıl olursa olsun diyerek içeriği belirsiz veya RTE rejimini güçlendirecek anayasa değişikliğine veya bu sürece meşruluk giydirecek işbirliğine razı edilmesi riski de çok açık ve somut. Eldeki anayasanın bile pervasızca çiğnendiği iklimde, yeni olan, salt iktidarın meşruluk bunalımını aşmaya, RTE’nin ölene dek hanedanını, ülkenin talanını güvencelemeye, ulusu bölmeye yarayacak!
CHP’NİN İZLEMESİ ÖNERİLEN YOL
Önkoşul: Anayasayı değiştirmeye değil, öncelikle yürürlükteki anayasaya ve AYM/ AİHM kararlarına uymaya odaklanan ısrarlı söylem. 2017 değişikliğini ve İktidarın meşruluğunu sürekli sorgula(t)mak.
Toplumsal meşruluk hattı: Anayasa tartışmasını seçkinlerin masasından alıp halkın yakıcı gündemi iş, mutfak, barınma, adalet ile ilişkilendirmek. RTE’nin diplomasızlığı olgusunu ısrarla masada tutmak.
TBMM aritmetiği ve tıkama: İktidarın gereksindiği demokratik makyajı vermeme, ara veya erken seçim istemini anayasa değişikliğiyle takas etmeme. Ara seçimde bekleneni bulamama riskini unutmamak!
Anayasa md.78’in ara seçim yapılmasına karar verilir ifadesi, Meclis’e takdir hakkı tanımaz, ödev yükler. Ama bu ödev yerine getirilmezse yaptırım, örn. YSK’nin harekete geçmesi anayasada tanımlanmamıştır. Anayasal buyruk siyasal çoğunluğun insafına kalmıştır (horror vacui). Eksilen üye sayısı 30’u geçtiğinde (yüzde 5 sınırı) Anayasa 3 ay içinde ara seçim yapılır diyor. Ama Meclis çoğunluğu oylamada hayır der veya gündeme bile almazsa?! İşte burası hukukun bittiği ve yeni bir anayasal bunalımın doğduğu yerdir. Anayasa çiğnemi (ihlali) süreklilik kazanır (in continuo)! Anayasa yapılır diyor, Meclis yapmıyorsa kasıtlı anayasa ihlalidir.
YSK’nin eli kolu bağlıdır. TBMM başkanının görevi Meclis’i yönetmektir, onun yerine geçip karar almak değildir. Teknik olarak, yaptırımsız anayasa normu ile yüz yüzeyiz. Oysa anayasanın buyurucu kurallarının çiğnemi hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmaz. Hukuk abesle iştigal etmez! Ara seçimlerin yapılmaması salt teknik bir usul hatası değil, yurttaşların seçme-seçilme hakkının da çiğnemidir. TBMM Başkanlığı’nın edilgen (pasif) kalması anayasayı çiğneme suçudur. Bu durumda Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) hak ihlali temelli bireysel başvuru yapılabileceği gibi, yaratıcı hukuksal yolların bulunması gerekir. Ancak AYM, böylesi bir TBMM kararı için görevsizlik-yetkisizlikle esasa girmeyebilir. Ne var ki hukuk çaresizlik değil, çare çözüm kurumudur.
SONUÇ VE TARİHSEL SORUMLULUK
Cumhuriyetin temel değerleri, laiklik ve hukuk devletini aşındıran hiçbir girişime asla izin vermeme kararlılığı ve çağrısı hep sıcak-güçlü kalmalıdır. Meşruluğunu yitirmiş rejime payanda olacak uzlaşmanın muhalefet için intihar, Türkiye için kör kuyu olacağı akıldan hiç çıkarılmamalıdır. Çare, sine-i millettir!
