Son darbenin birinci yılı
Ali Apaydın
Son Köşe Yazıları

Son darbenin birinci yılı

19.03.2026 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Tam bir yıl oldu! Bir yıl önce bugün yapılan bir darbeyle 21. yüzyıla özgü köktendinci bir neo-faşizmin içinde yaşıyoruz.

İşte bir yıl sonra, önce matematik yasalarına bile aykırı söylentiler ortaya atan, sonra içeriği “hatırladığım kadarıyla”, “bilmiyorum”larla, “-mışlar, -mişler, -muşlar”la dolu binlerce sayfalık iddianamesi ancak aylar sonra yazılan, sonra savcısı adalet bakanı olan ve nihayet duruşmaları daha birkaç gün önce başlamasına rağmen dakikalar içinde biten oturumlarla yol almaya çalışan, AKP iktidarında bir modaya dönüşen mahkemelerle meşgulüz yine. Ama bu seferki kesinlikle en ağırı…

Sahi, bugün Silivri’de ne oluyor? Orada yargılanan şey nedir? Yolsuzluk yaptığı iddia edilen bazı insanlar mı, bazı belediye çalışanları mı, seçilmiş belediye başkanları mı, yoksa birer kurum olarak belediyeler mi? Casuslar mı? Diplomalar mı? İddia edilenlerin bile iddianamede yer almadığı bir mahkemede ne yargılanıyor? Bugün ülkemizde yargı önüne ne konuyor, neler konuyor? Turplar mı, heybeler mi? Bilmediğimiz başka bir sebze ya da nesne mi? Yoksa hepsinden öte bir başka şey mi? 

Bugün ülkemizde bir fikir yargılanıyor: cumhuriyet fikri, demokrasi fikri yargılanıp mahkûm edilmeye çalışılıyor! Bugün bir fikir, bir düşünce, özgürlük düşüncesi, onun bu topraklarda yeşermiş filizi olan Anadolu Devrimi mahkûm etmeye çalışılıyor!

Kuşkusuz sonradan yine çok pişman olacaklar. Ne de olsa AKP iktidarı boyunca bir türlü modası geçmeyen bir tutum oldu pişmanlık! Kuşkusuz, yine “yanılmışız” diyecekler.

Peki onlar yanılırken, ülkemize ne olacak? Yüzyıl önce yokluklar içinde kurulan bu ülkeye ne olacak?

TARİHTEN DERS ALABİLMEK

Geçmişi anlamak için tarihin her dönüm noktasına adım adım özenle bakmak gerekir. Çünkü titizlikle irdelenmemiş bir tarih, tarih bilincinin politikaya girmesini engeller. Ancak çoğu zaman hiç de başarılı olduğumuz bir ders değil tarih! Ondan bir ders çıkarmayı çoğu zaman başaramıyoruz. Her seferinde “Tarihten nasıl ders çıkarılır?” sorusunu kasıtlı olarak yanlış yanıtlayan anti entelektüellere kulak kesiliyor ve apaçık olanı bile görmekte zorlanıyoruz! Bugün görevimiz, hatırlamaktır, ciddi bir hafıza çalışması yapmalı ve meydan okuyan devrimci mücadele gramerini yeniden kurup yeniden geliştirmeliyiz.

Tarih, bir efsane değil, bir gerçekliktir; kendi kendini doğrulayan düşüncelerin değil, eylemlerin sahnesidir. En büyük özgürleşme hareketleri olan devrimler, her özgürleşme hareketi gibi gericilikle çatışmasından başarıyla çıkabildiği noktada gerçek bir devrime dönüşür. Ve maalesef bazı durumlarda gerici olan karşıdevrimciler de kazanır.

DEVRİMİ VE KARŞIDEVRİMİ ANLAMAK

Devrimler, aşağıdan yukarıya doğru yol alan toplumsal hareketlerdir. Anadolu Devrimi de sözcüğün tam anlamıyla böyle bir devrimdir: eşitlik, özgürlük, kardeşlik ve adalet için duyulan, yani en temel ihtiyaçlardan doğan bir devrim.

Bugün hâlâ sadece birkaç ay içinde kurulan düzenli bir orduyla hem bir kurtuluş hem de bir devrim yapıldığını zannediyorsanız, silkinin ve kendinize gelin. Anadolu’daki devrimci gücün küçük bir azınlıktan ibaret olduğunu sananlar, yüz yıl önce olduğu gibi bugün de yanılıyor!

Anadolu Devrimi, her gerçek devrim gibi, birbirine karşıt toplumsal güçlerin amansızca mücadelesi sonunda devrimcilerin başarısıyla sonuçlanan bir toplumsal harekettir. Bizim toplumumuzun başarısı olan bir hareket! Mustafa Kemal ve arkadaşlarının ürettiği bir icat değil; bir halkla birlikte başardıkları bir hareket!

Yüzyıllar önce bizzat gericiliğin ilk büyük ideologlarından Joseph de Maistre’in belirttiği gibi, karşıdevrimler bir geri dönüş talebi değil, bir devrimin antitezidir. Yani, devrimler gibi karşıdevrimler de daha önce hiçbir örneği olmayan rejimler üretebilir. Şu hâlde anlamak zorundayız; AKP ve şürekasının amacı padişahlık dönemine geri dönmek değil, yepyeni bir karşıdevrim ülkesi kurmak! Tıpkı, geçen yüzyılın İtalya’sında, Almanya’sında ya da İspanya’sında kurulan faşizmler gibi bir ülke kurmak!

‘BÜYÜK YALANLAR DÜNYASI’ BİTERKEN

Ancak bugün dünya genelinde olup bitenler gösteriyor ki, artık “büyük yalanlar dünyası” sona ermek üzere. Artık hiçbir şey gizli saklı değil, göz göre göre oluyor. Bugün hukuku katledenler, insanları açlığa ve ölüme mahkûm edenler, yaptıkları işten bir hayli gurur duyuyor…

Evet, çok zor durumdayız! Bugün kurucu parti dahil Anadolu Devrimini hakkıyla sahiplenen hiçbir makro politik oluşum yok! Ancak bu ülkenin bir tutam korkunun içinde boğabilecek basit bir devrimci kültürü de yok! Çok daha fazlası var! Çok çok daha fazlası! 

İşte görüyoruz bunu! Tam bir yıl oldu! Köktendinci karşıdevrimcilerin darbesinin üzerinden tam bir yıl geçti. Ve karşıdevrimciler en güçlü oldukları anda bile Anadolu Devrimini yenemedi! Önce üniversiteliler barikatları aşıp meydanları doldurdu, sonra duyarlı her yurttaş meydanlara koştu ve direndi.

Tıpkı yüzyıl önce direndiği gibi direndi Anadolu halkı. Ve direniyor. Ve direnecek…

***

Dünyada yeni rüzgârlar yükseliyor. Henüz hangi yöne eseceğine karar veremeyen politik rüzgârlar bunlar. Görünen o ki ya yeniden devrimler çağına gireceğiz ya da ciddi bir üçüncü dünya savaşına sürükleneceğiz! Sonucun ne olacağını elbette bilemeyiz, çünkü garantiye alınmış bir sonucun öncesi değildir hiçbir mücadele. Ancak sürecin ne olacağını gayet iyi biliyoruz; Anadolu halkı olarak biz, ne olursa olsun direnmeye devam edeceğiz, direnmekten asla vaz geçmeyeceğiz!

***

Barikatları aşıp ülkemize umut olan tüm üniversitelilere selam olsun!

“Kurtuluş yok tek başına ya hep beraber ya hiçbirimiz!”

İlgili Konular: #darbe

Yazarın Son Yazıları

Son darbenin birinci yılı

Tam bir yıl oldu! Bir yıl önce bugün yapılan bir darbeyle 21. yüzyıla özgü köktendinci bir neo-faşizmin içinde yaşıyoruz.

Devamını Oku
19.03.2026
‘Başucu’nuzdakiler üzerine

Önce kurucu partinin genel başkanı başucundaki kitabı açıkladı.

Devamını Oku
05.03.2026
Eğitim mücadelesi içindeyken

İnsanlık olarak tarihin uzunca bir döneminde, insan teklerinin büyük çoğunluğun eğitim almadığı bir süreç yaşadık.

Devamını Oku
19.02.2026
İlkeler ve politikalar

İnsan teklerini, insanlığın bir üyesi olarak konumlayarak insanlık tarihine bağlayan bir etkinlik olan politika, insanlığın geçmişi, şimdisi ve geleceği arasında adil ve doğru bir ilişki kurma çabası olduğu ölçüde bir anlam taşır.

Devamını Oku
05.02.2026
Direnenleri anlamak!

Aydınların faşizm karşısındaki konumlanışı, basit bir kahraman-hain ikiliğinden çok daha karmaşıktır.

Devamını Oku
22.01.2026
Felsefesizliğin faturaları

İnsanlık tarihinin en yüksek teknik bilgi birikimine, en hızlı bilgi erişim araçlarına ve görünürde en yaygın “eğitimli” nüfusuna sahip olan dünyamız paradoksal bir şekilde adalet, barış ve refah yerine açlık, savaş, şiddet ve terör üretiyor.

Devamını Oku
08.01.2026
Cumhuriyet için Cumhuriyet!

1990’ların Muğla’sında, bazı lise öğrencileri arasında özel bir espri ritüeli yer etmişti.

Devamını Oku
25.12.2025
MESEM Mezarlığı

Arda, başı bir sac büküm makinesinde 16 dakika sıkışarak can verdi.

Devamını Oku
11.12.2025
‘Tutarsızlığın Tutarsızlığı’

21. yüzyıl Türkiye’sinde kendi içinde kısmen ayrışan cumhuriyet karşıtı politik çizgileri ilk kez birleşmiş bir şekilde buluyoruz karşımızda: AKP, MHP, DEM, PKK ve diğerleri…

Devamını Oku
27.11.2025
Bir metnin 'yapı'sı

İçinde 969 kez “Hatırladığım kadarıyla”, 774 kez “Bilmiyorum”, 691 kez “-mışlar, -mişler, -muşlar” gibi...

Devamını Oku
13.11.2025
Düşünme aralıkları açmak için

Politika üretimi, derinlemesine düşünülmüş temel ilkeler etrafında şekillenen bir süreçtir.

Devamını Oku
30.10.2025
‘Sahtelikler Tiyatrosu’ iflasın eşiğinde

‘Sahtelikler Tiyatrosu’ iflasın eşiğinde

Devamını Oku
16.10.2025
Dijital çatlaklar

Dijital çatlaklar

Devamını Oku
02.10.2025
İhanetler ve hainler

İhanetler ve hainler

Devamını Oku
18.09.2025
Demokrasi diploması

Eğitim sosyolojisi içerisinde yaygın bir tez, bir ülkenin gelişmişlik düzeyini belirlemek için basit bir kriteri dikkate alır...

Devamını Oku
04.09.2025
Eleştiri, demagoji ve zırvalama

Eleştiri, demagoji ve zırvalama

Devamını Oku
21.08.2025
Gerçeklik iğnesi

Tıpkı kökleriyle ormanı zehirleyen bir mantar gibi toprağımızı, havamızı, geleceğimizi sarmalayıp zehirleyen bir iktidarla yaşıyoruz.

Devamını Oku
07.08.2025
MEB ve ÖSYM’nin karanlığı

MEB ve ÖSYM ısrarla “adil ve bilimsel” sınavlar yaptığını iddia ediyor.

Devamını Oku
24.07.2025
Yarım önlemleri reddedin!

Çok geç kaldığımız doğru! Çok doğru. Uyanış en geç 2023’te başlamalıydı...

Devamını Oku
10.07.2025
Mücadeleyi baltalayanlarla mücadele etmek

Veganizm ve feminizm gibi çağımızın en değerli ve en etkili mücadele alanları bir tür “seküler din”e dönüşüyor.

Devamını Oku
26.06.2025
Yaşayan umutlar olmayı sürdürmek

Yaşayan umutlar olmayı sürdürmek

Devamını Oku
12.06.2025
Kötülüğün sıradanlaşması

Kötülüğün sıradanlaşması

Devamını Oku
29.05.2025
'Ben Marksist değilim'

“Ce qu'il y a de certain c'est que moi, je ne suis pas Marxiste” – “Kesin olan şu ki, ben Marksist değilim.” - Karl Marx

Devamını Oku
15.05.2025
İşçi sınıfı ve bugünümüz

İşçi sınıfı ve bugünümüz

Devamını Oku
01.05.2025
Liseliler ve öğretmenleri

Liseliler ve öğretmenleri

Devamını Oku
17.04.2025
Direnişin felsefesi

Direnişin felsefesi

Devamını Oku
03.04.2025
Mutsuz Adam

Mutsuz Adam

Devamını Oku
20.03.2025
Karanlık eğitim çalıştayı

Karanlık eğitim çalıştayı

Devamını Oku
06.03.2025
Akademisyenlerin suskunluğu

Akademisyenlerin suskunluğu

Devamını Oku
20.02.2025
Kayıp zamanın içinde

Kayıp zamanın içinde

Devamını Oku
06.02.2025
Meşruiyet meselesi ve faşizm tehlikesi

Meşruiyet meselesi ve faşizm sorunu

Devamını Oku
23.01.2025
Sol, solsuzluk ve 'solcular'

Sol, solsuzluk ve 'solcular'

Devamını Oku
09.01.2025
Ders olsun!

Ders olsun!

Devamını Oku
26.12.2024
-ım, -im, -üm’lerden kurtulmak

-ım, -im, -üm’lerden kurtulmak

Devamını Oku
12.12.2024
‘Sessizliğin Cumhuriyeti’

‘Sessizliğin Cumhuriyeti’

Devamını Oku
28.11.2024
Politika gösterisi değil politika yapmak!

Politika gösterisi değil politika yapmak!

Devamını Oku
14.11.2024
Türkiye bu değil!

Türkiye bu değil!

Devamını Oku
31.10.2024
Tarihte tatile çıkma zamanı değil!

Tarihte tatile çıkma zamanı değil!

Devamını Oku
17.10.2024
Cumhuriyet ve gençlik

Cumhuriyet ve gençlik

Devamını Oku
03.10.2024
Veli zorbalığı

Veli zorbalığı

Devamını Oku
19.09.2024