İran Savaşı’nın en başında, bu savaşın Rusya için ikilemler içerdiğini yazmıştım. En önemli ikilem: Rusya, Trump’ın İran Savaşı’nı kazanmasını istemez fakat Trump’ın uğrayacağı başarısızlığın sonucunda onun siyasi gücünü büsbütün kaybetmesini de istemez. Zira Trump’ın başarısızlığı, onun iktidara geldiği zamandan beri Ukrayna konusunda Batı dünyasında oluşan çatlağın ortadan kalkmasına ve Rusya’nın karşısında tekrar birleşik bir Batı ittifakın ortaya çıkmasına yol açardı. Bu son konuda Rusya’da iktidara yakın çevrelerinin duyduğu kaygıları, Rus resmi haber ajansı RİA Novosti’de önceki gün yayımlanan bir makale güzel özetliyor. Makalede, Trump’ın İran’da düşeceği durumun Rusya için de kötü sonuçlar doğurabileceği ifade edilmiş. Putin’in sözcüsü Peskov’un dün “Trump’ın İran’a yönelik tehditlerinden haberimiz var ama biz yorum yapmamayı tercih ediyoruz” demesi de bu ikilemden kaynaklanıyor.
Trump’ın Ukrayna’ya yönelik tutumu Rusya için daha elverişli olsa da Trump, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin yakalama kararı çıkarttığı Putin’i Alaska’da kırmızı halıyla karşılamış da olsa, Trump Amerikası’yla Rusya’nın çıkarları özellikle Kafkasya ve Orta Asya’da çatışma halinde. Trump’ın Kafkasya’da Azerbaycan ve Ermenistan’ı “Trump Koridoru” projesinde buluşturmasının Rusya ve İran’da yarattığı rahatsızlığı yazmıştım.
Geçen hafta Bakû’da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı Başbakanlar Zirvesi’nde Azerbaycan Başbakanı Ali Esedov, Bakû’nun önceliğinin bu koridor olduğunu ve koridorun sadece ana Azerbaycan’la Nahçıvan’ı değil, bütün Türk dünyasını birleştireceğini söyledi. Kazakistan ve diğer Ota Asya ülkleri de bu koridora ilgi gösterdiler. Kafkasya’nın Batılılar için taşıdığı başlıca önemin Orta Asya’ya giden yol üzerinde olması olduğunu düşünürsek, Trump Koridoru’nun sadece Kafkasya’da değil, Orta Asya’daki Rus etkisine de meydan okuduğunu görürüz.
ZİNCİRİN EN ZAYIF HALKASI
İşte Trump’ın Kafkasya ve Orta Asya’da kurmaya çalıştığı bu zincirin en zayıf halkası, Ermenistan. Zira Azerbaycan’dan farklı olarak burada hükümet, toplumsal desteğini giderek kaybediyor ve Rusya’nın burada toplumdaki etkisi herşeye karşın daha güçlü. 7 Haziran’da yapılacak seçimleri Rusya’ya yakın muhalefetin kazanma ihtimali yüksek.
Bu nedenle Ermenistan Başbakanı Paşinyan, Rusya’ya seçimlerden önce açıktan cephe alamayacağını görünce, 1 Nisan’da Moskova’yı ziyaret etti. Burada Putin’e sıcak mesajlar verdi. Fakat Putin ona, Ermenistan’ın AB üyeliğini seçmesi halinde bunun bedelinin olacağını açıkça söyledi. Ziyaretin hemen ardından da Rus Başbakan Yardımcısı Aleksey Overçuk, Ermenistan’la ilişkilerde söze değil, icraatlara bakacaklarını ifade etti.
Putin’in mesajları, Paşinyan’ın Putin’i överek Rusya’nın Ermenistan muhalefetinden desteği çektirmeyi başaramadığını gösteriyor. Ne var ki AB yönetimi, Ermenistan’da seçim döneminde gerçekleşebilecek “hibrid tehditlere” karşı buraya uzman göndereceklerini söyledi. Çeşitli Doğu Avrupa ülkelerinde son yıllarda yapılan seçimlerde Rusya’ya yakın adayların kazandığı durumlarda AB, seçimlerin hileli olduğunu duyuruyor. O nedenle haziran seçimlerinde Ermenistan’da sadece yerel adayların arasında değil, Batı ile Rusya arasında da kıran kırana bir çatışmanın olacağı anlaşılıyor. Bu seçimlerin kaderi, Rusya’nın Kafkasya ve Orta Asya’daki nüfuzu açısından kilit önemde olacak.
