Meslek Fabrikası’nın unutulmaz tarihçesi
Mehmet Şakir Örs
Son Köşe Yazıları

Meslek Fabrikası’nın unutulmaz tarihçesi

27.03.2026 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Siyasi iktidarın muhalif kentleri ve belediyeleri siyaseten kuşatma - kıskaca alma hamleleri devam ediyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi (İzBB), yıllardır mülkiyetinde olan binalardan çıkarılmak isteniyor. O binalar ki her birinin oldukça köklü tarihçesi var. İşte bu nedenle, söz konusu binaları sıradan hizmet binaları olarak görmemek gerekiyor.

Image

Hele bu yapılardan Halkapınar’da bulunan Meslek Fabrikası’nın, İzmir’in kurtuluşu ile bütünleşen unutulmaz bir tarihçesi vardır. Bu yapılarla ilgili zorlama kararlar alan ve uygulamaya çalışan siyasetçilerin - ilgililerin, acaba bu tarihçeden yeterince haberleri var mı? Biz hem o siyasetçileri ve hem de yeni kuşak İzmirlileri, konuyla ilgili ayrıntılı bilgilendirmek istiyoruz.

‘VATAN VE NAMUS’ 

9 Eylül 1922 sabahı İzmir’e giren kurtuluş güçleri, Halkapınar köprüsüne geldiklerinde yolun sol tarafında bulunan büyük bir yapıya mevzilenmiş bir grup işgalcinin ateşi ile karşılaşır. Ateş açılan yapı, o dönemde Tuzakoğlu un fabrikası olarak bilinen yapıdır. Bina, kurtuluş sonrası, 1926’da, Mustafa Kemal Atatürk’ün imzasıyla kamulaştırılır. Tapusu 1940’ta belediyeye geçer. Bir dönem DGM binası olarak da bilinen yapı, günümüzde Meslek Fabrikası olarak faaliyet yürütüyor. 200 bine yakın İzmirli burada meslek sahibi oldu. Halkapınar Şehitliği’nde “Vatan ve Namus” yazısı altında yatan şehitler, işte İzmir’in kurtuluş gününün şehitleri Akşehirli Mehmet Çavuş, Antalyalı Hakkı Çavuş, Nevşehirli er Seyyid Ahmet’tir. Bu 9 Eylül şehitleri söz konusu yapının bitişiğindeki şehitlikte yatmaktadır. Meslek Fabrikası binası tartışılırken bu gerçekler hiç unutulmamalı ve hep hatırlanmalıdır.

EGEMENLİK EVİ-GASİLHANE 

Tartışma konusu yapılan bir başka yapı, günümüzde Egemenlik Evi olarak bilinen yapıdır. Bu bina, İzmirlilerin katkılarıyla İzmir’in ilk belediye binası olarak kurulmuş ve yıllarca belediye başkanlığı makamı olarak kullanılmıştır. Biz de eski bir İzmirli olarak, 50 yıl önce bu binada rahmetli belediye başkanımız İhsan Alyanak’ı ziyaret ettiğimizi ve kendisi ile görüştüğümüzü anımsıyoruz. Gasilhane olarak bilinen yapı ise tüm İzmir’e ve İzmirlilere hizmet veren bir yapıdır. Yıllardır da adı üstünde taşıdığı işleve uygun olarak belediyece kamusal hizmette kullanılmaktadır. 

İZMİR’E KIYMAYIN! 

Bu denli İzmir ve İzmirli ile bütünleşmiş yapıları, kentin ve kentlinin temsilcisi olan belediyeden almaya daha doğrusu belediyenin kullanımına kapatmaya kalkışmak anlaşılmaz bir tavırdır. Bu tamamen siyasi bir tasarruftur ve belediyenin hizmet-hareket alanını daraltmaya yönelik bir hamledir. Oysa belediye de bir kamu kurumudur ve kamu hizmeti vermektedir. 

Siyasetçilerin hele İzmir milletvekillerinin öncelikli görevi, kamu hizmetini aksatmamak ve kolaylaştırmak olmalıdır. İstenirse kamu kurumları arasında uzlaşı da sağlanır ve pek çok çözüm de bulunur. Siyasetçiler enerjilerini buna yöneltmelidir. Aslında bu inatlaşmadan iktidar partisi yara alır ve zararlı çıkar. İktidar siyasetçilerinin bunu görmemelerini anlamak mümkün değildir. 

İZMİRLİ SAHİPLENMELİ 

Yerel yönetim kentin ve kentlinin doğrudan temsilcisidir. Onunla uğraşmak ve inatlaşmak, İzmir’le, İzmirliyle uğraşmak anlamına gelmektedir. İzmir ve İzmirli bu haklı konuda yerel yönetimin yanındadır. Çünkü yerel yönetim İzmir’in tarihi yapılarına sahip çıkmakta ve İzmirlinin hakkını savunmaktadır. İzBB Başkanı Cemil Tugay, tahliyenin ertelenmesi yetmez tamamen gündemden çıkarılmalı diyor. Buraları “kentin hafızası” olarak değerlendiren baro başkanımız Sefa Yılmaz, yapılanı “hukuksuzluk” olarak nitelendiriyor. 

İzmir Barosu, Tabip Odası, TMMOB bileşenleri, sendikalar, İzmir Gazeteciler Cemiyeti gibi kuruluşlar; bu konuda belediyeye desteklerini gösterdiler. Ancak iş dünyasının konuya ilgisiz ve duyarsız kaldığını görüyoruz. İş dünyası temsilcilerinin bulunduğu İEKKK hemen toplanmalı ve bu konuda kent adına ortak bir duruş sergilenmelidir. İzmir ve İzmirli, tüm kanaat önderleriyle tarihi yapılarına-değerlerine sahip çıkılmasını bekliyor.

***

Ege’de yerel festivaller

Bahar mevsimi geldiğinde Ege’de ardı ardına festivaller yapılmaya başlanır. Bu festivallerin amacı, bölgenin yerel zenginliklerini ve güzelliklerini tanıtmaktır. Aynı zamanda baharın coşkusunu doyasıya yaşamaktır. İşte bu bağlamda hafta sonu İzmir’e bağlı iki önemli ilçemizde festival var. Bu festivallerin ağırlıklı yönü, yerel lezzetleri öne çıkaran gastronomi alanında yapılacak olması.

Image

URLA OT BAYRAMI 

Yerel bahar festivallerinin ilki bu hafta sonu Yarımada yöresinde Urla’da yapılacak. “Geleneksel Mart 9’unu kutluyoruz” sloganıyla düzenlenen festivalin bu yılki teması “Doğadan sofraya, sürdürülebilir bir gelecek için...” olacak. Yarın kortej yürüyüşüyle başlayacak festival, gün boyu atölyeler, söyleşiler ve kültür gezileriyle devam edecek. Urla Belediyesi - Urla Doğal Sofra Derneği işbirliği ile gerçekleştirilecek festivalin ev sahibi Urla Belediye Başkanı Selçuk Balkan; festivalle ilgili şunları söylüyor: “Toprağıyla, rüzgârıyla, sofraya gelen her lezzet bir hikâye anlatır. Bizim bu festivalle yapmak istediğimiz de, tam olarak bu hikâyeyi görünür kılmak. Mart Dokuzu Urla Ot Bayramı programımızda yürüyüş de var, müzik de var, söyleşiler de… Ama en önemlisi; geçmişten bugüne taşınan bir yaşam kültürü var.” 

TİRE GASTRONOMİ FESTİVALİ 

Bu hafta sonu bir başka festival Küçük Menderes yöresinde, Tire ilçemizde düzenleniyor. Yeşil Tire bizim de çok sevdiğimiz ve sıkça ziyaret ettiğimiz bir ilçemiz. Salı pazarının ünü ilçe sınırlarını aşmış. Derekahve, Değirmen, Kaplan Yaylası, Toptepe gibi ören yerleri dikkat çekiyor. Festival nedeniyle Tire’ye gideceklere, özellikle yerel karambol oyununu ve sahasını görmelerini öneririz. 28 - 29 Mart’ta iki gün sürecek festival kapsamında, ünlü şeflerin katılımıyla mutfak atölyeleri, yöresel ürün tadımları ve gastronomi söyleşileri gerçekleştirilecek. Tire’nin zengin mutfak kültürü tanıtılacak. Tire Belediye Başkanı Hayati Okuroğlu, tüm gastronomi sevdalılarını festivale davet ediyor.

***

‘Gelecek Olsun!’

Önceki dönem İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, 4 Temmuz 2025 tarihinden beri cezaevinde tutuklu bulunuyor. Kamuoyunda “kooperatif davası” olarak adlandırılan bir dava nedeniyle kendisine suçlamalar yöneltiliyor.

Image

Soyer, cezaevinde tutulduğu bu zorlu ve sıkıntılı dönemi, kendisi için adeta bir eğitim şölenine ve yeniden inşa çabasına dönüştürmüş. Cezaevinde tuttuğu günlükleri “Gelecek Olsun!” adıyla kitaplaştırmış. Bizce çok da iyi yapmış. 

HAYATA VE KENTE DAİR 

Tunç başkanın Kırmızı Kedi yayınlarından çıkan kitabını bir solukta okuduk. Kitapta ağırlıklı olarak aşkla bağlı olunan kente ve hayata dair notlar var. Edebiyattan felsefeye, gündelik hayattan siyasete uzanan değinilerle; kent yaşamı ve toplumsal hayat sorgulanıyor. İçinde bulunulan olumsuzluklardan çıkış yolları aranıyor; daha iyi bir yaşam ve dünya için öneriler sunuluyor.

 

TARİHE NOT DÜŞMEK 

Silivri Cezaevi’nde tutulan İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin önceki genel sekreterlerinden Buğra Gökçe dostumuz da cezaevi günlüklerini daha önce “22 Metrekare Gökyüzü” adıyla yayımlamıştı. O kitabı da bir solukta okumuş ve köşemizde değerlendirmiştik.

Aslında biz bu kitapları bir bakıma “tarihe not düşmek” olarak değerlendiriyoruz. Tunç başkanın, bu durumlarda söylenen klasik “Geçmiş olsun” söylemini “Gelecek olsun” seslenişine dönüştürmesini de doğrusu çok anlamlı bulduk. Biz de kitabını içtenlikle kutluyor ve “Gelecek Olsun!” diyoruz.

Yazarın Son Yazıları

Çiftçi gününde, çiftçinin durumu

Bugünlerde Ege’nin kırsalında yoğun bir devinim var. Bahar mevsimiyle birlikte toprak uyanıyor. Bağlar, bahçeler çiçeğe duruyor. Yaşanan tüm olumsuzluklara karşın toprağına sahip çıkan çiftçiler üretim alanlarına koşuyorlar.

Devamını Oku
15.05.2026
Uçurum!

Ülkemizin sosyal sorunları giderek ağırlaşıyor ve tırmanıyor.

Devamını Oku
12.05.2026
Sezon başlamadan kıyı işgali başladı!

Ege ekimizin sürekli ve dikkatli okurları ayırdındadır; deniz mevsimi yaklaştı mı kıyıların işgali konusu öne çıkar. Yaz döneminin yaklaşmasıyla birlikte Ege’de, Akdeniz’de ve daha birçok kıyı yöresinde, deniz kıyısı işgalleri başlar.

Devamını Oku
08.05.2026
Umutsuzlar...

Eğer belleğimiz bizi yanıltmıyorsa ilk gençlik yıllarımızda, ünlü sinema sanatçımız Yılmaz Güney’in yazı başlığımızla örtüşen bir filmi vardı.

Devamını Oku
05.05.2026
Emeğin bayramı, emekçinin mücadele günü

İnsan yaratıcıdır, üretkendir; emek anlamlıdır, kutsaldır. İnsan ve insan emeği/üretkenliği/yaratıcılığı; hayatın olduğu gibi ekonominin de temelidir, olmazsa olmazıdır. Bilişimde ve teknolojide yaşanan onca gelişmeye ve yeniliğe karşın, işlevini ve önemini korumaktadır.

Devamını Oku
01.05.2026
Mutsuzlar ülkesi

Mutluluk konusunu önemseyenler tarafından her yıl ilgiyle karşılanan “mutluluk sıralaması”, bizi mutsuzlar ülkesi olduğumuz gerçeği ile yüz yüze getirdi.

Devamını Oku
28.04.2026
Çocuk bayramı ve çocuk yoksulluğu

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecinde önemli bir yeri olan meclisin açılış günü 23 Nisan 2020 tarihi, sonraki yıllarda bayram olarak kutlandı.

Devamını Oku
24.04.2026
İlerici seferberlik

Sosyalist Enternasyonal, Avrupa Sosyalist Partisi ve İlerici İttifak’ın işbirliğiyle İspanya’da düzenlenen toplantı; dünyanın ilerici güçlerini bir araya getirdi.

Devamını Oku
21.04.2026
Anadolu Aydınlanması ve Köy Enstitüleri

17 Nisan, Köy Enstitülerinin kuruluş yıldönümüdür. Bu yıl, Köy Enstitüleri’nin 86’ncı yaşını kutluyoruz. Hasan Âli Yücel’in Milli Eğitim Bakanlığı döneminde, 17 Nisan 1940 tarihinde, 3808 Sayılı Köy Enstitüleri Yasası’nın çıkarılmasıyla başlayan enstitülerin tarihçesi; tam anlamıyla tarihsel bir Aydınlanma seferberliğidir.

Devamını Oku
17.04.2026
Otokrasi yenildi

Hafta sonu bütün dünyanın gözü kulağı Macaristan’a çevriliydi.

Devamını Oku
14.04.2026
Akbelen dersleri

Uzun süredir Muğla yöresinde örnek bir yurttaş duyarlılığı sergileniyor. Akbelenli köylüler doğayı, toprağı, ağacı; kısacası evlerini, köylerini, üretim alanlarını, yurtlarını aktif biçimde savunuyorlar. Ayrıca bu uğurda ağır bedeller de ödüyorlar.

Devamını Oku
10.04.2026
İzmir'in çiçeklerini soldurmayın!

İzmir, kurtuluşun ve kuruluşun kentidir.

Devamını Oku
07.04.2026
31 Mart’ın 2. yılı ve Ege’de CHP kırmızısı

31 Mart 2024 yerel seçimleri sonrası oluşan yeni dönem, ikinci yılı da tamamladı. Bugünlerde yerel yönetimlerde bir durum değerlendirmesi yapılıyor. Belediye başkanları-meclisleri, yerel siyasetçiler; iki yıllık dönemin muhasebesini yapıyorlar.

Devamını Oku
03.04.2026
Otoriterlikle mücadele

Otoriter yönetimlerin ve liderlerin yarattığı heyula, giderek bütün toplumları girdabına almaya başladı.

Devamını Oku
31.03.2026
Meslek Fabrikası’nın unutulmaz tarihçesi

Siyasi iktidarın muhalif kentleri ve belediyeleri siyaseten kuşatma - kıskaca alma hamleleri devam ediyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi (İzBB), yıllardır mülkiyetinde olan binalardan çıkarılmak isteniyor. O binalar ki her birinin oldukça köklü tarihçesi var. İşte bu nedenle, söz konusu binaları sıradan hizmet binaları olarak görmemek gerekiyor.

Devamını Oku
27.03.2026
Eşitsizliğin dayanılmaz ağırlığı!

İki hafta önceki “Ekonomi-Politik”te enflasyonun ve hayat pahalılığının günlük hayatımızla etkileşimlerini irdelemiştik.

Devamını Oku
24.03.2026
Elektrik Fabrikası ‘Sanayi Müzesi’ olmalı

İ zmir-Alsancak’ta bulunan asırlık Elektrik Fabrikası, bu kadim kentin önemli kalıtlarındandır. Hem tarihi açıdan hem de endüstriyel açıdan İzmir için büyük önem taşımaktadır. Bu alanın çok katlı yapılaşmaya açılacağı haberleri üstüne; 8 Kasım 2024 ve 9 Mayıs 2025 tarihlerinde bu köşede konuyu ele almış ve yapılaşmaya tepki göstermiştik.

Devamını Oku
20.03.2026
‘Bayram benim neyime’

‘Bayram benim neyime’

Devamını Oku
17.03.2026
Tarımda ve gıdada tehlike çanları!

Tarım sektörü, son 24 yılın en sert düşüşünü ve daralmasını yaşadı. Geçtiğimiz 2025 yılında Türkiye ekonomisi yüzde 3.6 oranında büyürken, tarımda yüzde 8.8 oranında küçüldü. Buna karşın gıda enflasyonu da Avrupa’nın zirvesine çıktı. Gıda enflasyonundaki tırmanış halen devam ediyor. Gıda enflasyonu, geçtiğimiz şubat ayında aylık bazda yüzde 6.9 oranında yükseldi.

Devamını Oku
13.03.2026
En büyük banknotun dayanılmaz hafifliği!

Uluslararası siyasetin gündemi Ortadoğu’da yaşanan savaşa, iç siyasetin gündemi de siyasi davalara kilitlenmiş görünüyor.

Devamını Oku
10.03.2026
İzmir’e siyasi abluka!

İktidar çevrelerinin İzmir’i siyaseten kuşatması tüm hızıyla devam ediyor. Bu kuşatmadan en çok da yerel yönetimler ve yerel hizmetler olumsuz etkileniyor. Çünkü öncelikle yerel yönetimlerin hareket ve etkinlik alanı daraltılıyor.

Devamını Oku
06.03.2026
CHP’nin umut programı

Talihsiz biçimde savaş gündeminin gölgesinde kalsa da CHP’nin dünkü sunumu büyük önem taşıyordu.

Devamını Oku
03.03.2026
Geleceği satmayın!

Finansman sıkıntısı yaşayan siyasi iktidar, köprülerin ve otoyolların işletme hakkını özelleştirip yabancılara satmaya hazırlanıyor. Üstelik bu konuda yeterince şeffaf da davranılmıyor. Konu tüm yönleriyle kamuoyunun gündeminde olduğu ve birçok çevre tarafından tartışıldığı halde, ilgililerden ve yetkililerden kamuoyuna yönelik yeterli bilgilendirme yapılmıyor

Devamını Oku
27.02.2026
Abluka

Son günlerde “abluka” sözcüğü siyasette çok sık kullanılır oldu.

Devamını Oku
24.02.2026
Kurtuluşun ve kuruluşun ‘İktisat Kongresi’

17 Şubat tarihi ve içinde bulunduğumuz hafta; “Medeni Yasa”nın 100. “İktisat Kongresi”nin de 103. yılını simgeler. Ulusal kurtuluş ateşinin daha dumanı tüterken İzmir’de toplanan kongre, kurtuluştan kuruluşa uzanan sürecin çok önemli bir dönemecidir.

Devamını Oku
20.02.2026
Prekaryalar...

Son dönemde, büyük alışveriş merkezlerinde çalışan ya da oralara hizmet üreten depo işçisi, kurye ve benzeri kesimlerin hareketlenmesi dikkatinizi çekiyor mu?

Devamını Oku
17.02.2026
TİP’in ve DİSK’in tarihi önemi

Bugün 13 Şubat, Türkiye İşçi Partisi’nin (TİP) ve Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’nun (DİSK) kuruluş yıldönümüdür. 13 Şubat 1961’de birinci TİP, 13 Şubat 1967’de de DİSK kurulmuştu.

Devamını Oku
13.02.2026
Elveda liberalizm!

Dünya önemli bir altüst oluşu yaşıyor.

Devamını Oku
10.02.2026
Tarımı bitirmeye kararlı mısınız?

İçinde bulunduğumuz hafta Ege’de tarımla ilgili önemli etkinlikler vardı. İzmir’de “Tarım ve Hayvancılık Fuarı”, Ödemiş’te ise “Küçük Menderes Çiftçi Buluşması” yapıldı. Kısacası, tarım ve gıda konuları gündemdeydi.

Devamını Oku
06.02.2026
Deprem gerçeği

İçinde bulunduğumuz hafta, 2023’te Hatay yöresinde ve Güneydoğu’da yaşanan 6 Şubat depreminin üçüncü yıldönümüdür.

Devamını Oku
03.02.2026
Tariş direnişi unutulmaz

İçinde bulunduğumuz günler tarihi Tariş işçi direnişinin 46. yıldönümüdür. Bundan tam 46 yıl önce bugünlerde, Tariş çalışanları iş ve can güvenliği için direnişe geçmişti. Biz de o yıllarda hem üniversitede okuyan ve hem de fabrikada çalışan DİSK üyesi genç bir emekçi olarak, direnişin içinde aktif olarak yer almıştık.

Devamını Oku
30.01.2026
Silivrizedeler

Silivri denince artık ister istemez akla öncelikle cezaevi geliyor.

Devamını Oku
27.01.2026
İzmir; ‘üvey’ mi, yoksa ‘hasım’ mı?

2026 yılı merkezi idare yatırım programı açıklandı. Bu yıl da yatırım programından İzmir’in payına sembolik rakamlar düştü. Kısacası, İzmir altyapı yatırımları ile ilgili makus talihini yine değiştiremedi. Hele son olarak İzmir belediyesine ait tarihi binalara vakıflar eliyle el konmak istenmesi de doğrusu işin tuzu biberi oldu.

Devamını Oku
23.01.2026
Çürümüşlük ve tükenmişlik

Günümüzde nereye el atılsa hemen her yerden ortalığa olumsuzluk saçılıyor.

Devamını Oku
20.01.2026
Ege’nin toplumcu ve muhalif damarı

Anadolu coğrafyasında yüzyıllar önce yaşanmış önemli bir toplumsal hareket var. Osmanlı’nın baskısına, zulmüne karşı eşitliğin, kardeşliğin ve dayanışmanın türküsünü söyleyenlerin öğretisi, geçmişten günümüze kadar ulaşıyor. Biz de onları ve mücadelelerini tüm yönleriyle kavramaya çalışıyoruz.

Devamını Oku
16.01.2026
Toplumsal mücadele

Hayatın o durdurulamaz akışında bir yılı daha geride bıraktık

Devamını Oku
13.01.2026
Ege’de muhalefet arayı açıyor

PİAR Araştırma, bölgelerde yaptığı siyasi parti oy tercihi anketinin sonuçlarını kamuoyu ile paylaştı. Buna göre Ege Bölgesi’nde iktidar partisi ile ana muhalefet CHP arasındaki oy farkı oranı yüzde 17.7 olarak belirlendi.

Devamını Oku
09.01.2026
Emperyalizm...

Son dönemlerde birçok siyasal çevre “emperyalizm” tanımını artık kullanmaz olmuştu.

Devamını Oku
06.01.2026
Bir Ege güzellemesi

Bir Ege güzellemesi

Devamını Oku
02.01.2026
Zor ve zorlu yıl

Her yılın sonunda yeni bir yıla girerken geçmiş yılın toplu bir değerlendirmesini yapmak gelenektendir.

Devamını Oku
30.12.2025