Demokrasi güvenliği!
Mustafa Balbay
Son Köşe Yazıları

Demokrasi güvenliği!

29.06.2023 03:00
Güncellenme:
Takip Et:

14-28 Mayıs öncesinde yeri geldikçe kullandığımız tanımlardan biri şuydu:

Seçim güvenliği!

20 Nisan’daki “Seçim günü güvenliği” başlıklı yazımızda “güvenlik” kavramının klasik bağlamından koptuğunu hemen her alanda hissedilen bir eksiklik olduğunu vurgulamıştık.

Öyle bir zincir ki sandık güvenliği, sayım güvenliği, seçim günü güvenliği sıralanıp gidiyor...

Oysa AKP iktidarına kadar “can ve mal güvenliği” diye özetlenen genel bir kavram vardı. Bunun da devlet tarafından sağlanacağı, sağlanması gerektiği her fırsatta dile getirilirdi. Demirel, “Fırat kıyısında bir çobanın iki koyunundan biri kaybolsa sorumlusu ülkeyi yönetendir” derdi. 

Bugün ise siyasetçi koyunun değil, oyunun izini bulmaya çalışıyor. 

Kime karşı?

Ülkeyi yönetenlere karşı!

***

İnsanın en iyi ve en kötü huyu alışmasıdır. Alışmasa, en kötü ortamda yaşamaya zorlandığında hayatta kalamazdı. Ama olumsuzluğa alışmak da insan onuruna yaraşır bir iş değil.

Toplum, oyların çalınmasına alıştı!

Oyların korunamamasına alışmadı!

Niye korunamadı diye soruyor. 

İyi ki soruyor. Sormasa daha fena. Ama biz de sormadan edemiyoruz:

Oyları koruyamayanlara yüklenmek kadar oyları çalanlara da yüklenmek gerekmez mi?

İşin bu kısmı önümüzdeki seçime kadar gündeme gelmeyecek!

Başka bir güvenlik boyutuna değinelim:

Demokrasi güvenliği!

Demokrasi, beş yılda bir oy ver, sonra koyver değildir!

Demokrasi, iktidarların kendilerinden başka hiçbir siyasi harekete nefes aldırmama özgürlüğü değildir.

Demokrasi, anayasayı “banayasa” haline getirip, istediğin yerden delme hakkı değildir.

Demokrasi, herkesin eşit yurttaş olarak özgürlüklerden ve refahtan eşit pay alma hakkıdır. 

Ekonomiden eğitime, bireysel özgürlüklerden ülke yönetimine katılma hakkına kadar her alanda ciddi bir “demokrasi güvenliği” sorunu var. 

***

Gezi’nin 10. yılında, o direnişin demokrasi güvenliği açısından ne kadar önemli olduğunu bir kez daha vurgulamak geleceğe dönük dersler çıkarmak gerek.

İktidar, toplumun ne istediğini yüksek sesle söylemesinden, bunu barış ortamı içinde, hukukun dışına çıkmadan yapmasından çok korktuğu için Gezi’yi “terör faaliyeti” saymaya kalktı. 

Başta Can Atalay olmak üzere Gezi davası tutukluları Mücella Yapıcı, Çiğdem Mater, Mine Özerden, Tayfun Kahraman, Hakan Altınay 14 aydır hapiste. 

Demokrasi ve özgürlük nöbetçilerine sevgili Merdan Yanardağ da eklendi...

Can Atalay Silivri’den, arkadaşımız İklim Öngel’in sorularına verdiği yanıtlarda, iktidara karşı siyasal ve toplumsal muhalefetin sorumluluklarına dikkat çekiyor. Gezi davasına bu açıdan yaklaşıyor. 

Umut, bir hapishane çiçeğidir. Demirde ve betonda da açar. Atalay, ne olursa olsun umudun yükseltilebileceğini söylüyor.

Umudun ruhu hedeftir. 

Hedef olmadı mı umut da hangi yöne doğru büyüyeceğini bilemez. 

Türkiye’nin sosyal, demokratik, laik bir hukuk devleti olması gerektiğine inanan tüm kesimlerin üzerinde birleşebileceği bir kavram öneriyoruz:

Demokrasi güvenliği!

Demokrasinin en temel kuralı da şudur:

Seçimle gelen, seçimle gider!

Bu yolu kapatan bir iktidara karşı toplumun, hukukun içinde kalarak, bir araya gelerek, ortak paydalar üreterek Cumhuriyeti koruması, devamında da demokrasiyi güçlendirmesi gerekiyor.

Demokrasiyi büyük ölçüde zayıflattık... Güçlendirmek için Cumhuriyetin 100. yılını umut ve bilinçle kutlayarak başlayabiliriz...

Yazarın Son Yazıları

Meclis’ten Meclis’e tavsiyeler!

TBMM çatısı altında ama TBMM’nin genel işleyişi dışında kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu çalışmalarını tamamladı.

Devamını Oku
19.02.2026
CHP’nin yüzde 60’lık potansiyeli!

İktidarın elindeki tek seçenek şu: Seçeneğini yok etmek, en azından aşağı çekmek!

Devamını Oku
18.02.2026
Münih meydan savaşı!

62. Münih Güvenlik Konferansı bu yıl sözcüğün tam anlamıyla “güvensizlik” konferansına dönüştü!

Devamını Oku
17.02.2026
Milli ekonomi!

7-8 Şubat’ta Viyana’da 11. Uluslararası Milli Ekonomi Modeli Kongresi’ne katıldık.

Devamını Oku
14.02.2026
CHP’nin tek seçeneği!

Dün yayımlanan yazımızı gazetelerin zaman akışı gereği önceki gün akşam saatlerinde kaleme almıştık.

Devamını Oku
12.02.2026
Bütün duygularla CHP!

Dün uzunca bir aradan sonra CHP grup toplantısını izlemek için Meclis’e gittik.

Devamını Oku
11.02.2026
Transfer saldırısı!

Keçiören Belediye Başkanı Mesut Özarslan’ın CHP’den istifa etmesine giden süreç, büyük bir ayıbın içindeyken suçlayarak istifa etme şekli, hemen sonrasında düştüğü durum, her şeyiyle vahim bir çürümeyi gözler önüne seriyor.

Devamını Oku
10.02.2026
O ilk üç gün!

6 Şubat depreminin üzerinden üç yıl geçti.

Devamını Oku
07.02.2026
Emekli Gabar’dı!

Nasrettin Hoca’nın borçlarını ödemek için alacaklısına önerdiği formül malum...

Devamını Oku
05.02.2026
Epstein küre-selleşmesi!

Dünya gündemine oturan Epstein belgeleri bütün “pisliklerin” açığa çıkmasını mı sağlıyor yoksa bu “pislikler” üzerinden başka düzenler mi kuruluyor?

Devamını Oku
04.02.2026
İran’da hedef: Rejim değil, yöneticiler!

Venezuela’daki Trump usulü değişiklikten sonra gözler İran’da!

Devamını Oku
03.02.2026
Prof. Aksoy ve ADD...

Bugün Prof. Dr. Muammer Aksoy’un öldürülüşünün 36. yıldönümü.

Devamını Oku
31.01.2026
Oya Tekin anlatıyor!

Silivri Cezaevi’nden çıkmak kadar girmek de zor!

Devamını Oku
29.01.2026
Yeni bir dünya kurulur!

ABD Başkanı Trump’ın sadece dünyanın değil, kendi ülkesinin dengelerini de değiştiren, ucu açık bir “yeni dünya düzensizliği” denemesinin içindeyiz.

Devamını Oku
28.01.2026
Soğuk denizlere çıkış!

Grönland, Trump’ın ileri geri, yer yer magazin konusu olan çıkışlarından çok daha öte bir anlam ifade ediyor.

Devamını Oku
27.01.2026
Korkak bin kez... Cesur bir kez ölür!

Başlık Uğur Mumcu’nun yeri geldikçe kullandığı, bir bakıma “yaşam felsefesi” edindiği tanımlamalardan biri!

Devamını Oku
24.01.2026
Dünden geleceğe Suriye!

Suriye’de SDG ile Şam, daha önce yapmış olduğu anlaşmadan sonra bir anlaşma daha yaptı!

Devamını Oku
22.01.2026
Zeydan Karalar’ın kardeşleri!

27 Ocak Adana’da “özgürlük” beklentisinin miladı olmuş.

Devamını Oku
21.01.2026
Oyun yeniden kuruluyor!

18 Ocak Pazar Suriye’deki dalgalanmalar açısından yeni bir milat oldu.

Devamını Oku
20.01.2026
İmamoğlu, kazanacağı erken fark edilince tutuklandı!

İkti-dardaki Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AKP) kurucularından, partide, Meclis’te, hükümette sorumluluklar almış Bülent Arınç’ın 13 Ocak’ta Sözcü TV’ye verdiği röportaj, 4-5 manşet barındıracak kadar doluydu.

Devamını Oku
17.01.2026
Yavaş’a saldırının suyu çıktı!

Şu üç sorun yerel-genel iktidar işbirliği yapmadan kalıcı çözüme kavuşturulamaz: Deprem, kuraklık, orman yangınları!

Devamını Oku
15.01.2026
ABD Trump’la aslına dönüyor!

Her sabah güne iki soruya yanıt arayarak başlıyoruz...

Devamını Oku
14.01.2026
İBB 2026’ya sıfır borçla giriyor!

7 Ocak Çarşamba günü Ekrem İmamoğlu ile Silivri’deki görüşmemizin ana konusu, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 2025-2026 yılı bütçesiydi.

Devamını Oku
13.01.2026
Adana’dan Silivri’ye!

Çarşamba Silivri’deydik, bugün Adana’dayız!

Devamını Oku
10.01.2026
AKP transfer-fer arıyor!

AKP, emekliye zam oranını artıramayınca Meclis’teki temsil oranını artırmak için harekete geçti.

Devamını Oku
08.01.2026
Kontrolsüz güç, güç değildir!

Başlık klasikleşmiş bir anlatım.

Devamını Oku
07.01.2026
Dünya söyleniyor, Trump eğleniyor!

ABD’nin Venezüella Devlet Başkanı Maduro’yu eşiyle birlikte New York’a kaldırması, dağa kaldırmaktan daha kaba bir operasyon!

Devamını Oku
06.01.2026
İran’da çarşı karıştı!

Yeri geldikçe vurguluyoruz, Türkiye dünya ile komşu!

Devamını Oku
03.01.2026
2026: Çoktan seçmeli!

Halının altı o kadar çok yükseldi ki 2026’yı zor görüyoruz!

Devamını Oku
01.01.2026
2025’te yitenler!

2025’in son gününde, geçen 365 güne bakınca hayıflanmadan edemiyoruz...

Devamını Oku
31.12.2025
Topraklarımızda 10 bini aşkın IŞİD’li!

Yılın son pazartesi gündemini tahmin etmek zor değildi.

Devamını Oku
30.12.2025
Çöp bidonu sofra olmuşsa...

CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın’ın 9 Aralık’ta TBMM’de mülakat eleştirileri yöneltip “Utanmıyor musunuz” sorusuna AKP’li mevkidaşının yanıtı şu olmuştu...

Devamını Oku
27.12.2025
Kevgir kubbe!

Libya Genelkurmay Başkanı Muhammet Ali el Haddad’ın Türkiye’ye yaptığı resmi ziyaretten sonra ülkesine dönerken uçağının düşmesi sonucu heyetiyle birlikte ölümü, pek çok soru işaretinin doğumuna neden oldu.

Devamını Oku
25.12.2025
Kırılma-karılma süreci!

2025, 2026’ya hayli karışık, yeniden biçimlenmelere açık, seçenekleri bol bir siyasal gündem devrediyor.

Devamını Oku
24.12.2025
Gündeme uyuşturucu verdiler!

Toplumda ciddi sarsıntı yaratan operasyonlar için sık kullanılan cümlelerden biri şudur: Zamanlama manidar!

Devamını Oku
23.12.2025
Utanmazlar!

9 Aralık’ta TBMM Genel Kurulu’nda CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, “ayrıcalıklı” işe girenleri sıraladı.

Devamını Oku
20.12.2025
Taht oyunları!

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan, son günlerde bazen konuşmuyor!

Devamını Oku
18.12.2025
Gülşah Durbay’ın bıraktığı iz...

Ne zaman, zamansız bir ölüm haberi alsam aklıma ilk Yunus Emre’nin dörtlüğü gelir...

Devamını Oku
17.12.2025
Denetim elemanları...

Gündemde asgari ücret var.

Devamını Oku
16.12.2025
Bebeerkil toplum!

TÜİK deyince aklımıza ilk enflasyon rakamları geliyor ama kurumun Türkiye’nin her alandaki verilerini derleyip toparlamak, bunları “bilgi” haline getirmek gibi önemli bir işlevi var.

Devamını Oku
13.12.2025