Batı Trakya’daki Türk Radyoları - Doç. Dr. Ersoy SOYDAN
Olaylar Ve Görüşler
Son Köşe Yazıları

Batı Trakya’daki Türk Radyoları - Doç. Dr. Ersoy SOYDAN

06.07.2021 07:00
Güncellenme:
Takip Et:

1913’e dek Türk egemenliğinde kalan Batı Trakya, Yunanistan’ın kuzeydoğusunda yer alır, Gümülcine, İskeçe ve Dedeağaç illerini kapsar. Türkiye ile Yunanistan arasında 30 Ocak 1923’te imzalanan mübadele sözleşmesi uyarınca Batı Trakya’daki Türk nüfus ile İstanbul, Gökçeada ve Bozcaada’daki Rum Ortodoks nüfusu mübadele dışı kalmış, yerlerinde bırakılmıştır. 1923 Lozan Barış Antlaşması’yla Batı Trakya Türk toplumuna “azınlık” statüsü tanınmıştır.

Antlaşmanın 45. maddesinde, Türkiye’nin Müslüman olmayan azınlıklara tanıdığı hakların, Yunanistan’daki Müslüman azınlığa tanındığı belirtilmiştir. Bu maddeyle Batı Trakya Türkleri birçok hakkın yanında, kendi eğitim kurumlarını, gazetelerini (medyasını) kurma hakkını kazanmıştır. Günümüzde Batı Trakya’da yaklaşık 150 bin Türk yaşamaktadır. Türk azınlık Batı Trakya nüfusunun yüzde 30’unu oluşturmaktadır.

BÜYÜK İŞLEV GÖRÜYORLAR

Batı Trakya Türkleri günümüze dek gazeteler, dergiler, kitaplar yayımlamış, köklü bir yazılı basın geleneği yaratmıştır. 1970’lerde başlayan korsan yayınlarla tüm Avrupa’da radyo yayıncılığındaki devlet tekeli kırılırken 1990’larda Batı Trakya’daki Türkler önce korsan radyo yayınları yapmış, 1992’den başlayarak Türkçe yayın yapan özel radyolar kurmuştur. Günümüzde Batı Trakya’da dört Türk radyosu vardır.

Balkanlar’da 77 yıldır Türkçe radyo yayınları yapılmaktadır. 28 Aralık 1944’te, Makedonya’da Köprülü’ye (Veles) bağlı Yukarı Vranofça adlı Türk köyünden, partizan Türklerce yapılan beş dakikalık radyo yayını, Balkanlar’da Türkler tarafından yapıldığı bilinen ilk radyo yayınıdır. Günümüzde Yunanistan, Makedonya, Kosova, Bulgaristan, Romanya ve Moldova’daki Gagavuzya’da yaşayan Türkler, gerek bulundukları ülkelerin devlet radyolarında kendilerine ayrılan pay oranında gerekse kendi kurdukları özel ve topluluk radyolarıyla seslerini duyurmaktadır. Türk halkının sesi olan Türkçe radyo yayınları, Balkanlar’daki Türklerin varlığını sürdürmesi, kimliğini koruması açısından okul, dernek, siyasi parti gibi diğer Türk kurumlarıyla birlikte büyük işlev görmektedir.

Batı Trakya’daki Türk radyoları yerel radyo statüsündedir. Yunanistan’da Türk azınlık radyolarıyla ilgili özel mevzuat yoktur. Mevzuata göre yabancı dilde yayın yapan radyo yayınlarının yüzde 25’i Yunanca olmalıdır. Türkçe, yabancı diller kapsamında olduğundan haber bültenleri ve reklamların yarısının Yunanca olması zorunludur. Canlı yayınların sunumunun Yunanca yapılması zorunludur.

Radyo televizyon kurulu, program dilinin Yunanca olması için baskı yapmakta, sıklıkla ceza vermektedir. 3 bin Avro’dan başlayan cezalar, mali açıdan radyoların belini bükmektedir. 24 saat İngilizce ve diğer yabancı dillerde yayın yapan haber ve müzik kanallarına böyle bir yaptırım uygulanmamaktadır. Bu, Türkçe yayın yapan radyolara uygulanan çifte standardın kanıtıdır.

TÜRK DİLİ, TÜRK KİMLİĞİ, TÜRK VARLIĞI

Türkçe yayınlara verilen cezaların esas nedeni, Batı Trakya’daki Türk varlığının ve kimliğinin tanınmamasıdır. Yunanistan, Lozan Barış Antlaşması’nın 45. maddesinde “Türk” ifadesi geçmediğinden, Batı Trakya’da Türk varlığını tanımamakta, Yunanistan’da Türklerin yaşamadığını bile söyleyebilmektedir. Oysa Batı Trakya’da halen Türk okulları vardır, Türkçe eğitim sürmektedir.

Batı Trakya’da 1920’lerden itibaren Yunan yasalarına göre kurulan Türk Öğretmenler Birliği, Gümülcine Türk Gençler Birliği, İskeçe Türk Birliği gibi dernekler, adlarında “Türk” kelimesi bulunduğu için kapatılmıştır. AİHM kararına rağmen Yunanistan, Türk derneklerinin adlarını kullanmalarına izin vermemektedir. Sağcı politikacılar, Batı Trakya azınlığının, Müslüman Pomaklar, Çingeneler ve Büyük İskender’in Müslümanlaştırılmış torunlarından oluştuğunu iddia etmektedir.

BİLİNÇLİ GARİP ANONSLAR

Türk ve Türkçe karşıtlığı garip ifadelerin kullanılmasına da yol açmaktadır. Yunan devlet radyosunun Gümülcine’de yayın yapan yerel radyosu Ert Komotini’de birkaç yıl öncesine kadar, Türkçe haber bültenleri de sunulmaktaydı. Yayınlarda Türkçe haber bülteni yerine “Müslüman dilinde haber bültenini dinleyeceksiniz” gibi komik anonslar yapılırdı. Irkçı yerel gazetelerdeki haberler nedeniyle bu kadarına bile tahammül edilmedi. Türkçe yayınlar tümüyle kaldırıldı.

İnternet teknolojisi, seslerini duyurmakta zorlanan topluluklar için yeni olanaklar sağlamıştır. Yunanistan’daki Türk radyoları da bu olanaktan yararlanmaktadır. Fakat Türk radyoları reklam gelirlerinin azalması, yüksek elektrik faturaları, yüksek KDV oranı gibi ekonomik güçlükler yanında, kendilerine yönelik ırkçı saldırılarla da uğraşmaktadır. Antenleri kırılmakta, sunucuları tehdit edilmektedir.

Yapılan başvurular sonuçsuz kalmakta, failler bulunamamaktadır. Frekans tahsisi talepleri, sürüncemede bırakılmaktadır. Yeni yasaya göre radyolar AŞ olmak zorundadır. 100 bini aşkın nüfuslu şehirlerde haber radyoları için 60 bin Avro, müzik radyoları için 30 bin Avro sermaye şartı getirilmiştir. Bu şartlarda, yerel radyoların, azınlık radyolarının yayın yapması olanaksızdır. Batı Trakya’daki Türk radyolarının geleceği tehlikededir.

DOÇ. DR. ERSOY SOYDAN

KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ

Yazarın Son Yazıları

Hediye, hata, dönüş... - Hamza Kie

Hiçbir belediye başkanı ya da meclis üyesi yalnızca kara kaşı, kara gözü için transfer edilmez.

Devamını Oku
12.10.2026
‘Ben bir kız çocuğuyum’ - Prof. Dr. Ayşe Yüksel

“Adım Halime, köyde yaşıyorum, ilkokul bitince ortaokula nereye gideceğim diye düşünüyorum, yatılı ortaokul varmış, keşke babam beni oraya gönderse. Bilmiyorum ki nasıl bir yer!”

Devamını Oku
12.10.2026
Türkiye Cumhuriyeti hukuk devleti mi? - Erol Türk

Devlet, faaliyetlerini yürütmek için birtakım araçlara muhtaçtır.

Devamını Oku
10.10.2026
Mücadeleyi büyütebilmek… - Hüseyin Özkahraman

İstemeye istemeye de olsa Türkiye’nin kurucu partisi Cumhuriyet Halk Partisi’nde derin bir siyasi ayrışma ve ayrılıklar yaşandı.

Devamını Oku
10.10.2026
Çürümeye alışmak - Mehmet Utku Şentürk

Şükrü Erbaş birkaç dizeyle bazen sayfalar dolusu sosyoloji metninin anlatamadığını anlatıyor.

Devamını Oku
09.10.2026
Nispi temsil ve geri çağırma hakkı - Yüksel Işık

İlk değildi Cemil Tugay, belki son da olmayacak.

Devamını Oku
09.10.2026
Türkiye, ABD ve ‘stratejik ortaklık’ - Doğu Silahçıoğlu

Türk-ABD ilişkilerinde politik altyapı oluşturmak ve kamuoyu desteği sağlamak amacıyla siyasi çevrelerce sıklıkla “stratejik ortak” tanımı kullanılmaktadır.

Devamını Oku
08.10.2026
Endüstriyel demokrasi - Engin Ünsal

Yurttaşların seçmen olarak ülkenin yönetimine katılmasına siyasal demokrasi, işçilerin sendikaları aracılığı ile işyerlerinde ve ülke çapında ekonomik ve sosyal politikaların belirlenmesine katılmalarına endüstriyel demokrasi diyoruz.

Devamını Oku
08.10.2026
Birlikte yaşamın hukukunu kurmak - Cem Alptekin

Toplumsal yaşamda düşünce, inanç ve dünya görüşü farklılıklarının bulunması yaşamın doğal bir sonucudur.

Devamını Oku
07.10.2026
Bir devrin inceliği: Göksel Arsoy - Aybars Kuday

Bazı sanatçılar, oynadıkları rollerin ötesinde bir dönemin belleğinde yer edinir.

Devamını Oku
07.10.2026
Türkiye’nin Ezopları - Ülkü Sarıtaş

“Türkiye’nin Ezopları”nın sonuncusu İoanna Kuçuradi’ydi.

Devamını Oku
07.10.2026
'İyi ana' İoanna Kuçuradi - Mucize Özünal

İoanna Kuçuradi’nin adını anarken insan olmanın onuru ve sorumluluğunun bilgisiyle insanı insan etmeye adanmış bir ömürden söz etmeliyiz.

Devamını Oku
06.10.2026
İstanbul’un düşman işgalinden kurtuluşu - Atilla Can Akarcalı

30 Ekim 1918 tarihli Mondros Mütarekesi sonrası yurdumuz işgal edilmiş, işgallere karşılık çok geçmeden bölgesel direniş örgütleri kurulmuştu.

Devamını Oku
06.10.2026
Planlı ekonomiden ‘nas ekonomisi’ne - Mehmet Tomanbay

Cumhuriyetle şekillenen ekonomi yönetimi anlayışı; bilimin ve aklın yol göstericiliğinde, kamunun rolünü ve planlamayı önemseyen, güçlü kurumlara ve hukuka dayanan, yaratılan refahın toplum kesimleri arasında adil paylaşılmasını amaçlayan kurumsal bir yapıya dayanıyordu

Devamını Oku
05.10.2026
Londra yeniden Avrupa’ya mı dönüyor? - Göktürk Tüysüzoğlu

İngiltere Başbakanı Andy Burnham geçen temmuz ayında Keir Starmer’ın yerine geçtiğinde Brexit tartışmasının yeniden alevleneceği öngörülebiliyordu.

Devamını Oku
05.10.2026
Kimi koruyor, kimi yok ediyoruz? - Gülay Ertürk

Yarın 4 Ekim Dünya Hayvanları Koruma Günü.

Devamını Oku
03.10.2026
Bir zihniyetin iflası - Ayşe Atalay

Günlerdir tüm Türkiye’yi derinden sarsan fon krizi aslında bir zihniyetin, bir dünya görüşünün iflasıdır.

Devamını Oku
02.10.2026
Mekke Anlaşması - Cihangir Dumanlı

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos’ta Riyad’da imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması basında ve kamuoyunda gereken ilgiyi görmemiş, yeteri kadar tartışılmamıştır.

Devamını Oku
02.10.2026
Çocuklar iş cinayetlerinde neden ölüyor? - Özgür Hüseyin Akış

Aslında başlıktaki sorunun kendisi bile başlı başına bir toplumsal itirazdır.

Devamını Oku
02.10.2026
Çin’in silahı: Zaman - Nejat Eslen

Çin’in siyasetini uzun vadeli, küresel jeopolitik vizyonu yönlendirir.

Devamını Oku
01.10.2026
İş kazasının görünmeyen ortakları - Mehmet Altınkaynak

Bir iş kazası olduğunda ilk yaptığımız şey genellikle bir neden aramak oluyor.

Devamını Oku
01.10.2026
Eriyen bütçenin faturası vatandaşa... - Mehmet Özdağ

Bütçe açığının asıl kaynağı halka verilen enerji desteği değil faiz ödemeleridir; çözüm faturaya yeni zam yapmakta değil, enerji verimliliğinde aranmalıdır.

Devamını Oku
30.09.2026
Siyasetin sonu mu? - Utku Yapıcı

Siyasetin sonunun geldiği iddiası, ilk duyduğunuzda kulağa gerçeklikle açıkça çelişen bir iddia olarak gelebilir.

Devamını Oku
30.09.2026
Bilgiyi koruyan kim? - Ömür Tanyel

2001’de ortaya çıkan Vikipedi’nin fikri cesurdu...

Devamını Oku
30.09.2026
Sosyal devlet olmayınca... - Şafak Yüca

Sabah 6’da çıkıyorlar yola.

Devamını Oku
29.09.2026
Dünya Kuduz Günü - Gülay Ertürk

Kuduzdan insan ölümü kader değildir.

Devamını Oku
28.09.2026
Kavganın da hukuku var - Abdullah Dörtlemez

İnsanların aynı şeyi düşünmesi, aynı şeyi istemesi, aynı yerden bakması beklenebilir mi?

Devamını Oku
28.09.2026
Yapay zekâ eylem planı ne söylüyor? - Tayfun İşbilen

18 Ağustos 2026’da Resmi Gazete’de yayımlanan bir genelgeyle Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026- 2030) yürürlüğe girdi

Devamını Oku
26.09.2026
Kapitalizmin sonsuz sonu- Kaan Eroğuz

İngiltere’de tarımsal üretim ilişkilerinin dönüşmesi ve kırsal alandaki nüfusun geçimini sağlamak için pazara bağımlı (market dependence) duruma gelmesiyle ortaya çıkan kapitalizm, genel itibarıyla 16. yüzyıldan bu yana ekonomik, siyasal ve sosyal yaşantımızı şekillendirmektedir.

Devamını Oku
25.09.2026
Siyaset sahnesi ve Özgür Özel - Gani Aşık

Özgür Özel’in parti genel başkanı olarak siyaset sahnesine çıktığı dönem, siyasal İslamcı iktidarın 24 yıldan bu yana Atatürk Cumhuriyeti’nin burçlarına ortaçağ topları ile saldırdığı, temellerini Vahdettin salvoları ile sarstığı bir devreye denk geldi.

Devamını Oku
25.09.2026
Okulda şiddet tırmanıyor - İsmail Doğan

Son yıllarda toplum olarak içimizi yakan olaylara tanıklık ediyoruz.

Devamını Oku
24.09.2026
Sanatın metalaşması - Hüseyin Yıldırım

İş dünyası veya yerel yönetimlerin “konaklama ve ağırlama” karşılığında eser toplama modeli giderek yaygınlaşıyor.

Devamını Oku
24.09.2026
Dil, tarih, eğitim ve ‘Kürtçe’ - Ahmet Küçükşahin

Kürtlerin dili “Kürtçe” midir?

Devamını Oku
23.09.2026
Türkiye’de sosyal politikaların aşınması - Halit Payza

Sosyal devlet kavramı, yurttaşlarına asgari bir yaşam standardı sağlamayı, gelir eşitsizliklerini azaltmayı ve eğitim, sağlık gibi temel hizmetlere herkesin ulaşabilmesini amaçlayan bir anlayışı ifade eder.

Devamını Oku
23.09.2026
Siyasal projeler ve Aleviler - Mahmut Aslan

Türkiye, 40 yıla yayılan Kürt meselesini çözme olanağını arıyor.

Devamını Oku
22.09.2026
İmamoğlu’na hapis ve siyasi yasak

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) 19 Mart 2025’ten bu yana kanıtlanmamış birtakım suçlamalarla tutuklu olan, o nedenle İçişleri Bakanlığı’nca anayasanın 127., Belediye Kanunu’nun 47. maddesi uyarınca “geçici bir tedbir olarak” görevinden uzaklaştırılan başkanı Ekrem İmamoğlu, 25 Ekim 2022 günü Tuzla İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi 3. Kademesi’nin açılışında Tuzla Belediye Başkanı Şadi Yazıcı’nın yaptığı konuşma üzerine kendi konuşmasında “kamu görevlisine hakaret” ettiği iddiasıyla yargılandığı İstanbul Anadolu 16. Asliye Ceza Mahkemesi’nde iki kez beraat ettikten sonra istinaf yoluyla başvurulan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 23. Ceza Dairesi, bozma kararıyla dosyayı yeniden incelenmek üzere ilk derece mahkemesine geri gönderdi.

Devamını Oku
21.09.2026
‘Sanayinin musikisi’ susarken... - İbrahim Berksoy

Cumhuriyetin iktisadi kalkınmaya dayalı “atılım dönemi”nin ilk yıllarından beri ülkemizde dokuma sanayisi öncelikli sektörlerin başında gelmiştir.

Devamını Oku
19.09.2026
Birleşik Krallık’ta ayrılık sınavı - Göktürk Tüysüzoğlu

İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’daki bağımsızlık yanlısı siyasi liderlerin Cardiff’te imzaladığı mutabakat zaptı, Birleşik Krallık’ın anayasal mimarisini yeniden tartışmaya açtı.

Devamını Oku
19.09.2026
Kıbrıs’ta değişmeyen denklem - Ahmet Göksan

Kıbrıs adasının uluslararası gündemden hiç düşmemesinin temelinde, adanın iki halkı arasındaki siyasi anlaşmazlığın yanı sıra, 1960’ta kurulan ortaklık düzeninin kısa sürede bozulması ve bugün de devam eden statü tartışması bulunuyor.

Devamını Oku
18.09.2026
Emeklinin örgütlenme hakkı ve sendika - Musa Kocaman

Emekli olmak, toplumdan emekli olmak değildir.

Devamını Oku
18.09.2026