Prometheus’un ateşi, Herakles’in oku... - Abdullah Dörtlemez
Olaylar Ve Görüşler
Son Köşe Yazıları

Prometheus’un ateşi, Herakles’in oku... - Abdullah Dörtlemez

28.05.2025 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Mitoloji, geçmişin kadim sesleriyle günümüz gerçeklerini yorumlamaya olanak sağlayan güçlü bir semboller dizgesidir. Özellikle antik Yunan mitolojisi, birey-toplum-iktidar üçgenindeki çatışmaları anlamada zamana direnen bir derinlik sunar. Bu çerçevede, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na yönelik siyasi ve hukuki baskılar, Prometheus’un acılarıyla özdeşleştirilebilir. Aynı zamanda, bu baskılara karşı duran isimler olan CHP Genel Başkanı Özgür Özel ile Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, Prometheus’un zincirlerini kıran Herakles figürüyle anlamlandırılabilir.

MODERN KARTALLAR

Prometheus, tanrılardan ateşi çalarak insanlara veren, yani onlara bilgi, akıl, uygarlık ve özgürlük sunan bir titan figürüdür. Ancak bu hareketi, Olimpos’un tanrısı Zeus’un öfkesini üzerine çeker. Cezası ise sonsuzdur: Kafkas Dağları’na zincirlenir ve her gün karaciğeri bir kartal tarafından yenir. Karaciğeri her gece yeniden büyür; acısı sonsuzdur.

İmamoğlu’nun Türkiye siyasetindeki konumu, Prometheus’unkine benzer bir noktadadır. İstanbul gibi sembolik ve stratejik bir kentte muhalefet adına seçim kazanması, yalnızca bir belediye başkanlığı başarısı değil; aynı zamanda halkın iradesini merkeze alan, demokratikleşme yönündeki bir “ateş çalımıdır.” Bu, iktidarın sistematik baskısıyla karşılık bulmuş; hakkında açılan davalar ve verilen siyasi cezalar, bir anlamda onu zincire vuran modern kartallara dönüşmüştür.

İmamoğlu’na “YSK üyelerine hakaret” gerekçesiyle verilen mahkûmiyet kararı, hukuki içerikten yoksunluğu ve siyasi bağlamı itibarıyla mitolojik cezanın güncel versiyonu olarak okunabilir. Burada cezanın amacı, bir hukuki düzen sağlamak değil; Prometheus’un insanlığa verdiği “ateşi” geri almaktır: Bilgiyi, umudu, değişim olasılığını ve siyasi dinamizmi...

Kartalın her gün tekrar eden saldırısı gibi, İmamoğlu'na karşı yürütülen medya linçleri, yargı süreçleri ve siyasi söylemler de aynı şekilde tekrar etmekte; halkın gözünde onun meşruiyetini zayıflatmaya çalışmaktadır. Ancak tıpkı Prometheus’un karaciğeri her gün yenilendiği gibi, İmamoğlu da halk nezdinde her yeni saldırıdan sonra daha da güçlenmektedir.

ÖZGÜR ÖZEL VE MANSUR YAVAŞ

Herakles, Prometheus’un ebedi çilesine son veren, baskıya karşı çıkışın, dayanışmanın ve cesaretin mitolojik temsili olarak karşımıza çıkar. Kartalı oku ile öldürür, zincirleri kırar ve Prometheus’u özgürleştirir. Bu figür, modern çağda yalnızca fiziksel bir kurtarıcı değil; ahlaki tavır alan, bedel ödemeyi göze alan siyasal aktörleri simgeler.

Bu bağlamda, Özgür Özel ve Mansur Yavaş, hem söylemleri hem de siyasi duruşlarıyla modern Herakles rolünü üstlenmişlerdir. Özel’in adalet ve hukuk vurgulu açıklamaları, Yavaş’ın sessiz ama kararlı destekleri, bir politik refleks olmanın ötesinde, zincirlenmiş olan halk iradesinin özgürleşmesine katkı sağlayan eylemler olarak okunmalıdır.

“Herakles oku ile kartalı öldürürken aslında sadece bir kuşu değil, susturulmuş hakikatin etrafında dönen zalimliği hedef alıyordu.”

TOPLUMSAL VİCDAN

Prometheus’un çilesi, sadece bir kişinin değil, tüm insanlığın aydınlanması uğruna çekilen kolektif bir ıstıraptır. Bu mitosun politik temsili, günümüzde hukuki keyfiyetin, baskı rejimlerinin ve halk iradesine duyulan korkunun nasıl tezahür ettiğini anlamamıza yardımcı olur.

İmamoğlu’nun kişiliğinde vücut bulan bu acı, her bireyin kendi özgürlük idealine açılan bir kapıdır. Özgür Özel’in liderliğinde şekillenen muhalefet hareketi ve Mansur Yavaş’ın halkçı duruşu, zincirleri kırma iradesinin kurumsal yansıması.

ZİNCİRLERİ KIRMAK

Mitoloji, hakikatin şifrelerini taşıyan zaman dışı bir anlatıdır. Prometheus’un acısı bugün hâlâ sürüyorsa, Herakles’in oku da hâlâ gerekli demektir. Günümüzde siyasetçiler yalnızca yöneten değil; aynı zamanda tarih yazan, anlam inşa eden aktörlerdir.

İmamoğlu’na yönelik saldırılar karşısında sergilenen duruş, sadece bir kişinin değil, toplumsal vicdanın ve özgürlük arzusunun direnişidir. Bu yüzden Özgür Özel ve Mansur Yavaş, sadece siyasi figürler değil; aynı zamanda mitolojik anlamda kurtarıcı figürlerdir.

Son olarak unutmayalım: “Mitler öyle güçlüdür ki binlerce yıl sonra bile zincirleri anlatır... Ama zincirlerin kırılabileceğini de!”

ABDULLAH DÖRTLEMEZ

TARİHÇİ, HUKUKÇU (E. DANIŞTAY ÜYESİ)

İlgili Konular: #tarih #Tanrı

Yazarın Son Yazıları

Mustafa Necati'yi düşünürken - Mustafa Gazalcı

Her yılbaşı geldiğinde gencecik yaşında talihsiz bir biçimde yitirdiğimiz Milli Eğitim Bakanı Mustafa Necati’yi düşünürüm.

Devamını Oku
01.01.2026
Liyakat kurumu - Ülkü Sarıtaş

Türk Dil Kurumu sözlüğündeki tanıma göre, kökeni Arapça olan liyakat kelimesinin anlamı; bir kimsenin, kendisine iş verilmeye yeterlilik, uygunluk ve yaraşırlık durumunda olmasıdır.

Devamını Oku
01.01.2026
Cumhuriyetin kurucu felsefesine dönüş - Basri Gürsoy

Türkiye bugün yalnızca bir iktidar değişimi tartışması yaşamamaktadır.

Devamını Oku
31.12.2025
Umut korkuyu yensin - Abdullah Yüksel

2025’in omuzlarımızda bıraktığı ağırlıkla giriyoruz yeni yıla.

Devamını Oku
31.12.2025
İyilik biriktirenlerin yolu - Serpil Güleçyüz

Yeni bir yıla, bin bir umutla merhaba derken tartışmaların dayatmaların gölgesinde, bizi biz yapan değerlerimizden ne kadar uzaklaştığımızı fark ediyoruz.

Devamını Oku
31.12.2025
Askeri hastanelerin yeniden açılması - Dr. Süleyman Kalman

Sıkça gündeme gelen askeri hastanelerin yeniden açılması yönündeki tartışmalar, yalnızca yönetsel bir düzenleme sorunu değil, görünüşte ani ama belki de “bile bile” yapılmış bir yanlıştan dönmenin ve silinmeye yeltenilmiş Cumhuriyetin sağlık belleği ile kurulan ilişkinin de bir göstergesidir.

Devamını Oku
30.12.2025
Barış üzerine bir deneme - Av. Ekrem Demiröz

Savaş kabadır, çirkindir ve acımasızdır.

Devamını Oku
30.12.2025
Yeni bir toplumsal yalnızlık - Dr. Alper Demir

Türkiye’de son yıllarda yaşanan siyasal gerilimler, derinleşen kutuplaşma ve kamusal alanın giderek daralması, artık yalnızca güncel siyasetin değil, toplumsal yapının kendisinin sorgulanmasını zorunlu kılıyor.

Devamını Oku
29.12.2025
Yıl biterken... - Erol Ertuğrul

23 yıldır Türkiye hak etmediği acıları yaşıyor.

Devamını Oku
28.12.2025
Mustafa Kemal’in Ankara’ya gelişi: Kızılca Gün - Hüner Tuncer

Birinci Dünya Savaşı sonucunda Osmanlı topraklarını Avrupa devletleri arasında paylaştıran Mondros Ateşkes Antlaşması sonrasında, Mustafa Kemal’in öncelikli düşüncesi, “ulusal birlik” düşüncesiydi.

Devamını Oku
27.12.2025
Su kıtlığına doğru... - İsmail Özcan

Herkesin bildiği üzere yaşadığımız dünyanın insanlar ve tüm canlılar için olmazsa olmaz iki büyük nimetinden biri hava, diğeri sudur.

Devamını Oku
27.12.2025
Devlet geleneği, demokrasi ve vicdan - Halil Sarıgöz

Dün İsmet İnönü’yü aramızdan ayrılışının 52’nci yılında andık..

Devamını Oku
26.12.2025
‘Asgari’ sömürü - Aydın Öncel

Aralık ayının son günlerinde yaşanan “asgari ücret” tartışmalarında gelenek bu yıl da bozulmadı!

Devamını Oku
25.12.2025
İBB davasında yargılama süresi - Hikmet Sami Türk

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) hakkındaki yolsuzluk iddianamesiyle İstanbul 40. Ağır Ceza Mahkemesi’nde 12.12.2025’te başlayan ve ilk duruşmasının 9 Mart 2026 günü yapılmasına karar verilen davada hedeflenen yargılama süresi, mahkeme tarafından en çok 12 yıl 6 ay olarak belirlendi.

Devamını Oku
24.12.2025
Menemen Devrim Şehitleri Anıtı ve Cumhuriyet -

Yunus Nadi: “Kubilay timsalini taziz için ne yapsak yerinde olacağına şüphe yoktur.

Devamını Oku
23.12.2025
Kubilay olayının anlattıkları - Osman Selim Kocahanoğlu

23 Aralık 1930 salı günü, Menemen’de insanlık tarihi- nin en hunhar cinayetlerinden bi- ri işlendi.

Devamını Oku
23.12.2025
Cumhuriyetimizin vazgeçilmez değeri - Azmi Kişnişci

“Eşitlik”, Cumhuriyetin yalnızca hukuki bir ilkesi değil; toplumsal yaşamımızın adalet duygusunu ayakta tutan temel dayanaklarından biridir.

Devamını Oku
22.12.2025
Yenilmezlikler ve dokunulmazlıklar - Cengiz Kuday

Tarih, bazen büyük savaşlarla değil; küçük, sessiz ve ilk bakışta sıradan görünen olaylarla yön değiştirir.

Devamını Oku
20.12.2025
Büyüyen eşitsizlik, yaygınlaşan yoksulluk - Sıtkı Ergüney

Ekonomide; fiyatlar genel düzeyindeki; artış “enflasyon”, gerileme “deflasyon”, duraklama ile birlikte yaşanan artış da “stagflasyon” olarak tanımlanır.

Devamını Oku
20.12.2025
Hayvancılıktaki yol ayrımı - Gülay Ertürk

Türkiye bugün hayvancılıkta çok kritik bir eşiğe geldi.

Devamını Oku
19.12.2025
Devlet ve kalkınma - Prof. Dr. Bilin Neyaptı

Bir ülkede ekonomi yönetiminin temel hedefleri verimlilik ve adil bölüşümdür.

Devamını Oku
18.12.2025
Programda işçinin adı yok - Engin Ünsal

CHP 39. Olağan Kurultayı’nda tüzük değişikliği yaptı ve iktidar programını kabul etti.

Devamını Oku
17.12.2025
Yargı öyküleri - Ziya Yergök

Yıllar önce, 5 Ocak 1982’de Çetin Altan’ın Milliyet gazetesindeki “Şeytanın gör dediği” adlı köşesinde “Eski (Mahkeme Koridorları) sütununa özlem” başlıklı yazısında yer alan, bir ceza avukatının “Oturum” adlı anı kitabından alıntılanmış ilginç bir yargı öyküsüne değinmek istiyorum.

Devamını Oku
17.12.2025
Devletçiliğe dönebilmek... - Kemal Onur

Demokratik ve laik sosyal hukuk devletimizin kurucu lideri Atatürk’ün yönetimi döneminde; ülkemizin ulusal çıkarı açısından bilimsel anlayış ve duyarlı bir bilinçle, iç ve dış sermaye şirketlerinin çıkarları için vahşi madenciliğe kesinlikle fırsat verilmemiştir!

Devamını Oku
17.12.2025
Bu çığlığı duyun! - Mustafa Gazalcı

MESEM, Milli Eğitim Bakanlığı’nın sözde mesleki teknik eğitim merkezleri uygulaması.

Devamını Oku
16.12.2025
ABD’nin esnek realist stratejisi - Nejat Eslen

11 Eylül’ün hemen sonrasında ABD, tek kutuplu dünya düzeninin verdiği cesaretle küresel egemen güç olmanın hayallerini kuruyordu.

Devamını Oku
16.12.2025
Çağdaşlık yolunda bir ömür - Hüseyin Karataş

Çağdaşlık eksikliğine ve dokunulmazlara dokunan sevgili hocam Prof. Dr. Türkan Saylan...

Devamını Oku
13.12.2025
Geleceğin savaş alanı, Türkiye ve Karadeniz - Doğu Silahçıoğlu

“Erken Cumhuriyet dönemi”nde (1923-1938) savunma sanayisindeki gelişmeler Türkiye’yi; başta uçak olmak üzere harp silah araç gereçlerinde dış satım yapan bir ülke konumuna getirmişti.

Devamını Oku
12.12.2025
Gençlik MESEM’den büyüktür - Kaan Eroğuz

AKP iktidarı tarafından 2016 yılında örgün ve zorunlu eğitim kapsamına alınan mesleki eğitim merkezleri (MESEM), çocuk işçiliğinin yaygınlaşmasında ve “kurumsallaşmasında” kritik bir rol oynuyor

Devamını Oku
12.12.2025
İnsan onuru ve demokrasi - Ayşe Atalay

TDK sözlüğünde “onur” kavramı insanın kendisine karşı duyduğu saygı olarak tanımlanıyor.

Devamını Oku
11.12.2025
Komisyonda emekçinin adı yok - Şükrü Karaman

Milyonlarca emekçinin yeni ücrete ilişkin alacağı kararı merakla beklediği Asgari Ücret Tespit Komisyonu çalışmalarına yarın başlayacak.

Devamını Oku
11.12.2025
Karadeniz’de neler oluyor? - Can Erenoğlu

Dünyanın en güvenli ve istikrarlı denizi Karadeniz dünyanın en tehlikeli deniz alanına mı dönüştürülüyor?

Devamını Oku
10.12.2025
Gelir adaletsizliği tırmanıyor! - Devrim Onur Erdağ

Türkiye'de emeğin değeri uzun zamandır siyaset meydanında sıkça dile getirilen bir konu.

Devamını Oku
10.12.2025
Erdoğan’ın 2005’teki hayalleri - Kadir Serkan Selçuk

Yıl 2005. Dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, o dönem henüz el konmamış olan Sabah gazetesinin 20. kuruluş yıldönümü için gazeteye bir yazı yazmıştı.

Devamını Oku
09.12.2025
Yeni feodal çağ ve dijital baronluk - Doğan Sevimbike

Yanis Varoufakis’in No Kings Means No Barons başlıklı yazısı, çağımızın ekonomik ve siyasal düzenini “yeni bir feodalizm” olarak niteliyor.

Devamını Oku
09.12.2025
Terörist başının ayağına gitmek... - Hatice Topçu

Ulus devletler; tarih bilinci, ortak coğrafya ve dil birliğine dayanır.

Devamını Oku
08.12.2025
‘Kırkyama’ siyaset… - Prof. Dr. Utku Yapıcı

Türk siyasetinde son yıllardaki en ilginç gelişme siyasi kimlikler düzleminde yaşanıyor.

Devamını Oku
08.12.2025
Çocuklarımız artık kimsesiz mi? - Özgür Hüseyin Akış

Cumhuriyetin kuruluş yıllarında söylenmiş bir cümle hâlâ kulaklarımızda çınlar:

Devamını Oku
07.12.2025
Çözüm mü, çözülme mi? - Ülgen Zeki Ok

Emperyalist güçlerin Ortadoğu’daki kirli emellerinin önündeki en büyük engel olan Atatürk’ü Türk halkının yüreğinden söküp atmak, yani öldürebilmek için bir gri propaganda yöntemi uyguluyor.

Devamını Oku
06.12.2025
Tek Çin ilkesi - Wei Xiaodong

Türkiye’de Çin’in Tayvan bölgesi yaygın olarak bilinse de bu bölgeye ilişkin tarihi ve siyasi bilgiler genellikle sınırlı kalmaktadır.

Devamını Oku
05.12.2025