Bilgisayarda “kimlik” konusunda araştırma yaparken dönemin başbakanı R.T. Erdoğan’ın, 2 Aralık 2005 günü gittiği Yeni Zelanda’da yaptığı konuşma çıktı karşıma. Aradan 20 yıl geçmiş ama söyledikleri, sanki konuşmayı dün yapmış gibi yepyeni. Bülent Aydemir’in gazetede yayımlanan haberi şöyle:
“Christchurch kentinde, ‘Ulusal Avrupa Etütleri Merkezi’ tarafından düzenlenen konferansa katılan Erdoğan’a, ‘Kürtlerin durumu düşünüldüğünde AB sürecini yaşayan Türkiye yeterince demokratik midir’ sorusu yöneltildi. Bu soru üzerine açıklamalarda bulunan Erdoğan, Türkiye’de 30’a yakın etnik unsur bulunduğunu vurguladı ve şunları söyledi: ‘Türkiye’de Türkü vardır, Kürt’ü vardır, Lazı vardır, Çerkesi vardır, Gürcüsü vardır, Abhazı vardır, aklınıza ne gelirse. Bizdeki etnik unsurları birbirine bağlayan önemli bir din bağı vardır. Çünkü Türkiye’nin yüzde 99’u Müslümandır. Bizdeki etnik unsurları birbirinden ayıran ya da bağlayan bağ, Yugoslavya’daki gibi Hırvat, Boşnak, Sırp gibi değildir. Yugoslavya’da savaşlar başladığı zaman birbirlerinden boşanmışlardır, ayrılmışlardır. Türkiye’de Kürt kökenli vatandaşlarımızın sorunu, Türk vatandaşın sorunu kadardır, Laz kökenli vatandaşımın sorunu ne kadarsa Kürt kökenli vatandaşımın sorunu da o kadardır.’”
Dönemin Başbakanı R.T. Erdoğan konuşmasını şöyle tamamlıyor:
“Bu ülkede 36 etnik unsur var. Bu etnik unsurun, hepsi birdir, beraberdir, bütündür. Bunun da şemsiyesi Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığıdır. Bu vatandaşlık bilincinde el ele olacağız. Diğerleri bizim zenginliğimizdir. Türkü ile Kürt’ü ile Lazı ile Çerkesi ile Boşnak’ı ile Arnavutu ile hepsi bunlar zenginliktir. Bundan kimse gücenmemeli, gocunmamalıdır. Ortak paydamız Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığımızdır. Bundan kimse gocunmasın, aksine iftihar etsin. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak bir mensubiyet duygusudur. Bu duygunun hazzına hepimiz varmalıyız, hepimiz buna ulaşmalıyız. Zaten buna ulaştığımız anda herhangi bir sıkıntı kalmıyor, hepsini aşmış oluyoruz. Bunu bir yerlere saptırma gayreti içinde olanlar da bilsinler ki hem anayasa ile ters düşerler hem bu ülkenin geleceği ile ters düşerler hem bu ülkede ayrımcılık yaparlar. Bu ayrımcılığa da hiç kimse girmesin.”
R.T. Erdoğan konuşmasının bu bölümünde “Ortak paydamız Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığımızdır. Bundan kimse gocunmasın, aksine iftihar etsin. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak bir mensubiyet duygusudur. Bu duygunun hazzına hepimiz varmalıyız, hepimiz buna ulaşmalıyız” diyor.
Bir yerde “Bizdeki etnik unsurları birbirine bağlayan önemli bir din bağı vardır” dedikten sonra başka bir yerde “Ortak paydamız Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığımızdır” demekte.
“Bizdeki etnik unsurları birbirine bağlayan önemli bir din bağı vardır. Çünkü Türkiye’nin yüzde 99’u Müslümandır. Bizdeki etnik unsurları birbirinden ayıran ya da bağlayan bağ, Yugoslavya’daki gibi Hırvat, Boşnak, Sırp gibi değildir. Yugoslavya’da savaşlar başladığı zaman birbirlerinden boşanmışlardır, ayrılmışlardır” demekte.
Ancak Boşnaklar Müslüman ama Hırvatlar da Sırplar da Hıristiyan. Ama Hıristiyanlık iki halkın Hırvatistan ve Sırbistan diye iki devlet kurmasına engel olmamış.
Bilmem kaç yıldır “Kendi devletimizi, kendi ulus oluşumuzu başkalarıyla karşılaştırılması yanlıştır” diye yazdım. Sırası gelmişken sorayım: Araplar neden bir tek devletin bayrağı altında toplanamadılar; günümüz Orta Asya üç Türk devleti (Kırgızistan, Özbekistan, Kazakistan) neden tek bir devlet değil?
Demek ki ne etnik birlik ne de din birliği insanları tek bir kazanda kaynamaya, kaynatmaya yetiyor. Daha önce de yazdım insanları bir araya getiren ve bir arada tutan şey adı vatan olan toprak parçasıdır ve vatan denen o toprak parçasında yaşayan insanların ortak vatandaşlık bilincidir. Bu bilinç varsa, oluşmuşsa, devletin verdiği kimlik denen belge insanların dinsel inancından, etnik kökeninden çok daha kutsaldır. Etnik köken ve dinsel inanç kimseye kimlik ve pasaport veremez. Bu ilişkiyi anlamayan, hissetmeyen bir kimse bir “varlık” bir “birey” değildir.
Bir yerde okudum: Bir ülkede yaşayan bir grubun etnik grup olabilmesi için uluslararası kabule göre o etnik grubun ülke toplam nüfusuna oranının yüzde 35 olması gerekmekte. Türkiye’de ise böyle bir oran bulunmamaktadır.
Etnik grup öteki etnik toplulukları dışları oysa ulus bütün toplulukları kapsar. “Ulus” sporda takım oyununa benzer. Sporun özelliğine göre oyuncu sayısı 11, 7, 6 değişir ama hepsi birden bir takım oluşturur.
